Gia Lai nằm ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, có diện tích 21.577 km², dân số khoảng 3.583.693 người. Toàn tỉnh hiện có 29 thành phần dân tộc cùng sinh sống, trong đó, dân tộc thiểu số có 831.500 người, chiếm 23.2%. Bahnar, Jrai là hai thành phần dân tộc thiểu số có số dân đông nhất, tập trung ở các xã, phường khu vực phía tây tỉnh Gia Lai. Ở khu vực phía đông tỉnh, dân tộc thiểu số chiếm số đông có người Chăm, H'rê và Bahnar.

Các dân tộc hiện vẫn lưu giữ và duy trì thực hành các loại hình di sản văn hóa truyền thống của mình, trong đó có lễ hội dân gian như: lễ cưới, lễ cầu sức khỏe, lễ tạ ơn thần linh mang lại sức khỏe cho người già, lễ tang ma, lễ bỏ mả, lễ cúng bến nước/cúng nước giọt, lễ cầu mưa, lễ mừng nhà rông mới, lễ mừng nhà mới, lễ mừng chiến thắng, lễ mừng năm mới, lễ cúng thần Sét…

Trong những năm gần đây, việc bảo tồn lễ hội dân gian gắn với phát triển du lịch đã được tỉnh quan tâm và tổ chức trong nhiều hoạt động, mô hình khác nhau. Đối với lễ hội dân gian, việc quản lý ở Gia Lai chủ yếu là hoạt động tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu về các lễ hội đến các tầng lớp nhân dân, du khách; tuyên truyền đến các chủ thể duy trì thực hành, phát huy giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng của dân tộc mình, thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Trong thời gian vừa qua, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, UBND các xã, huyện trên địa bàn tỉnh đã tổ chức phục dựng nhiều lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh như: Lễ mừng lúa mới, lễ ăn cốm mới, lễ mừng nhà rông mới, lễ chuyển gươm của Yang Pơtao Apui, lễ thổi tai… Việc phục dựng được tổ chức công phu từ công tác nghiên cứu, ghi chép, làm phim tư liệu, nhưng chưa chú trọng đến việc gắn với phát triển du lịch. Từ năm 2023, công tác quản lý lễ hội dân gian được chú ý, ưu tiên phục vụ phát triển du lịch địa phương.

Năm 2023, 2024, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã tổ chức phục dựng Lễ mừng lúa mới của dân tộc Bahnar và Jrai tại Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya nhằm mục đích giới thiệu, quảng bá rộng rãi về lễ hội truyền thống này đến đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, thưởng lãm hoa và các hoạt động trải nghiệm, thể thao mạo hiểm… Đây là hoạt động thường niên thu hút rất đông du khách tham gia.

Năm 2025, việc phục dựng lễ hội dân gian gắn với du lịch tiếp tục được Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch quan tâm, triển khai theo phương thức đa dạng hơn. Tháng 10/2025, Sở tổ chức phục dựng Lễ cúng lúa mùa của dân tộc Jrai tại làng Dun De, xã Ia Grai. Ngoài các nội dung về phục dựng lễ, kế hoạch tổ chức bao gồm nội dung huy động sự tham gia của các tổ chức, cá nhân, đơn vị liên quan đến hoạt động du lịch, thực hiện quảng bá rộng rãi, mời các ngành, địa phương tham gia. Trong tháng 11 này, Sở sẽ tổ chức phục dựng Lễ mừng chiến thắng của người Bahnar xã Đak Đoa tại Quảng trường Đại Đoàn Kết trong Tuần Di sản văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai năm 2025, với mục đích quảng bá rộng rãi, thu hút đông du khách đến Pleiku tham quan, trải nghiệm các hoạt động và được chứng kiến, tìm hiểu về lễ hội độc đáo này của người Bahnar Gia Lai.

Đặc biệt, từ năm 2022, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã có ý tưởng hình thành chương trình "Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức & trải nghiệm" và từ năm 2023, hình thành mô hình "Sắc màu văn hóa Gia Lai - Bảo tồn và phát triển", tổ chức tại Quảng trường Đại Đoàn Kết, với mong muốn đưa làng về phố, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho du khách, người dân và đặc biệt là các em học sinh ở khu vực đô thị được tiếp cận, trải nghiệm văn hóa truyền thống các dân tộc của địa phương.

Chương trình Cồng chiêng cuối tuần - Thưởng thức & Trải nghiệm được hình thành và duy trì tổ chức hoạt động luân phiên giữa các đoàn nghệ nhân của hai dân tộc Bahnar và Jrai sinh sống trên địa bàn tỉnh Gia Lai, với sự tham gia của khoảng 40 nghệ nhân vào mỗi đêm diễn, thời gian vào mỗi tối thứ 7 hằng tuần và ngày lễ, Tết trong khung giờ từ 19 giờ đến 21 giờ và tại Quảng trường Đại Đoàn Kết. Mô hình Sắc màu văn hóa được tổ chức vào sáng Chủ nhật, từ 08 giờ đến 11 giờ.

Mỗi tuần, một đoàn nghệ nhân của một địa phương sẽ trình diễn tại các hoạt động: Giới thiệu về dân tộc, địa phương; đan lát, dệt vải, tạc tượng, giã gạo, dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc…; tổ chức các trò chơi dân gian như đi cà kheo, bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co, nhảy sạp, ném còn, quay gụ, ném pao…; trình diễn, hướng dẫn, thực hành chế biến và thưởng thức các món ăn truyền thống và nội dung "xương sống" của mô hình phải là tái hiện lễ hội truyền thống, các hoạt động trình diễn, đan lát, dệt, ẩm thực… đi theo nội dung của lễ hội được tái hiện. Khách tham quan vừa được xem, vừa được trải nghiệm tất cả những hoạt động và thưởng thức những món ăn tại đây.

Sau thời gian tổ chức tại Quảng trường, năm 2024, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã mời một số cơ quan, đơn vị quân đội, trường học, Trung tâm bảo trợ xã hội… tổ chức các hoạt động trình diễn thuộc mô hình trong khuôn viên của các đơn vị này, nhằm giúp các đối tượng chiến sĩ bộ đội, học sinh, các em nhỏ, người già neo đơn… được tham gia các hoạt động thuộc mô hình thuận lợi hơn.

Đồng thời, để đảm bảo việc bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp, thể hiện những nét văn hóa từ xa xưa của đồng bào đến du khách, đảm bảo những gì thể hiện tại chương trình này được mang tính nguyên bản nhất, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch đưa ra quy định tất cả các nghệ nhân tham gia chương trình đều phải mặc trang phục, mang trang sức theo kiểu truyền thống (có thể khác về chất liệu so với trước đây nhưng đảm bảo cơ bản về hình thức, màu sắc, hoa văn…), không sử dụng quần áo, giày dép, đeo trang sức hiện đại; không sử dụng nhạc cụ không phải của truyền thống dân tộc mình. Đối với người Bahnar và Jrai, không được sử dụng chiêng cải tiến... Chính những điều này thể hiện được sự khác biệt, đặc trưng của mỗi dân tộc của từng vùng, địa phương.

Với những hoạt động kể trên, lễ hội dân gian của các dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai đã được duy trì, tổ chức thường xuyên hơn, góp phần quan trọng vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống của dân tộc../.