Chưa tương xứng tiềm năng

Trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hiện có hơn 150 tài nguyên du lịch sinh thái, cộng đồng, nông nghiệp nông thôn, là cơ sở quan trọng hình thành và phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái cộng đồng, nông nghiệp nông thôn. Bên cạnh những dấu ấn, các chủ thể hoạt động trong lĩnh vực này cũng gặp nhiều chật vật trong việc duy trì, phát triển dịch vụ cũng như tạo dựng thương hiệu điểm đến. Do tiềm năng phát triển quá lớn nhưng nguồn lực hỗ trợ có hạn, việc đầu tư cho du lịch nông thôn tại địa phương (nhất là tại tỉnh Quảng Nam cũ) khá dàn trải, chưa đúng trọng tâm.

Tùy theo đặc thù điểm đến, các khó khăn phổ biến của du lịch nông thôn Đà Nẵng gồm: quy hoạch giai đoạn trước chưa định hướng được phát triển du lịch nông thôn, hạ tầng khung thiếu và yếu (nhất là ở miền núi); dịch vụ du lịch mới chỉ tập trung trải nghiệm đơn giản; liên kết giữa các bên lỏng lẻo nhất là thiếu đồng hành của đơn vị lữ hành. Một số điểm đến được đánh giá là khởi sắc nhưng thực tế trong năm 2025 chỉ đón lượt khách rất khiêm tốn. Như làng du lịch cộng đồng Cẩm Phú (300 lượt), làng du lịch cộng đồng Bhơ Hôồng (225 lượt)…

Theo bà Đỗ Thị Huyền Trâm, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp sinh thái và du lịch cộng đồng Hòa Bắc (phường Hải Vân), năng lực của người dân là một trụ cột của du lịch cộng đồng. Cần hiểu rõ, du lịch cộng đồng không phải là đưa người dân vào làm du lịch, mà là đưa du lịch vào cộng đồng, sự phát triển của người dân. Cần có cơ chế hỗ trợ riêng cho loại hình du lịch học tập cộng đồng và xem cộng đồng địa phương là đối tác phát triển, không chỉ là đối tượng thụ hưởng.

Một vướng mắc trong phát triển du lịch nông thôn đã tồn tại từ lâu là “nút thắt” pháp lý về đất nông nghiệp. Theo bà Lê Thị Thanh Nga, người sáng lập Lò Gạch Cũ farmstay (xã Nam Phước), các mô hình như Lò Gạch Cũ đang mang lại sức sống mới cho vùng nông thôn, nhưng vẫn đang hoạt động trong sự lo âu vì cơ chế thuê đất hàng năm. Bà Nga kiến nghị, cần nghiên cứu cơ chế thí điểm cho phép chuyển đổi mô hình lưu trú trải nghiệm (Glamping, Farmstay) trên đất nông nghiệp với cam kết bảo vệ môi trường nghiêm ngặt. Nếu cơ chế này ra đời sẽ tạo tiền đề cho các nhà đầu tư tự tin rót vốn vào du lịch nông thôn.

Khởi động chính sách trợ lực

Trong thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng xác định phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch nông nghiệp, nông thôn là một trong những định hướng quan trọng, gắn với mục tiêu khai thác hiệu quả tài nguyên bản địa, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân.

Ông Văn Bá Sơn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thông tin, trong năm 2026 sở sẽ tham mưu UBND thành phố ban hành các đề án làm cơ sở triển khai phát triển du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái trên địa bàn.

Trọng tâm là "Đề án phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, nông thôn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035", nhằm hình thành các sản phẩm du lịch đặc thù, gắn với không gian làng quê, vùng sinh thái và đời sống văn hóa của cộng đồng dân cư. Cùng với đó là các đề án về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đề án xây dựng chính sách hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số; đề án phát triển du lịch Vườn quốc gia Sông Thanh…

Cạnh đó, cơ quan chức năng sẽ đẩy mạnh công tác hỗ trợ, tư vấn cho các xã, phường có tài nguyên và tiềm năng du lịch trong việc xây dựng các đề án phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch nông nghiệp, nông thôn phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương. Song song với phát triển sản phẩm du lịch, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản tiếp tục được chú trọng, trọng tâm là bảo tồn, tôn tạo hệ thống 560 di tích và 26 di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn, đồng thời đầu tư phục dựng các lễ hội văn hóa truyền thống, lễ hội văn hóa của đồng bào các dân tộc.

Ông Văn Bá Sơn cho biết, để các chính sách đi vào thực tiễn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất UBND thành phố quan tâm hỗ trợ kinh phí ngân sách theo từng dự án, phục vụ việc thuê chuyên gia tư vấn, tổ chức tập huấn và chuyển giao nhằm triển khai hiệu quả các đề án phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn, nhất là tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đồng thời kiến nghị thành phố xem xét chủ trương thành lập Quỹ hỗ trợ khởi nghiệp, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển các điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch nông nghiệp, nông thôn, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch và thúc đẩy phát triển bền vững du lịch Đà Nẵng trong thời gian tới.