Những tín hiệu mới

Với ngành “công nghiệp không khói” thì đây là một tín hiệu tích cực. Bởi cách đây chưa đầy 10 năm, lượng du khách mà du lịch Thái Nguyên đón tiếp, tính chung cả địa bàn Thái Nguyên và Bắc Kạn trước sáp nhập, chỉ dao động quanh mức trên dưới 2 triệu lượt khách/năm.

Đáng chú ý, phần lớn du khách đến Thái Nguyên trong giai đoạn này là các đoàn công tác của Trung ương hoặc các địa phương về làm việc, kết hợp tham quan. Các chi phí liên quan đến lưu trú, ăn uống, tham quan chủ yếu do ngân sách nhà nước hoặc cơ quan, đơn vị của tỉnh bảo đảm, nên hoạt động du lịch chưa thực sự vận hành theo cơ chế thị trường.

"Bức tranh" du lịch Thái Nguyên hiện nay đã có nhiều thay đổi. Tư duy làm du lịch được xác định rõ là phát triển kinh tế, không dừng ở hoạt động tham quan, thưởng lãm hay tiếp đón mang tính hành chính.

Trên cơ sở nhận diện đầy đủ lợi ích kinh tế từ du lịch, tỉnh Thái Nguyên đã chủ động triển khai các đề án, chương trình phát triển du lịch, đẩy mạnh quảng bá, mở rộng liên kết vùng, xây dựng sản phẩm du lịch mới gắn với văn hóa bản địa, từng bước tạo sức hút đối với du khách trong nước và quốc tế.

Kết quả thể hiện rõ qua sự gia tăng về lượng khách và doanh thu. Năm 2024, du lịch Thái Nguyên đón hơn 4 triệu lượt khách, doanh thu đạt khoảng 3.500 tỷ đồng. Đến năm 2025, lượng khách tăng lên hơn 7,3 triệu lượt, doanh thu đạt trên 7.446 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay. Tuy vậy, lượng khách quốc tế vẫn còn khiêm tốn, với khoảng 274.000 lượt trong cả năm.

Hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến thân thiện và có sức cạnh tranh, những năm gần đây tỉnh Thái Nguyên đã tập trung khắc phục những hạn chế về hạ tầng, dịch vụ chất lượng cao, từng bước tiếp cận phân khúc giá trị cao và hội nhập sâu hơn với thị trường quốc tế.

Du khách ngày càng chủ động lựa chọn khu, điểm tham quan, tour, tuyến trải nghiệm và tự chi trả các dịch vụ sử dụng, phản ánh sự chuyển dịch rõ nét của thị trường du lịch.

Cùng với sự gia tăng về lượng khách, hệ thống cơ sở lưu trú trên địa bàn tỉnh tiếp tục được mở rộng cả về quy mô và chất lượng. Hiện toàn tỉnh có 785 cơ sở lưu trú du lịch, trong đó có 94 khách sạn.

Hệ thống khách sạn hình thành các phân khúc từ 1 đến 3 sao, gồm 10 khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao, 7 khách sạn 2 sao, 3 khách sạn 1 sao và 74 khách sạn đạt tiêu chuẩn phục vụ du lịch. Ngoài ra, toàn tỉnh còn có 691 nhà nghỉ du lịch và nhà ở có phòng cho khách thuê.

Song song với cơ sở lưu trú, hệ thống dịch vụ ẩm thực cũng phát triển mạnh mẽ. Trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 4.700 nhà hàng và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, trong đó có trên 100 nhà hàng quy mô lớn, đủ khả năng phục vụ các đoàn khách đông và các sự kiện lớn.

Nhiều địa chỉ quen thuộc đã tạo dựng được uy tín như: Nhà hàng Dũng Tân (phường Sông Công); Việt Phượng Royal Palace, khách sạn Dạ Hương, Đông Á Plaza, Kim Thái (phường Phan Đình Phùng); Trống Đồng Palace (phường Gia Sàng), Khu du lịch sinh thái Thái Hải (tại xã Tân Cương)...

Mạng lưới nhà hàng phong phú góp phần đáp ứng nhu cầu ẩm thực đa dạng của du khách, đồng thời quảng bá giá trị văn hóa ẩm thực địa phương, từ các món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc đến những sản phẩm mang đậm dấu ấn vùng chè Thái Nguyên.

Điểm nhấn đáng chú ý trong bức tranh ẩm thực du lịch Thái Nguyên năm 2025 là Nhà hàng thuộc Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng giải thưởng “Nhà hàng ăn uống phục vụ khách tốt nhất năm 2025”.

Danh hiệu này là sự ghi nhận đối với chất lượng dịch vụ, phong cách phục vụ chuyên nghiệp, đồng thời góp phần khẳng định thương hiệu ẩm thực du lịch Thái Nguyên trên bản đồ du lịch quốc gia. Từ một không gian ẩm thực gắn với bảo tồn văn hóa, Thái Hải đã cho thấy hướng đi bền vững khi kết hợp phát triển du lịch với gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Hướng đến du lịch xanh

Nằm ở vị trí cửa ngõ vùng Việt Bắc, với sự đa dạng về tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn, cùng định hướng chỉ đạo, điều hành phù hợp, tỉnh Thái Nguyên có nhiều lợi thế để phát triển du lịch xứng tầm.

