Giai đoạn 2020-2026 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của game Việt. Trò chơi điện tử không còn dừng lại ở hình thức giải trí đơn thuần mà đã chính thức trở thành ngành công nghiệp văn hóa số trọng điểm.

Theo Báo cáo toàn cảnh ngành Game Việt Nam 2025, Việt Nam đã vươn lên vị trí Top 2 thế giới về lượt tải game di động (4,9 tỷ lượt) và thứ 6 toàn cầu về tốc độ tăng trưởng nhà phát hành. Doanh thu thị trường nội địa năm 2025 ước đạt 1,66 tỷ USD. Đáng chú ý, trong giai đoạn 2024-2025, các ứng dụng và game "Made in Vietnam" thu hút tới 5,7 tỷ lượt tải từ người dùng quốc tế. Việc hơn 95% lượt tải game mobile của các studio Việt đến từ thị trường nước ngoài cùng kỷ lục ra mắt hơn 27.000 sản phẩm mới riêng trong năm 2025 đã minh chứng cho sức lan tỏa toàn cầu mạnh mẽ.

Nối tiếp hiện tượng Flappy Bird bùng nổ truyền thông quốc tế một thời, các nhà phát triển Việt ngày nay không chỉ làm chủ công nghệ (như dòng game Hyper-casual, Hybrid-casual) mà còn chủ động thổi hồn văn hóa dân tộc vào từng sản phẩm. Thần Trùng (DUT Studio- 2022) tựa game kinh dị thuần Việt tạo cơn sốt trên Steam khi tái hiện không gian Hà Nội xưa với ngõ hẻm, phố xá, giai điệu cũ và nét tâm linh dân gian. Cỏ Mềm & Cỏ Máu (GreenGrape Games) đưa người chơi về vùng quê Nam Bộ qua hình ảnh cầu khỉ, nhà tranh, các tích ma mị và nghi lễ thờ cúng truyền thống. 

Game Hoa (Skrollcat Studio- 2021) là tựa game indie chinh phục các giải thưởng quốc tế nhờ phong cách đồ họa nghệ thuật xuất sắc. Cổ Phong, Đại Việt Kỳ Nhân Tranh Bá (2024-2025) tái hiện sinh động các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần cùng các nhân vật lịch sử như Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo dựa trên tư liệu cổ chuẩn xác.

Bên cạnh đó, việc lồng ghép các nhân vật truyền thuyết (Sơn Tinh, Thủy Tinh, Thánh Gióng), trang phục truyền thống (áo dài, nón lá) hay âm nhạc dân tộc (đàn bầu, đàn tranh) vào các tựa game như Thần Tướng, Hoa Lạc Lối... đã biến game thành những "đại sứ văn hóa số", thôi thúc người chơi quốc tế tìm hiểu về đất nước và con người Việt Nam.

Mặc dù ngành game Việt Nam phát triển nhanh chóng thời gian qua, tuy nhiên, sự bùng nổ về số lượng sản phẩm cũng vô tình làm bộc lộ nhiều lỗ hổng pháp lý, khiến nạn xâm phạm sở hữu trí tuệ trở nên nhức nhối.

Các nhà phát hành đã chỉ ra hàng loạt hình thức vi phạm ngày càng tinh vi như, đánh cắp mã nguồn và Reskin do các cá nhân hoặc studio nhỏ can thiệp, lấy cắp mã nguồn game hot, chỉ thay đổi nhẹ giao diện rồi tung lên Google Play hay App Store để "ăn theo" doanh thu. Game lậu xuyên biên giới (Private Server), các đối tượng vi phạm đặt máy chủ ở nước ngoài để vận hành bản game lậu, xâm phạm bản quyền của nhà phát hành chính thống, gây thất thoát doanh thu nghiêm trọng và làm chảy máu ngoại tệ.

Việc tranh chấp nhãn hiệu quốc tế mà điển hình là vụ kiện kéo dài qua nhiều tòa án quốc tế giữa bộ nhân vật hoạt hình Wolfoo (Sconnect Việt Nam) và Peppa Pig là bài học đắt giá. Việc thiếu chủ động bảo hộ nhãn hiệu từ sớm dễ khiến các studio rơi vào thế bị động, bị kiện ngược hoặc bị xóa sản phẩm khỏi các nền tảng lớn.

Thực tế này cho thấy, để bảo vệ thành quả sáng tạo và tạo dựng môi trường phát triển lành mạnh cho ngành công nghiệp văn hóa số, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, người sáng tạo, các cơ quan quản lý và cộng đồng. 

Nhà sáng tạo và Studio Game cần chủ động đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sớm cho “đứa con tinh thần” của mình. Cần quan tâm và đăng ký bảo hộ SHTT ngay từ khâu ý tưởng và thử nghiệm (Alpha/Beta) đối với mã nguồn, tạo hình nhân vật, âm nhạc và nhãn hiệu. Trước khi phát hành toàn cầu, việc sử dụng các công cụ đăng ký quốc tế (như Hệ thống Madrid) là bắt buộc.

Bên cạnh đó, rà soát kỹ nguồn gốc tài nguyên (Digital Assets) mua từ bên thứ ba như mẫu 3D, font chữ, âm thanh. Ký kết hợp đồng chặt chẽ với nhân sự và freelancer về việc chuyển giao hoàn toàn quyền SHTT cho studio. Tăng cường áp dụng công nghệ mã hóa, bảo mật mã nguồn (Anti-decompile), giải pháp chống can thiệp/hack/mod và hệ thống Quản lý quyền kỹ thuật số.

Từ phía các cơ quan quản lý, cụ thể hóa các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm phần mềm và game phức hợp, hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo vệ bản quyền và phát triển game Việt Nam. Tăng cường hợp tác với các nền tảng xuyên biên giới (Google, Apple, Steam) để thiết lập cơ chế xử lý và gỡ bỏ nhanh chóng các game vi phạm. Ngăn chặn các kênh thanh toán trái phép phục vụ game lậu nhằm bảo vệ doanh thu cho các doanh nghiệp làm game chân chính.

Hỗ trợ pháp lý cho nhà phát triển cũng là một giải pháp thiết thực. Việc thành lập các trung tâm tư vấn, hỗ trợ pháp lý và bản quyền thuộc Hiệp hội Game Việt Nam hoặc Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, giúp các nhóm phát triển nhỏ có đủ kiến thức bảo vệ thành quả sáng tạo khi vươn ra quốc tế.

Song song với các giải pháp về pháp lý và công nghệ, công tác truyền thông nâng cao nhận thức cho cả nhà sáng tạo lẫn người dùng đóng vai trò quyết định. Việc tuyên truyền giúp cộng đồng người chơi nhận thức rõ tác hại của game lậu, tôn trọng bản quyền và nói không với các sản phẩm xâm phạm SHTT, qua đó tạo dựng môi trường văn hóa số lành mạnh và tiếp thêm động lực cho ngành game Việt phát triển bền vững trong nền kinh tế số.