Thông qua việc ban hành kịp thời các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, hệ thống thư viện công cộng trên địa bàn tỉnh ngày càng được củng cố, hoạt động hiệu quả và thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Ngay sau khi Luật Thư viện năm 2019 được ban hành, cùng với Nghị định số 93/2020/NĐ-CP ngày 18/8/2020 của Chính phủ và các thông tư hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm túc, đồng bộ đến các cấp, các ngành. Trên cơ sở đó, tỉnh đã xây dựng và ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật và kế hoạch quan trọng trong lĩnh vực thư viện như: Quyết định ban hành định mức kinh tế – kỹ thuật xây dựng, xử lý, bảo quản tài nguyên thông tin; xây dựng cơ sở dữ liệu và hệ thống tra cứu thông tin tại thư viện công lập trên địa bàn tỉnh; Quyết định quy định định mức kinh tế – kỹ thuật hỗ trợ về chuyên môn, nghiệp vụ thư viện và dịch vụ hỗ trợ học tập, nghiên cứu; các quyết định công bố thủ tục hành chính nội bộ thuộc thẩm quyền giải quyết của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch; kế hoạch phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2030; kế hoạch học tập suốt đời trong thư viện và kế hoạch chuyển đổi số ngành thư viện. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho hệ thống thư viện công lập trên địa bàn tỉnh hoạt động ổn định, đúng định hướng và ngày càng chuyên nghiệp.

Ở cấp huyện, các thư viện đã chủ động triển khai thực hiện Luật Thư viện và các văn bản hướng dẫn thi hành theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, đồng thời gắn hoạt động chuyên môn với công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Hoạt động phục vụ bạn đọc được duy trì thường xuyên, linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Hằng năm, các địa phương tổ chức nhiều hội thi, cuộc thi cấp huyện nhằm khuyến khích phong trào đọc sách, qua đó lựa chọn các đơn vị, cá nhân tiêu biểu tham gia hội thi cấp tỉnh, góp phần hình thành và lan tỏa thói quen đọc trong cộng đồng.

Cùng với đó, công tác phối hợp nâng cao chất lượng không gian đọc tại cơ sở được tăng cường. Nhiều mô hình thiết thực, hiệu quả được xây dựng và nhân rộng như: tủ sách cơ quan, tủ sách doanh nghiệp, tủ sách khu dân cư, tủ sách gia đình, tủ sách dòng họ, tủ sách trường học và mô hình "Gia đình đọc sách – Gắn kết yêu thương". Các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam được tổ chức đa dạng, phong phú, thu hút sự tham gia của đông đảo người dân. Việc luân chuyển sách, báo, tài liệu từ Thư viện tỉnh đến thư viện trường học và tủ sách cơ sở được thực hiện thường xuyên; đồng thời phối hợp đưa xe thư viện lưu động phục vụ các trường học, đặc biệt là khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, công nhân các khu công nghiệp, cơ sở điều trị cai nghiện ma túy, trại giam và cơ sở nuôi dạy trẻ khuyết tật, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận tri thức cho người dân, phục vụ hiệu quả mục tiêu học tập suốt đời tại cơ sở.

Trước thời điểm phân định thẩm quyền theo Nghị định số 137/2025/NĐ-CP, tỉnh Đồng Nai (cũ) có 11 thư viện huyện, thành phố và tỉnh Bình Phước (cũ) có 09 thư viện huyện, thị xã, được tổ chức trong các thiết chế như Trung tâm Văn hóa – Thể thao, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao, Trung tâm Văn hóa, Phát thanh, Truyền hình, Phòng Văn hóa – Thông tin và Thể thao. Tổng số nhân lực làm công tác thư viện cấp huyện của hai tỉnh là 41 người, trong đó có 38 người có trình độ đại học, 02 người có trình độ cao đẳng hoặc trung học chuyên nghiệp; 17 người được đào tạo chuyên ngành Thông tin – Thư viện, 15 người có chuyên ngành khác. Hệ thống thư viện điện tử của Thư viện tỉnh Đồng Nai được xây dựng từ năm 2005, sử dụng chung một máy chủ đặt tại Thư viện tỉnh, kết nối với các thư viện cấp huyện thông qua phần mềm Vebrary gồm 8 phân hệ. Năm 2013, hệ thống tiếp tục được đầu tư nâng cấp trên nền điện toán đám mây và đưa vào sử dụng ổn định đến nay, với cơ sở dữ liệu tập trung được xử lý, quản lý và lưu trữ tại Thư viện tỉnh.

Sau khi thực hiện hợp nhất hai tỉnh Bình Phước và Đồng Nai (cũ), tỉnh Đồng Nai hiện có 20 thư viện nằm trong các thiết chế văn hóa, được giao về Ủy ban nhân dân cấp xã, phường tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ, cơ sở vật chất và tài nguyên thông tin theo Công văn số 2706/BVHTTDL-TCCB ngày 13/6/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Việc sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới thư viện được thực hiện nhằm duy trì hoạt động thư viện, tiếp tục phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng và phục vụ nhu cầu học tập suốt đời của người dân trong điều kiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Song song với đó, trách nhiệm quản lý nhà nước về thư viện của Ủy ban nhân dân các cấp tiếp tục được thực hiện nghiêm túc. Công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Thư viện và các văn bản liên quan được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng như: tập huấn chuyên môn nghiệp vụ; lồng ghép nội dung pháp luật trong sinh hoạt chuyên đề; triển lãm sách, tuyên truyền lưu động tại các điểm trường; xây dựng video clip, fanpage, nhóm Zalo; tạo ngân hàng câu hỏi pháp luật; đăng tải toàn văn Luật Thư viện và các ấn phẩm giới thiệu sách pháp luật trên Cổng Thông tin điện tử Thư viện tỉnh; tuyên truyền qua hệ thống loa phát thanh cơ sở.

Trong 5 năm gần nhất, giai đoạn 2021–2025, hệ thống thư viện trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả nổi bật: bổ sung 80.477 bản sách, trong đó có sách phục vụ trại giam và sách chữ nổi cho người khiếm thị; bổ sung 242 tên báo, tạp chí với 17.667 bản; 207 tài liệu sách nói; 206 tài liệu điện tử dạng CD/VCD/DVD; biên soạn 20 sản phẩm thông tin; số hóa 343 tài liệu địa chí; đăng tải 2.574 tin, bài, video giới thiệu sách và sản phẩm thông tin trên các nền tảng trực tuyến; số hóa 1.980 tài liệu và cập nhật lên chuyên mục tài liệu số; tạo 477 mã QR cho sách và bài trích báo, tạp chí chuyên đề; phục vụ 33.182.462 lượt bạn đọc truy cập không gian mạng.

Những kết quả trên cho thấy việc thi hành Luật Thư viện trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã đi vào nền nếp, phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần quan trọng trong xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy văn hóa đọc và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tiếp cận thông tin, tri thức của người dân trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập hiện nay.