Lên đầu trang
Aa
Tin tức và sự kiện
Thứ Tư, 4/8/2021 00:00 (GMT+7)
Góp ý Dự thảo Chiến lược Phát triển văn hóa đến năm 2030: Văn hóa là quyền lực mềm, là sức mạnh to lớn góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp và sức cạnh tranh quốc gia
Nhằm hoàn thiện Dự thảo Chiến lược Phát triển văn hóa đến năm 2030 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua báo Điện tử Tổ Quốc đã và đang nhận được nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà quản lý, giới văn nghệ sĩ trong và ngoài nước. Để góp thêm cho Dự thảo ý kiến với nhiều nội dung gợi mở, xin giới thiệu bài góp ý của PGS. TS Nguyễn Đăng Điệp – Viện trưởng Viện Văn học.

Nhìn tổng quát, Dự thảo đã nêu được những vấn đề quan trọng trong Chiến lược phát triển văn hóa đến 2030. Từ góc độ cá nhân, tôi xin được góp thêm một số ý kiến sau đây:

Văn hóa là quyền lực mềm, là sức mạnh to lớn góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp và sức cạnh tranh quốc gia - Ảnh 1.

PGS. TS Nguyễn Đăng Điệp – Viện trưởng Viện Văn học

Về nhận thức:

Đặt văn hóa ngang với kinh tế, chính trị, xã hội là một chủ trương đúng đắn của Đảng ta. Tuy nhiên, cần chú ý hơn nữa quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi" (tháng 11/ 1946). Để không rơi vào chung chung, nên làm rõ hơn nội hàm văn hóa trong bối cảnh đổi mới, hội nhập quốc tế trên cơ sở kế thừa và phát triển một cách hợp lý. Phải lưu ý, người đưa ra quan điểm trên đây là anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới nên tầm nhìn rất xa, rộng. Việc nhận thức về tầm quan trọng của văn hóa phải được thấm sâu hơn vào tất cả mọi tầng lớp trong bối cảnh kinh tế tri thức.

Văn hóa là quyền lực mềm, là sức mạnh to lớn góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp và sức cạnh tranh quốc gia. Không đặt nặng phát triển văn hóa theo lối phong trào mà phải đi vào thực chất, nói đi đôi với làm, làm một cách sáng tạo, hiệu quả. Phải xây dựng được triết lý xây dựng đất nước đúng đắn, phù hợp.

Phải đưa chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài vào thực tiễn, sử dụng nhân tài hợp lý. Đây là đòn bẩy hết sức quan trọng. "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia" phải gắn với thực tiễn, không dừng lại ở khẩu hiệu. Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh cũng là học tập cách chiêu hiền đãi sĩ của Người vì mục tiêu phụng sự đất nước. Hiệu quả là thước đo lớn nhất đóng góp của tập thể, cá nhân.

2. Về chỉ tiêu:

Các chỉ tiêu đưa ra trong  Dự thảo là tương đối phù hợp, nhưng về bản chất, nó mới có ý nghĩa định mức. Vì thế, cần có sự sàng lọc, đầu tư, đánh giá chính xác để không rơi vào tinh trạng bằng mọi giá để đạt chỉ tiêu. Đặc biệt, cần rút kinh nghiệm về sự lãng phí trong đầu tư (như một số tượng đài, trùng tu di tích, giải thưởng v.vv). Nên chú trọng xây dựng một số biểu tượng có ý nghĩa văn hóa lâu dài (không phải là các cổng chào hay các biển "làng văn hóa"). Tránh xây dựng tràn lan các biểu tượng. Kinh nghiệm của các nước phát triển là một tham khảo hữu ích.

Văn hóa là quyền lực mềm, là sức mạnh to lớn góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp và sức cạnh tranh quốc gia - Ảnh 2.

Ảnh minh họa (Minh Khánh)

Phát triển văn hóa vừa hướng tới số đông, vừa chú ý tinh hoa. Về phục vụ số đông, cần chú ý phát triển công nghiệp văn hóa, sinh thái – du lịch, bảo tồn, bảo tàng…. Về tinh hoa, cần có đầu tư trọng tâm, trọng điểm, đúng người, đúng việc. Tránh cào bằng vì cào bằng đi ngược lại sự phấn đấu của nhân tài hoặc những cá nhân, tập thể có cống hiến thực sự.

