Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh năm 2025 là năm bản lề, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thành các mục tiêu giai đoạn I (2021 - 2025) của các chương trình mục tiêu quốc gia, đồng thời chuẩn bị tiền đề cho giai đoạn phát triển mới 2026 – 2030.

Dấu ấn rõ nét trong công tác tham mưu thể chế và quản lý nhà nước về văn hóa dân tộc

Năm 2025, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam đã tập trung cao độ cho công tác tham mưu xây dựng, hoàn thiện thể chế – nhiệm vụ được xác định là trọng tâm xuyên suốt nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về văn hóa dân tộc.

Trong năm, Cục đã trình Lãnh đạo Bộ ký ban hành 03 văn bản quan trọng, gồm: Thông tư số 19/2025/TT-BVHTTDL ngày 12/12/2025 quy định định mức kinh tế – kỹ thuật dịch vụ tổ chức sự kiện, hoạt động phục vụ nhiệm vụ chính trị tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam; Quyết định số 3734/QĐ-BVHTTDL ngày 22/10/2025 điều chỉnh Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn I (2021–2025); Hướng dẫn số 4056/HD-BVHTTDL ngày 12/8/2025 về thực hiện Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch”.

Song song với đó, Cục đã hoàn thiện hồ sơ, trình thẩm định 02 dự thảo Thông tư quy định định mức kinh tế – kỹ thuật tổ chức ngày hội, liên hoan văn hóa, thể thao và du lịch; tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng trong bảo tồn, phục dựng, tái hiện và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm khắc phục tình trạng triển khai dàn trải, thiếu đồng bộ, góp phần chuẩn hóa hoạt động bảo tồn văn hóa trong giai đoạn tới.

Đáng chú ý, Cục đã hoàn thiện và trình ký ban hành 03 báo cáo sơ kết các Đề án giai đoạn 2021–2030, gồm: Đề án tổ chức định kỳ ngày hội, giao lưu, liên hoan văn hóa – thể thao – du lịch vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Chương trình hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; Đề án bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch. Các báo cáo đã đánh giá toàn diện kết quả, chỉ rõ tồn tại, hạn chế, làm cơ sở điều chỉnh định hướng chính sách cho giai đoạn tiếp theo.

Trong công tác quản lý nhà nước, Cục đã tích cực tham mưu, hướng dẫn các địa phương triển khai nhiệm vụ bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn: năng lực tham mưu ở một số địa phương chưa đồng đều; nguồn lực đầu tư cho văn hóa dân tộc còn hạn chế; đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở mỏng; nhiều nghệ nhân cao tuổi, tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy truyền dạy. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới cách tiếp cận, nâng cao chất lượng quản lý trong giai đoạn tới.

Triển khai đồng bộ Chương trình MTQG, lan tỏa giá trị văn hóa và tinh thần đại đoàn kết

Trong năm 2025, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam đã triển khai toàn diện các nhiệm vụ thuộc Chương trình MTQG phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, đặc biệt là Dự án 6 và Dự án 10.

Cục đã tổ chức Hội nghị tổng kết 05 năm thực hiện Dự án 6, đồng thời tổ chức Hội thảo khoa học về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, qua đó đánh giá hiệu quả các mô hình đã triển khai, đề xuất giải pháp nhân rộng trong thời gian tới.

Nhiều nhiệm vụ cụ thể được triển khai đồng bộ: hỗ trợ phục hồi lễ hội truyền thống, bảo tồn tri thức bản địa, xây dựng mô hình bảo tồn văn hóa gắn với du lịch cộng đồng; tổ chức bảo tồn văn hóa cho các dân tộc rất ít người như dân tộc Lự; xây dựng mô hình trải nghiệm dân ca – dân vũ Mông, ẩm thực Mường phục vụ du lịch.

Trong năm, Cục đã tổ chức 09 lớp tập huấn, truyền dạy văn hóa phi vật thể cho đồng bào các dân tộc Mông, Tày, Nùng, Dao, Lô Lô, Sán Chay, Mạ, Cơ Ho; xây dựng nhiều câu lạc bộ văn hóa dân gian cho các dân tộc Dao, La Ha, Thái, Hà Nhì, Giẻ Triêng, Ba Na, Khmer tại các địa phương. Đặc biệt, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mường lần thứ II năm 2025 được tổ chức với sự tham gia của 05 tỉnh, góp phần tôn vinh bản sắc, tăng cường giao lưu, gắn kết cộng đồng.

Công tác tổ chức sự kiện chính trị – văn hóa tiếp tục là điểm sáng. Trong năm 2025, Cục đã tổ chức thành công 03 sự kiện thường niên lớn tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, gồm: “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”, “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”, và Tuần “Đại đoàn kết các dân tộc – Di sản Văn hóa Việt Nam”.