Đặc biệt, Thái Nguyên được biết đến là “thủ phủ trà” của cả nước, đồng thời là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi hội tụ và giao thoa của nhiều giá trị văn hóa dân tộc, tạo nên sức hấp dẫn riêng đối với du khách trong nước và quốc tế.

Bàn về tiềm năng phát triển ngành Du lịch Thái Nguyên, nhiều chuyên gia kinh tế nhận định: Tỉnh nằm ở vị trí trung tâm của các tỉnh vùng Đông Bắc, sở hữu hệ thống giao thông thuận lợi. Từ Thái Nguyên có thể kết nối linh hoạt các tour, tuyến tham quan với các tỉnh Đông Bắc, Tây Bắc, Thủ đô Hà Nội và khu vực đồng bằng.

Đây là lợi thế quan trọng để thu hút du khách trong nước và quốc tế. Trong tương lai gần, Thái Nguyên có nhiều điều kiện để trở thành điểm đến hấp dẫn, được đông đảo du khách lựa chọn.

Những năm gần đây, hệ thống dịch vụ xã hội trên địa bàn tỉnh như viễn thông, vận tải, khu điểm du lịch, cơ sở lưu trú, nhà hàng ẩm thực và điểm mua sắm được đầu tư xây dựng đồng bộ, phát triển khá nhanh, hàng hóa phong phú, từng bước đáp ứng nhu cầu và thị hiếu của du khách.

Cùng với đó là hệ thống di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh và kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú. Toàn tỉnh hiện có 3 di tích quốc gia đặc biệt, 67 di tích quốc gia, 323 di tích cấp tỉnh và 45 di sản văn hóa phi vật thể được công nhận cấp quốc gia. Bên cạnh đó là các làng nghề truyền thống và lễ hội dân gian mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc, thường được tổ chức vào dịp đầu xuân.

Hệ thống các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể đã và đang trở thành nguồn tài nguyên quan trọng, tạo nền tảng cho ngành du lịch phát triển theo hướng lâu dài và bền vững, đồng thời tạo việc làm, thu nhập ổn định và tăng thêm cho hàng nghìn lao động, góp phần gia tăng nguồn thu cho địa phương.

Xác định du lịch là ngành kinh tế quan trọng, tỉnh Thái Nguyên quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng các khu vui chơi, giải trí và du lịch sinh thái. Nhiều dự án, công trình sau khi đưa vào hoạt động đã phát huy hiệu quả, góp phần cải thiện cảnh quan môi trường, đa dạng hóa sản phẩm du lịch và tạo thêm lý do để du khách kéo dài thời gian lưu trú.

Có thể kể đến một số điểm đến tiêu biểu như: Trung tâm Thương mại du lịch Dũng Tân (phường Sông Công); khu vui chơi giải trí của Công ty CP Khách sạn Du lịch Công đoàn Núi Cốc (xã Đại Phúc); Khu sinh thái An Bình và Khu bảo tồn nhà sàn sinh thái Thái Hải (xã Tân Cương); Khu sinh thái Yasmin Farm (phường Linh Sơn); điểm du lịch Nhà vườn Sông Cầu (phường Bắc Kạn)... Mỗi điểm đến mang sắc thái riêng, từ nghỉ dưỡng sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp đến khám phá văn hóa bản địa.

Du lịch Thái Nguyên đã và đang có bước phát triển đáng ghi nhận về cả quy mô và chất lượng. Tuy nhiên, để chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, từ du lịch đại chúng sang du lịch giá trị cao, tỉnh đang tập trung triển khai các giải pháp đồng bộ, lâu dài, trong đó có định hướng thu hút đầu tư vào hệ thống lưu trú cao cấp đạt tiêu chuẩn 4-5 sao.

Những nỗ lực này từng bước đáp ứng nhu cầu của phân khúc khách du lịch cao cấp, khách công vụ và đội ngũ chuyên gia quốc tế đang làm việc tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh, nhất là trong bối cảnh Thái Nguyên đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp công nghệ cao và hội nhập quốc tế.

Trên lộ trình đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng vào năm 2030, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình, đề án phát triển du lịch, với mục tiêu tạo việc làm cho khoảng 10.000 lao động trong lĩnh vực du lịch; phát triển thêm ít nhất 300 cơ sở lưu trú; hình thành tối thiểu 5 khách sạn đạt tiêu chuẩn 4-5 sao; phấn đấu đón khoảng 12 triệu lượt khách, trong đó có 11 triệu lượt khách nội địa và 1 triệu lượt khách quốc tế. Tổng thu từ hoạt động du lịch dự kiến đạt trên 25.000 tỷ đồng mỗi năm.

Để du lịch thực sự bứt phá, khẳng định Thái Nguyên là điểm đến đáng đến, đáng lưu trú và đáng trải nghiệm, tỉnh kiên định mục tiêu phát triển du lịch bền vững, hướng đến du lịch xanh.

Việc gắn kết phát triển du lịch với bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và bảo đảm lợi ích của cộng đồng địa phương được xác định là nền tảng để xây dựng hình ảnh điểm đến bền vững, khác biệt và giàu bản sắc.

Với những điều kiện và định hướng đã được xác lập, du lịch Thái Nguyên có đủ cơ sở để bứt phá, từng bước khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn của vùng Trung du và miền núi phía Bắc trong tương lai gần.