Những trải nghiệm thú vị

Vừa qua, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã giới thiệu tour đêm “Âm sắc Việt”, một sản phẩm du lịch văn hóa mới mang tính thử nghiệm, hướng tới tạo điểm nhấn trải nghiệm cho du khách trong năm 2026. Khi màn đêm buông xuống, không gian di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám được thắp sáng, mở ra hành trình khám phá giàu cảm xúc: du khách lần lượt tham quan Khuê Văn Các, giếng Thiên Quang, khu vực Bái Đường; tiếp cận các không gian giới thiệu làng nghề truyền thống, thư pháp và khép lại bằng không gian thưởng thức âm nhạc dân tộc.

Cũng tại di tích này, chương trình nghệ thuật “Đạo học” đã được tổ chức, mang đến góc nhìn sinh động về truyền thống hiếu học của dân tộc. Thông qua ngôn ngữ nghệ thuật sân khấu, hình ảnh ông đồ, học trò (môn sinh Nhân Mỹ học đường) cùng các tiết mục biểu diễn của học sinh, sinh viên và nghệ sĩ, chương trình đã tái hiện mạch nối bền bỉ của sự học trong đời sống văn hóa Việt Nam, từ nền khoa cử xưa đến tinh thần học tập của xã hội đương đại ngày nay.

Bà Đường Ngọc Hà - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, tiếp nối các hoạt động năm 2025 và mở đầu năm 2026, đơn vị tiếp tục đổi mới cách tiếp cận di sản, tổ chức nhiều hoạt động hướng tới công chúng và du khách bằng những hình thức sinh động, gần gũi hơn. Văn Miếu - Quốc Tử Giám chú trọng phát triển song song các hoạt động ban ngày và tour đêm, mở rộng trải nghiệm văn hóa, đồng thời từng bước xây dựng hồ Văn trở thành trung tâm văn hóa sáng tạo của Thủ đô. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ và hình thành các không gian sáng tạo đã mang đến những trải nghiệm mới mẻ, giúp du khách dễ tiếp cận và tìm hiểu di sản, qua đó đa dạng hóa hoạt động, thu hút khách cả ban ngày lẫn buổi tối, nhưng không gây quá tải cho di tích.

Gần đây, Khu di sản Hoàng thành Thăng Long cũng đã liên tiếp giới thiệu nhiều sản phẩm tham quan, trải nghiệm mới, trong đó chú trọng khai thác yếu tố công nghệ và nghệ thuật trình diễn nhằm gia tăng mức độ tương tác cho du khách. Bên cạnh tour “Ký ức Cột cờ” kết hợp tham quan di sản, không gian trưng bày và chương trình nghệ thuật, vở diễn “Kinh đô Thăng Long” ứng dụng công nghệ 3D mapping cùng hệ thống trải nghiệm số đã trở thành điểm nhấn đáng chú ý, góp phần làm mới cách tiếp cận di sản và khơi dậy sức sống đương đại cho Hoàng thành.

Ông Nguyễn Thanh Quang - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, cho biết dự án ra mắt với mong muốn đổi mới phương thức tiếp cận di sản, góp phần hình thành một không gian sáng tạo, đánh thức ký ức lịch sử, đưa du khách bước vào dòng chảy nghìn năm Thăng Long - Hà Nội thông qua những câu chuyện, hình ảnh, không gian và các trải nghiệm được thiết kế chọn lọc, giàu tính tương tác. Chương trình không chỉ đơn thuần là một màn trình diễn thị giác công nghệ cao, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ rằng di sản nghìn năm tuổi vẫn luôn sống động, mang hơi thở thời đại, tiếp tục lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa trên nền tảng sáng tạo mới.

Song song với nỗ lực đổi mới tại các di tích và điểm đến nhằm mang lại những trải nghiệm mới mẻ cho du khách, nhiều doanh nghiệp du lịch cũng đang chủ động làm mới sản phẩm, hướng tới gia tăng giá trị và chiều sâu trải nghiệm. Một ví dụ tiêu biểu là tour xe đạp “Hà Nội đẹp sound”, do Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với Công ty Du lịch Bền vững Việt Nam (VIETNAM STID) và TNGo triển khai từ ngày 19/12/2025. Sản phẩm gây ấn tượng bởi việc kết hợp đồng bộ hệ thống xe đạp công cộng TNGo với ứng dụng thuyết minh tự động tích hợp định vị GPS, qua đó mang đến cho du khách cách tiếp cận Thủ đô linh hoạt, hiện đại và giàu tính tương tác.

Cú hích cho ngành công nghiệp không khói

Những trải nghiệm mới này không chỉ là “món ăn lạ” mang tính thử nghiệm, mà nếu được đầu tư bài bản, vận hành chuyên nghiệp và có chiến lược dài hơi, sẽ trở thành động lực quan trọng giúp du lịch di sản Hà Nội nâng tầm giá trị, đóng góp thiết thực cho phát triển công nghiệp văn hóa trong giai đoạn tới.

Bà Đặng Hương Giang - Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội nhận định, các sản phẩm du lịch mới không chỉ đổi mới hình thức trải nghiệm mà còn thể hiện khả năng thích ứng linh hoạt với xu hướng thời đại thông qua việc ứng dụng công nghệ một cách sáng tạo, hiệu quả. Qua đó, các sản phẩm góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm cho du khách, đồng thời khẳng định tinh thần đổi mới, sáng tạo bám sát định hướng chỉ đạo của thành phố.

Đồng quan điểm, ThS Nguyễn Đắc Tới - nguyên Trưởng phòng nghiên cứu di sản (Viện Nghiên cứu văn hóa và phát triển) cho rằng, những trải nghiệm mới tại các di tích và sản phẩm du lịch sáng tạo ở Hà Nội đang đi đúng hướng và trúng nhu cầu của thị trường. Điểm đáng ghi nhận là cách tiếp cận không làm “biến dạng” di sản, mà sử dụng công nghệ, nghệ thuật trình diễn và hình thức trải nghiệm để hỗ trợ việc kể chuyện, giúp du khách hiểu sâu hơn về giá trị lịch sử - văn hóa thay vì chỉ tham quan đơn thuần. Đây là yếu tố then chốt để chuyển du lịch di sản từ mô hình tham quan tĩnh sang mô hình trải nghiệm sáng tạo, phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

Bên cạnh đó là việc khuyến khích sự chủ động của đơn vị quản lý di tích và doanh nghiệp khi bắt tay nhau tạo ra sản phẩm mới, thay vì trông chờ vào nguồn khách truyền thống. Tuy nhiên, cần phải kiểm soát chặt chẽ nội dung, kịch bản trải nghiệm và tần suất khai thác, bảo đảm sự hài hòa giữa bảo tồn và phát huy, tránh chạy theo yếu tố công nghệ hay giải trí đơn thuần.