Lịch sử của Asian Cup nữ (lần đầu tổ chức vào năm 1975 tại Hồng Công, Trung Quốc), là một hành trình đáng nhớ. Từ những ngày đầu khi khái niệm "nữ giới đá bóng" còn bị hoài nghi trên toàn thế giới, thì tại châu Á, bóng đá nữ đã chứng kiến sự phát triển ổn định. Đến năm 1991, khi World Cup nữ được tổ chức lần đầu tiên, thì Asian Cup nữ đã trải qua đến 8 lần theo chu kỳ 2 năm/lần.

Giới mộ điệu có thể bất ngờ nếu biết nhà vô địch châu Á đầu tiên lại là… New Zealand, đội bóng thuộc châu Đại Dương và đội thua trong trận chung kết là Thái Lan. Điều này cũng dễ hiểu, Asian Cup nữ vốn là ý tưởng của các quốc gia Đông Nam Á và được ủng hộ trước hết bởi Australia và New Zealand.

Thế nên, trong 5 kỳ giải đầu tiên, các đội tham dự chủ yếu đến từ Đông Nam Á cùng với Ấn Độ, Đài Bắc Trung Hoa, New Zealand. Phải đến năm 1986, Trung Quốc mới có lần đầu tiên dự Asian Cup nữ và thiết lập thành tích đáng nể với 9 danh hiệu vô địch trong 15 lần tham dự.

Theo FIFA, Asian Cup chính là giải bóng đá nữ quốc tế lâu đời nhất thế giới, đồng thời đã tạo nên cảm hứng cho nữ giới toàn cầu khi tiếp cận môn thể thao vua. Năm 1986, tại hội nghị của FIFA ở Mexico, sau khi đoàn Na Uy kêu gọi thành lập World Cup nữ, chỉ có đại biểu của đoàn CHDCND Triều Tiên (châu Á) lên tiếng ủng hộ.

5 năm sau, World Cup nữ ra đời tại Trung Quốc và nước chủ nhà tài trợ toàn bộ chi phí ăn ở, di chuyển cho các đội tuyển tham dự. Trong bối cảnh mà bóng đá nữ thế giới chủ yếu thi đấu nghiệp dư, thì sự ủng hộ lớn từ châu Á chính là nền móng quan trọng.

Ở sân chơi Asian Cup nữ, CHDCND Triều Tiên luôn được đánh giá cao. Họ xuất hiện lần đầu tại Asian Cup 1989, đến năm 2001 họ đã giành ngôi vô địch - đánh bại đội tuyển Nhật Bản. CHDCND Triều Tiên trở thành đội bóng hàng đầu châu Á giành chức vô địch tại sân chơi này vào các năm 2003 và 2008.

Chính sự thống trị của bóng đá nữ CHDCND Triều Tiên đã khiến đội tuyển nhiều tham vọng như Nhật Bản phải đợi đến năm 2014 mới lần đầu tiên vô địch châu Á, dù trước đó họ là đội bóng châu Á đầu tiên vô địch World Cup (năm 2011).

Năm 2010 chứng kiến Asian Cup chuyển sang chu kỳ 4 năm/lần, kết hợp thành vòng loại của World Cup. Đội tuyển nữ CHDCND Triều Tiên vào chung kết lần thứ 4, rồi bất ngờ “biến mất” trên các sân chơi quốc tế sau lệnh cấm FIFA vì sự cố doping tại World Cup 2011.

Với đội tuyển nữ Australia, danh hiệu vô địch Asian Cup 2010 là đầu tiên và duy nhất cho đến nay, dù họ đã 4 lần vào đến trận chung kết. Điều trùng hợp thú vị là tại Asian Cup 2026 do Australia đăng cai vào tháng 3 tới, đội tuyển nữ CHDCND Triều Tiên sẽ trở lại sân chơi châu lục sau hơn 10 năm vắng mặt.

Đối với bóng đá nữ Đông Nam Á, dấu ấn lớn nhất chính là ngôi vô địch của đội tuyển nữ Thái Lan tại Asian Cup 1983. Nhờ thế, phong trào bóng đá nữ của khu vực đã phát triển nhanh và mạnh mẽ. Sau Thái Lan là Việt Nam và Philippines trở thành 3 đội tuyển nữ của Đông Nam Á vinh dự giành được tấm vé đến các kỳ World Cup 2015 và 2023.

Riêng với bóng đá nữ Việt Nam, năm 1995, chúng ta chỉ mới bắt đầu thành lập CLB nữ đầu tiên tại TPHCM. Nhưng chỉ 4 năm sau, chúng ta đã xuất hiện ở Asian Cup 1999. Thành công ở đấu trường SEA Games đã giúp đội tuyển nữ Việt Nam thống trị bóng đá nữ Đông Nam Á cho đến nay, tạo lập nền móng vững chắc, xuất sắc đoạt vé tham dự World Cup 2023.

Giờ đây, bóng đá nữ Việt Nam trở lại Asian Cup trong diện mạo mới, trẻ trung và khát vọng hơn. Đây là cơ hội để thầy trò HLV Mai Đức Chung chứng minh rằng tấm vé dự World Cup 4 năm trước không hề may mắn, mà là kết quả của một hành trình được xây dựng vững chắc và đáng tự hào.