Đặc biệt, trong khuôn khổ Tuần “Đại đoàn kết các dân tộc – Di sản Văn hóa Việt Nam”, chương trình đã tiếp nhận tổng số tiền 540,5 tỷ đồng từ các tổ chức, doanh nghiệp để hỗ trợ đồng bào các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên bị thiệt hại do mưa lũ – con số thể hiện rõ sức lan tỏa của tinh thần đoàn kết, trách nhiệm xã hội.

Công tác quản lý, vận hành Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam đạt nhiều kết quả tích cực. Năm 2025, Làng đã đón trên 500.000 lượt khách tham quan; duy trì hoạt động thường xuyên của 16 nhóm đồng bào dân tộc; tổ chức hiệu quả các không gian văn hóa trải nghiệm. Chương trình “Bánh chưng xanh – Tết vì người nghèo” đã trao khoảng 660 suất quà, mỗi suất trị giá từ 01 đến 02 triệu đồng, góp phần chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho các đối tượng khó khăn.

Hoạt động đối ngoại văn hóa được tăng cường, với việc đón Phu nhân Thủ tướng Việt Nam và Phu nhân Thủ tướng Nhật Bản, cùng hơn 100 đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế đến tham quan, trải nghiệm tại Làng, qua đó quảng bá hình ảnh Việt Nam đa dạng, giàu bản sắc.

Đại diện các phòng, ban trình bày tham luận 

Đổi mới tư duy, nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy văn hóa các dân tộc

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy thống nhất với nội dung Báo cáo tổng kết công tác năm 2025, phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cũng như các ý kiến tham luận được trình bày tại Hội nghị.

Thứ trưởng ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, cố gắng của tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam trong năm 2025 – một năm có nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý nhà nước về văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, trên tất cả các mặt công tác, Cục đã thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao.

Thứ trưởng nhấn mạnh những điểm sáng nổi bật của Cục trong năm qua, đó là công tác tham mưu xây dựng và hoàn thiện thể chế ngày càng bài bản, kịp thời; việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được thực hiện quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm; công tác tổ chức các sự kiện chính trị – văn hóa lớn được chuẩn bị chu đáo, tạo sức lan tỏa tích cực trong xã hội; công tác thông tin, tuyên truyền về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số có nhiều đổi mới; đặc biệt, công tác quản lý, vận hành và khai thác Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam tiếp tục đạt nhiều kết quả rõ nét.

Thứ trưởng ghi nhận điểm mới trong công tác quảng bá, giới thiệu Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam ra bạn bè quốc tế, thông qua việc chủ động mời các đoàn ngoại giao, tổ chức quốc tế đến tham quan, trải nghiệm, góp phần giới thiệu hình ảnh Việt Nam đa dạng, giàu bản sắc và giàu tính nhân văn.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Thứ trưởng đề nghị Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam khẩn trương nghiên cứu, cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao trong chương trình hành động và kế hoạch công tác năm 2026 và các năm tiếp theo, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm. Tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan đầu mối, chủ trì trong triển khai các nhiệm vụ bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc, đặc biệt là các nhiệm vụ thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia; không để xảy ra tình trạng bỏ sót nhiệm vụ hoặc chậm trễ trong tổ chức thực hiện.

Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, tăng cường ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số trong công tác quản lý, tuyên truyền, quảng bá và tổ chức các hoạt động văn hóa; đồng thời triển khai quyết liệt, hiệu quả các dự án tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, từng bước mở rộng không gian phát triển, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của Làng trong tình hình mới.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng đặc biệt lưu ý Cục cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, coi đây là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao trong giai đoạn tới.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, đồng chí Trịnh Ngọc Chung, Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam khẳng định, tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam sẽ quán triệt nghiêm túc tinh thần chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ; tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tham mưu xây dựng và ban hành văn bản, bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng tiến độ và sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về văn hóa dân tộc trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra, Cục sẽ chủ động rà soát, điều chỉnh phương thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo hướng tập trung, trọng tâm, trọng điểm, gắn bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số với phát triển bền vững, nhất là phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng.

Đồng chí Trịnh Ngọc Chung nhấn mạnh, trong năm 2026, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam dự kiến tổ chức Hội nghị toàn quốc về công tác văn hóa dân tộc, nhằm tăng cường sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành; kịp thời trao đổi kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ tại các địa phương.

Cục trưởng khẳng định, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị thuộc Bộ, các bộ, ngành liên quan và địa phương, quyết tâm hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, góp phần bảo tồn và phát huy bền vững giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Dịp này, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy cũng đã trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho 03 cá nhân của Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, ghi nhận những đóng góp thiết thực cho sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc./.