Trước thực trạng việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá truyền thống các dân tộc thiểu số từ ý tưởng đến thực tiễn vẫn còn nhiều khoảng cách thì mô hình bảo tồn làng, bản, buôn… truyền thống của đồng bảo các dân tộc thiểu số là một cách làm có hiệu quả, thiết thực, đưa lại lợi ích trên nhiều mặt của đời sống kinh tế - xã hội. Chủ trương này cũng đã được cụ thể hoá thông qua việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hoá giai đoạn 2000-2005 và 2006-2010 do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, phối hợp với các Bộ, Ban, ngành và địa phương liên quan triển khai thực hiện.

Sau 10 năm thực hiện chương trình bảo tồn làng, bản, buôn truyền thống, đến nay, cả nước đã có 20 làng, bản, buôn của 15 dân tộc (S’Tiêng, Chăm, Ba Na, K’Ho, M’Nông, Ê đê, Vân Kiều, Khơ Mú, Mường, Thái, Tày, Dao, Lô Lô, Mông, Khmer) thuộc 20 tỉnh đại diện cho các vùng, miền trên cả nước được hỗ trợ đầu tư bảo tồn, và trở thành những “bảo tàng sống” về văn hoá các dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, với một quốc gia có tới 54 dân tộc anh em sinh sống trên hàng ngàn thôn, bản, buôn thì con số trên còn khá khiêm tốn.

Một thoáng Chăm ở Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam

Công tác bảo tồn làng truyền thống thực sự góp phần nâng cao nhận thức của các ngành, các cấp và trong đồng bào về vị trí, ý nghĩa của việc bảo tồn, phát huy các giá trị tiêu biểu của văn hoá dân tộc và bổ sung, phát triển những giá trị mới để văn hoá thực sự là “nền tảng tinh thần”, là “mục tiêu” và “động lực” thúc đẩy xã hội phát triển đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, xung quanh việc bảo tồn làng, bản, buôn… truyền thống tiêu biểu của các dân tộc thiểu số vẫn còn một số trở ngại, khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện dự án. Do vậy, để công tác bảo tồn làng, bản, buôn… truyền thống tiêu biểu của các dân tộc thiểu số tiếp tục được thực hiện một cách có hiệu quả, thiết thực hơn, trong thời gian tới, cần có cơ chế, chính sách phù hợp đồng thời cho phép đồng bào các dân tộc thiểu số (cộng đồng chủ thể văn hoá) được tham gia thực hiện và hưởng lợi từ những kết quả do dự án mang lại, đảm bảo công tác bảo tồn làng, bản, buôn… truyền thống thực sự tạo ra sự phát triển một cách bền vững.

HCTC