3. Về nhiệm vụ, giải pháp

Việc ban hành chính sách, luật định, thể chế văn hóa phải chính xác, kịp thời, vừa đáp ứng mục tiêu dài hạn, vừa phù hợp mục tiêu ngắn hạn. Cần có đội ngũ chuyên gia trong xây dựng chính sách, vì chính sách cũng là biểu hiện của tầm văn hóa. Đặc biệt, đội ngũ quản lý văn hóa phải luôn luôn nâng cao trình độ hơn nữa thì mới có khả năng đưa ra hệ chính sách phù hợp.

Mục đích cuối cùng văn hóa là phát triển toàn diện con người. Dự thảo đã nêu khá đầy đủ các tiêu chí, song tiêu chí cần phải nhấn mạnh là trung thực, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Phải hình thành cơ chế bảo vệ đổi mới. Cũng cần chú ý hơn đến các vấn đề liên quan đến phát triển con người như xây dựng sinh thái văn hóa tinh thần tốt đẹp, sinh thái môi trường lành mạnh.

Cần thúc đẩy tinh thần phản biện và đối thoại, từ đó tạo lập môi trường dân chủ và hình thành niềm tin: niềm tin vào chế độ, niềm tin vào tiền đồ cách mạng và tương lai dân tộc, niềm tin giữa người với người...  Muốn thế, pháp luật phải nghiêm minh, lãnh đạo phải gương mẫu, vận động đi đôi với chế tài. Tránh rơi vào hình thức kiểu "đánh trống bỏ dùi" mà coi trọng thực chất, xây dựng chế độ thưởng phạt phân minh.

Văn hóa là quyền lực mềm, là sức mạnh to lớn góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp và sức cạnh tranh quốc gia - Ảnh 3.

Ảnh minh họa (Minh Khánh)

Tăng cường việc làm sạch môi trường văn hóa, cả văn hóa đời sống thực tiễn lẫn văn hóa mạng. Kiên quyết chống tha hóa, đặc biệt là lợi ích nhóm, cánh hẩu, thói cơ hội, chủ nghĩa cá nhân.

Tăng cường giao lưu quốc tế, qua giao lưu văn hóa mà tiếp thu cái mới, cái hay để phát triển. Kinh nghiệm cho thấy, văn hóa thường có những bước phát triển mạnh mẽ qua tiếp thu và tiếp biến văn hóa từ các cuộc giao lưu văn hóa sâu rông và triệt để.

Hình thành xã hội đọc, kích thích sáng tạo, nâng cao dân trí, coi đó là một phương cách hữu hiệu để nâng cao tố chất dân tộc và chất lượng nguồn nhân lực.

Cùng chuyên mục
Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh chúc mừng chiếc HCV đầu tiên của Đoàn Thể thao Việt Nam
Ngay sau khi đội tuyển karate nữ, nội dung kata giành được tấm HCV đầu tiên cho Đoàn Thể thao Việt Nam tại ASIAD 20, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng uỷ Bộ, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã gửi lời chúc mừng các vận động viên, huấn luyện viên và toàn đoàn Thể thao Việt Nam.
Sân khấu Việt Nam trong không gian phát triển mới
Nhân Ngày Sân khấu Việt Nam năm Bính Ngọ 2026, Cổng Thông tin điện tử Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch giới thiệu bài viết tri ân các thế hệ nghệ sĩ, tác giả, đạo diễn, người lao động nghệ thuật đã bền bỉ gìn giữ ngọn lửa sân khấu. Đồng thời, đặt ra một yêu cầu mới: Sân khấu không chỉ bảo tồn những giá trị đã có, mà phải tham gia kiến tạo những giá trị mới cho đất nước.
Sắp diễn ra Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực
Ngày 22/9, tại Hà Nội đã diễn ra buổi họp báo thông tin về Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực.
Công bố đồ họa kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO
Ngày 22/9, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam và Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam chính thức ra mắt đồ họa kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO (1976–2026). Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm dấu mốc nửa thế kỷ hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO trong các lĩnh vực giáo dục, văn hóa, khoa học, thông tin và truyền thông.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Bloomberg TV
Ngày 21/9 (theo giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, hoạt động song phương tại thành phố New York, Hoa Kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Bloomberg TV của hãng tin Bloomberg. Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ trân trọng giới thiệu nội dung trả lời phỏng vấn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
EMC Đã kết nối EMC