Đưa di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia đến gần hơn với công chúng
28/01/2026 | 20:27Ngày 28/01, tại Hà Nội, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) chính thức ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu - đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong việc hiện thực hóa chủ trương đưa di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ đến gần hơn với xã hội, phục vụ cộng đồng.
Không gian được đặt tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (số 12 Đào Tấn, phường Giảng Võ, Hà Nội). Việc ra mắt Không gian giới thiệu này thể hiện rõ cam kết của ngành Lưu trữ trong việc cung cấp nguồn thông tin gốc xác thực, phục vụ nghiên cứu, giáo dục và lan tỏa các giá trị lịch sử - văn hóa đến cộng đồng trong nước và quốc tế.

Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) Đặng Thanh Tùng phát biểu tại buổi lễ
Phát biểu tại buổi lễ, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) Đặng Thanh Tùng nhấn mạnh: Tài liệu lưu trữ quốc gia là nguồn sử liệu gốc đặc biệt quan trọng, phản ánh trung thực tiến trình lịch sử, văn hóa, tư duy quản trị và sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ. Trong đó, Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn - hai khối di sản tư liệu thế giới được UNESCO ghi danh - không chỉ là niềm tự hào của ngành Lưu trữ, mà còn là tài sản vô giá của quốc gia, của dân tộc Việt Nam.
Nhận thức sâu sắc giá trị đó, dưới sự quan tâm, chỉ đạo nhất quán của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, đặc biệt thông qua các Đề án trọng điểm về bảo quản và phát huy giá trị tài liệu Châu bản triều Nguyễn, Mộc bản triều Nguyễn do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2016, ngành Lưu trữ đã từng bước chuyển từ tư duy "lưu giữ" sang tư duy bảo quản gắn với phát huy và chuyển đổi mạnh mẽ sang phục vụ xã hội, phục vụ cộng đồng.

Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu
Không gian giới thiệu này không chỉ hiện thực hóa quy định của Luật Lưu trữ năm 2024 trong việc chủ động bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của Nhân dân, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ của một quốc gia phải là địa chỉ tin cậy nhất giới thiệu những tài liệu quý, tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống của mỗi quốc gia.
Đặc biệt, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Cục xác định: chuyển đổi số trong lưu trữ chính là chuyển đổi cách thức cung cấp thông tin, cách công chúng tiếp cận và sử dụng tài liệu lưu trữ. Không gian giới thiệu này chính là nơi hiện thực hóa cách tiếp cận đó và được xác định là trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phục vụ xã hội của ngành Lưu trữ trong giai đoạn mới.

Một số hiện vật được trưng bày tại Không gian giới thiệu
"Không gian ngày hôm nay sẽ là "hạt giống" quan trọng khởi đầu cho một hành trình mới. Để trong một tương lai rất gần, một không gian xứng tầm sẽ hiện hữu - như một sự tri ân tất yếu của thế hệ hôm nay dành cho quá khứ, và là món quà ý nghĩa nhất mà chúng ta trang trọng trao truyền lại cho muôn đời sau. Chúng tôi mong muốn nơi đây sẽ trở thành một điểm đến văn hóa có chiều sâu, một "lớp học lịch sử trực quan", một hệ sinh thái học tập mở, phục vụ đa dạng đối tượng: từ học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu đến đông đảo công chúng và bạn bè quốc tế" – ông Đặng Thanh Tùng nói.


Một số hiện vật được trưng bày tại Không gian giới thiệu
Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu được thiết kế khoa học, hiện đại với 03 khu vực nội dung chính. Trong đó, trung tâm là Không gian Media hiện đại - nơi tài liệu lưu trữ được chuyển hóa thành nội dung media, dữ liệu số, sản phẩm tương tác đa phương tiện.

Một số tư liệu, tài liệu được trưng bày tại Không gian giới thiệu
Bên cạnh đó, Không gian Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu sẽ mang đến cho công chúng trong nước và quốc tế một cái nhìn tổng quan, dễ tiếp cận về di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia, đồng thời, cho phép công chúng có thể tìm hiểu, tra cứu, tương tác và học tập từ tài liệu lưu trữ gốc thông qua các màn hình tương tác, tìm kiếm thông tin.
Ngoài ra, Không gian Lịch sử ngành Lưu trữ Việt Nam được bố trí với mục đích tôn vinh hành trình hình thành và phát triển của nghề lưu trữ, cùng những thế hệ người làm lưu trữ đã lặng thầm gìn giữ, bảo vệ và trao truyền các di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ quốc gia qua các thời kỳ.

Các đại biểu tham quan và trải nghiệm Không gian giới thiệu
Trong thời gian tới, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước sẽ tổ chức nhiều chuyên đề giới thiệu tài liệu lưu trữ, được xây dựng bám sát định hướng tuyên truyền của Đảng và Nhà nước, gắn với các sự kiện chính trị - lịch sử trọng đại của đất nước, các ngày lễ lớn, cũng như nội dung Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành. Các chuyên đề được khai thác trực tiếp từ nguồn tài liệu lưu trữ gốc, đặc biệt là Mộc bản, Châu bản triều Nguyễn và các khối tài liệu lưu trữ tiêu biểu khác, qua đó giúp công chúng, nhất là thế hệ trẻ, tiếp cận lịch sử một cách chân thực, khoa học và có chiều sâu - không chỉ "học lịch sử", mà còn hiểu lịch sử từ chính những bằng chứng nguyên bản.


Các đại biểu tham quan Không gian giới thiệu
Thông qua hình thức giới thiệu linh hoạt, kết hợp giữa trưng dẫn tài liệu gốc, nội dung số hóa, phim tư liệu và tương tác đa phương tiện, Không gian giới thiệu được kỳ vọng trở thành địa điểm sinh hoạt chuyên đề, giáo dục truyền thống và hoạt động ngoại khóa thiết thực cho các cơ quan, đơn vị, cơ sở đào tạo. Đồng thời góp phần đưa tài liệu lưu trữ thực sự đi vào đời sống xã hội, phát huy vai trò là nguồn lực tri thức quan trọng trong công tác tuyên truyền, giáo dục và bồi đắp bản sắc văn hóa dân tộc../.
Kể từ ngày 03/3/2026 - tức ngày Rằm tháng Giêng, Tết Nguyên Tiêu năm Bính Ngọ tới đây, Không gian sẽ chính thức mở cửa tự do đón khách tham quan từ 09h00 đến 16h00 các ngày trong tuần.
Đặc biệt, để khởi động cho chuỗi hoạt động phục vụ công chúng với thông điệp "Khai trí đầu xuân - Tôn vinh văn hiến", tại đây sẽ diễn ra Trưng bày chuyên đề về Tết Hoàng cung qua Châu bản, Mộc bản triều Nguyễn, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm tương tác độc đáo như kỹ thuật in dập Mộc bản trên giấy dó và tặng chữ thư pháp đầu xuân. Nơi đây hứa hẹn sẽ là một điểm đến mới trong bản đồ du xuân của người Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung../.












