Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” của tỉnh Tây Ninh đã mở ra một hướng đi mới, trong đó công nghiệp văn hóa được xác định là lĩnh vực có tiềm năng lớn để tạo ra giá trị gia tăng, nâng cao sức cạnh tranh và xây dựng thương hiệu địa phương trong không gian số.

Tây Ninh là vùng đất sở hữu nhiều tài nguyên văn hóa đặc sắc, từ các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh đến nghệ thuật dân gian, nghề truyền thống và văn hóa ẩm thực. Trong Kế hoạch, tỉnh xác định việc ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và thực tế mở rộng (XR) là giải pháp quan trọng nhằm chuyển đổi phương thức sáng tạo, sản xuất, phân phối và thụ hưởng các sản phẩm, dịch vụ văn hóa.

Đây là bước đi có ý nghĩa đặc biệt bởi trong nền kinh tế số, giá trị của văn hóa không chỉ nằm ở việc lưu giữ di sản mà còn ở khả năng chuyển hóa các tài nguyên văn hóa thành sản phẩm và dịch vụ có giá trị kinh tế cao. Chuyển đổi số giúp những giá trị văn hóa vốn gắn với không gian địa lý cụ thể có thể vượt qua giới hạn không gian, tiếp cận công chúng trong và ngoài nước thông qua các nền tảng số.

Kế hoạch của tỉnh Tây Ninh đặt mục tiêu 100% lĩnh vực văn hóa trên địa bàn tỉnh có nền tảng số dùng chung và 100% các loại hình di sản văn hóa đã số hóa được chuẩn hóa dữ liệu theo khung chuẩn quốc gia và chia sẻ theo quy định. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa số, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, cộng đồng sáng tạo và người dân khai thác, tái sáng tạo các tài nguyên văn hóa.

Một trong những nhiệm vụ đáng chú ý là hoàn thành số hóa 2D, 3D khoảng 1.000 hiện vật bảo tàng và xây dựng phòng chiếu phim 3D Mapping tại Công viên Long An “Trung dũng kiên cường toàn dân đánh giặc”. Việc ứng dụng công nghệ trình chiếu hiện đại không chỉ nâng cao hiệu quả trưng bày, giáo dục truyền thống mà còn tạo ra những sản phẩm trải nghiệm số hấp dẫn, mở ra cơ hội phát triển các dịch vụ văn hóa, du lịch dựa trên công nghệ số.

Bên cạnh đó, tỉnh Tây Ninh xác định rõ định hướng đẩy mạnh thương mại hóa, phát triển các tài nguyên văn hóa đặc trưng thành sản phẩm công nghiệp văn hóa số. Các tài nguyên tiêu biểu được nêu trong Kế hoạch gồm: Di tích quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen, nghệ thuật Đờn ca tài tử, nghệ thuật chế biến món ăn chay, nghề làm muối ớt Tây Ninh…

Đây đều là những giá trị văn hóa mang tính đặc trưng, có khả năng xây dựng thương hiệu riêng của địa phương. Khi được số hóa và ứng dụng công nghệ VR, AR, các tài nguyên này có thể trở thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa đa dạng như tham quan di tích trực tuyến, trải nghiệm thực tế ảo, sản phẩm truyền thông số, phim tài liệu tương tác, sản phẩm quảng bá du lịch thông minh, học liệu số hay các sản phẩm sáng tạo dựa trên bản sắc địa phương.

Đáng chú ý, tầm nhìn đến năm 2045 của tỉnh là phát triển mạnh mẽ các ngành công nghiệp văn hóa số thế hệ mới, trong đó các tài nguyên văn hóa đặc trưng, độc bản của Tây Ninh được số hóa và thương mại hóa để trở thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa số có sức cạnh tranh cao, quảng bá sâu rộng và định vị thương hiệu địa phương trên trường quốc gia và quốc tế thông qua không gian mạng.

Việc phát triển công nghiệp văn hóa số không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần bảo tồn và phát huy di sản theo phương thức mới. Công nghệ số giúp các giá trị văn hóa được lưu giữ bền vững hơn, tiếp cận nhiều đối tượng hơn, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đồng thời, quá trình thương mại hóa hợp lý còn tạo nguồn lực để tái đầu tư cho công tác bảo tồn di sản và phát triển văn hóa.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh Tây Ninh cũng chú trọng phát triển nguồn nhân lực số ngành văn hóa. Kế hoạch đặt ra mục tiêu 100% cán bộ quản lý, công chức, viên chức, văn nghệ sĩ thuộc ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch được tiếp cận, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số. Đặc biệt, tỉnh chú trọng đào tạo nguồn nhân lực vừa am hiểu văn hóa nghệ thuật, vừa làm chủ công nghệ hiện đại như AI, Big Data và XR. Nguồn nhân lực chất lượng cao chính là nhân tố quyết định để hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa số có giá trị, đồng thời tạo dựng hệ sinh thái sáng tạo dựa trên bản sắc văn hóa địa phương.

Trong xu thế phát triển hiện nay, công nghiệp văn hóa ngày càng được nhìn nhận như một ngành kinh tế quan trọng, dựa trên tri thức, sáng tạo và công nghệ. Kế hoạch chuyển đổi số lĩnh vực văn hóa của tỉnh Tây Ninh đã cho thấy tầm nhìn dài hạn và quyết tâm khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên văn hóa đặc sắc của địa phương. Khi di sản được số hóa, dữ liệu được kết nối và công nghệ được ứng dụng sâu rộng, công nghiệp văn hóa Tây Ninh sẽ có thêm cơ hội để bứt phá, tạo ra những sản phẩm mang đậm bản sắc địa phương, gia tăng giá trị kinh tế và góp phần đưa hình ảnh Tây Ninh lan tỏa mạnh mẽ trên không gian số trong nước và quốc tế./.