Củng cố, kiện toàn hệ thống thư viện công cộng cấp huyện

Thực hiện các quy định tại khoản 3 Điều 11 Luật Thư viện, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh đã hướng dẫn các địa phương tập trung củng cố, kiện toàn hệ thống thư viện công cộng cấp huyện; chuẩn hóa hoạt động thư viện theo quy định của Luật; từng bước ứng dụng khoa học, công nghệ, xây dựng cơ sở hạ tầng và hạ tầng công nghệ thông tin cho lĩnh vực thư viện.

Trước khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh Long An và tỉnh Tây Ninh đã chỉ đạo Phòng Văn hóa và Thông tin, Trung tâm Văn hóa – Thông tin và Truyền thanh, Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Truyền thanh xây dựng, củng cố thư viện huyện theo đúng tiêu chuẩn và điều kiện hoạt động của thư viện cùng cấp. Đồng thời, phân công cán bộ phụ trách công tác thư viện, bảo đảm duy trì hoạt động thường xuyên, phục vụ nhu cầu đọc, học tập và nghiên cứu của Nhân dân.

Hệ thống thư viện công cộng cấp huyện từng bước được đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị tối thiểu; tổ chức xây dựng, xử lý, lưu giữ, bảo quản và phát triển nguồn tài nguyên thông tin phù hợp với nhu cầu người sử dụng thư viện. Các thư viện đã chú trọng tổ chức sử dụng chung tài nguyên thông tin, sản phẩm và dịch vụ thư viện; truyền bá tri thức, giá trị văn hóa của dân tộc và nhân loại; phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, giải trí của người dân, góp phần hình thành thói quen đọc và học tập suốt đời trong cộng đồng.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và phát triển văn hóa đọc

Cùng với việc củng cố tổ chức, hệ thống thư viện cấp huyện trên địa bàn tỉnh đã chú trọng ứng dụng thành tựu khoa học và công nghệ, từng bước hiện đại hóa hoạt động thư viện. Hầu hết thư viện huyện được trang bị máy tính có kết nối internet phục vụ bạn đọc; được tập huấn và sử dụng phần mềm quản lý thư viện dùng chung với Thư viện tỉnh.

Nhiều thư viện đã chủ động khai thác hiệu quả các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook để tuyên truyền, giới thiệu sách, chia sẻ tài liệu số và thông tin hoạt động thư viện; kết hợp với hệ thống loa truyền thanh cơ sở để quảng bá, thu hút người dân đến với thư viện. Bên cạnh đó, công tác tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ thư viện xã, phòng đọc, tủ sách cơ sở được tổ chức thường xuyên, giúp đội ngũ làm công tác thư viện nâng cao trình độ chuyên môn, đáp ứng yêu cầu phục vụ bạn đọc trong tình hình mới.

Hoạt động phục vụ bạn đọc tại các thư viện cấp huyện được duy trì ổn định; một số thư viện đã chủ động tổ chức trưng bày, giới thiệu sách theo chủ đề, phục vụ lưu động tại cơ sở, góp phần lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng dân cư. Thông qua các hoạt động này, hệ thống thư viện công cộng từng bước khẳng định vai trò là trung tâm cung cấp thông tin, tri thức, góp phần xây dựng xã hội học tập, nâng cao dân trí và phát triển con người toàn diện.

Cùng với đó, việc thực hiện các quy định tại Điều 23 Luật Thư viện về thông báo thành lập, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, giải thể, chấm dứt hoạt động thư viện được các địa phương triển khai nghiêm túc, bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Trước khi thực hiện phân định thẩm quyền theo Nghị định số 137/2025/NĐ-CP của Chính phủ, việc thành lập, sáp nhập hoặc chấm dứt hoạt động thư viện công cộng cấp huyện được thực hiện gắn với các chủ trương, quyết định của cơ quan có thẩm quyền; các địa phương thực hiện đầy đủ việc thông báo đến cơ quan quản lý nhà nước về thư viện, bảo đảm tính pháp lý trong tổ chức và hoạt động.

Sau khi Nghị định số 137/2025/NĐ-CP có hiệu lực, việc phân định thẩm quyền trong quản lý nhà nước về thư viện được xác định rõ ràng, cụ thể hơn, tạo thuận lợi cho các địa phương trong quá trình sắp xếp, kiện toàn hệ thống thư viện phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm hoạt động thư viện diễn ra ổn định, thông suốt.

Nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước về thư viện

Thực hiện Điều 50 Luật Thư viện, Ủy ban nhân dân các cấp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về thư viện; ban hành các văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan trong quản lý và tổ chức hoạt động thư viện từng bước được tăng cường, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc.

Sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, trách nhiệm quản lý nhà nước về thư viện được rà soát, điều chỉnh phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới, tránh chồng chéo, trùng lặp trong tổ chức và hoạt động. Mạng lưới thư viện được sắp xếp lại gắn với địa giới hành chính mới; vốn tài liệu, cơ sở vật chất được bàn giao, quản lý và khai thác hiệu quả tại các đơn vị tiếp nhận.

Từ thực tiễn triển khai các quy định của Luật Thư viện trên địa bàn tỉnh Tây Ninh cho thấy, hệ thống thư viện công cộng đã từng bước được củng cố, hoạt động ổn định, đáp ứng cơ bản nhu cầu tiếp cận thông tin, học tập và hưởng thụ văn hóa của Nhân dân. Công tác quản lý nhà nước về thư viện được quan tâm, trách nhiệm của chính quyền các cấp từng bước được làm rõ, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Trong thời gian tới, tỉnh Tây Ninh tiếp tục chú trọng đổi mới phương thức hoạt động thư viện theo hướng linh hoạt, hiện đại; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả phục vụ bạn đọc. Qua đó, phát huy vai trò của thư viện trong phát triển văn hóa đọc, góp phần xây dựng con người Tây Ninh phát triển toàn diện và thúc đẩy học tập suốt đời trong cộng đồng./.