Trao đổi về định hướng này, PGS.TS Đinh Công Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho biết, Nhà trường không đơn thuần đưa thêm các công cụ công nghệ vào hoạt động hiện có mà hướng tới đổi mới phương thức dạy và học, phương thức nghiên cứu và phương thức quản trị trên nền tảng công nghệ và dữ liệu. Đây cũng là tinh thần được Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt ra trong nhiệm vụ năm học 2026–2027, trong đó nhấn mạnh chuyển đổi số, lấy dữ liệu làm nền tảng đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng giáo dục.

Theo PGS.TS Đinh Công Tuấn, trong năm học 2026–2027, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội sẽ triển khai đồng thời hai hướng trọng tâm là đào tạo và quản trị.

Trong đào tạo, lần đầu tiên Nhà trường đưa môn Trí tuệ nhân tạo và ứng dụng và môn Năng lực số vào giảng dạy cho sinh viên toàn trường. Qua đó, sinh viên dù theo học các ngành văn hóa, nghệ thuật, du lịch, thông tin – thư viện, truyền thông hay các lĩnh vực khác đều có nền tảng cần thiết để học tập, làm việc và thích ứng trong môi trường số.

Trong quản trị, Nhà trường triển khai phần mềm đại học số theo hướng tích hợp và liên thông các khâu hoạt động, từ tuyển sinh, đào tạo, quản lý chương trình, công tác sinh viên, khảo thí, hành chính, tài chính đến các hoạt động quản lý khác. Mục tiêu là hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, giảm các quy trình thủ công, tăng tính minh bạch, hiệu quả và khả năng phục vụ người học.

Đây cũng là sự cụ thể hóa định hướng mà Nhà trường đã xác định: Chuyển đổi số phải đi cùng với đổi mới quản trị và khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ quản lý và dạy – học.

Đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác dạy và học

Trước sự phát triển nhanh chóng của AI, PGS.TS Đinh Công Tuấn nhấn mạnh: “AI cần được nhìn nhận là công cụ hỗ trợ nâng cao năng lực của người dạy và người học, chứ không phải công nghệ thay thế giảng viên hay quá trình học tập của sinh viên”.

Theo đó, sinh viên sẽ được tiếp cận với cách sử dụng các công cụ AI để tìm kiếm, xử lý và phân tích thông tin; hỗ trợ học tập, sáng tạo nội dung, giải quyết vấn đề và thực hiện các nhiệm vụ nghề nghiệp. Đối với giảng viên, AI có thể hỗ trợ thiết kế học liệu, xây dựng tình huống học tập, phân tích dữ liệu học tập, cụ thể hóa một số hoạt động hỗ trợ sinh viên và nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, chuyên môn, tư duy khoa học và trách nhiệm của giảng viên vẫn là yếu tố quyết định chất lượng đào tạo.

Trong nghiên cứu khoa học, Nhà trường khuyến khích khai thác AI ở những khâu phù hợp như: tìm kiếm và hệ thống hóa thông tin, hỗ trợ phân tích dữ liệu, gợi ý hướng nghiên cứu, hỗ trợ xử lý ngôn ngữ và nâng cao hiệu quả công bố.

Năng lực AI, theo PGS.TS Đinh Công Tuấn, không chỉ là biết sử dụng một vài công cụ AI. Quan trọng hơn là biết đặt câu hỏi, đánh giá kết quả, kiểm chứng thông tin và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm do mình tạo ra.

Đối với sinh viên, Nhà trường tập trung vào các năng lực cốt lõi gồm: năng lực số; khả năng sử dụng các công cụ AI phù hợp với nhiệm vụ học tập và nghề nghiệp; kỹ năng tìm kiếm, đánh giá và kiểm chứng thông tin; tư duy phản biện; tư duy sáng tạo; kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng với sự thay đổi của công nghệ.

Đối với giảng viên, bên cạnh năng lực chuyên môn và sư phạm, cần từng bước hình thành năng lực số và năng lực khai thác AI phục vụ giảng dạy, nghiên cứu và quản lý học tập.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng AI trong giáo dục cũng đặt ra những vấn đề về đạo đức học thuật, bản quyền và nguy cơ phụ thuộc vào công nghệ. Đây là vấn đề Nhà trường đặc biệt quan tâm.

“Quan điểm của chúng tôi là không cấm AI, nhưng phải sử dụng AI có nguyên tắc, có trách nhiệm và phù hợp với mục tiêu giáo dục”, PGS.TS Đinh Công Tuấn cho biết.

Cũng theo PGS. TS Đinh Công Tuấn, sinh viên có thể sử dụng AI để hỗ trợ học tập nhưng không được biến AI thành công cụ làm thay cho tư duy và năng lực của mình. Trong học tập và nghiên cứu, người sử dụng phải có trách nhiệm kiểm chứng thông tin, tôn trọng bản quyền, bảo đảm tính trung thực học thuật và minh bạch về việc sử dụng AI khi cần thiết.

Về phía Nhà trường, các quy định, hướng dẫn phù hợp với sự phát triển của công nghệ sẽ từng bước được hoàn thiện; đồng thời đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá để hạn chế tình trạng phụ thuộc vào AI hoặc sử dụng AI không đúng mục đích.

Điều này cũng phù hợp với yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hoàn thiện khung quản lý sử dụng AI, bảo đảm quyền riêng tư, an toàn, bảo mật dữ liệu, tính minh bạch và liêm chính học thuật.

Người học có thể trực tiếp trải nghiệm

Cùng với việc đẩy mạnh ứng dụng AI, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật chương trình đào tạo theo hướng hiện đại, tăng tính thực tiễn, chú trọng năng lực nghề nghiệp, năng lực số, khả năng sáng tạo và thích ứng của người học.

Phương pháp giảng dạy cũng cần thay đổi theo hướng chuyển mạnh từ việc yêu cầu sinh viên ghi nhớ thông tin sang đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, tư duy phản biện, sáng tạo và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Công tác kiểm tra, đánh giá cũng được đặt trong yêu cầu đổi mới. Khi AI có thể hỗ trợ tạo ra một bài viết, bản trình bày hay sản phẩm học tập trong thời gian rất ngắn, việc đánh giá không thể chỉ dựa vào sản phẩm cuối cùng. Nhà trường cần quan tâm nhiều hơn đến quá trình tư duy, khả năng giải thích, vận dụng, phản biện, thực hành và tạo ra giá trị mới của người học.

Đến cuối năm học 2026–2027, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội mong muốn chuyển đổi số sẽ tạo ra những thay đổi mà sinh viên có thể nhìn thấy và trực tiếp trải nghiệm, chứ không chỉ là sự thay đổi ở phía sau hệ thống quản lý.

Trước hết, sinh viên sẽ được học và hình thành nền tảng về năng lực số và AI thông qua hai môn học được triển khai trên phạm vi toàn trường trong năm học 2026–2027.

Bên cạnh đó, Nhà trường triển khai phần mềm đại học số, từng bước quản trị đồng bộ các hoạt động từ tuyển sinh, đào tạo, quản lý chương trình, công tác sinh viên, khảo thí, hành chính, tài chính và các hoạt động liên quan. Khi hệ thống vận hành đồng bộ, sinh viên sẽ được hưởng lợi từ các quy trình nhanh hơn, minh bạch hơn và thuận tiện hơn trong quá trình học tập và thực hiện các thủ tục với Nhà trường.

Nhà trường cũng kỳ vọng hình thành rõ hơn môi trường đại học số, trong đó dữ liệu được sử dụng để hỗ trợ quản lý, dạy và học; các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phục vụ người học ngày càng dựa nhiều hơn trên nền tảng công nghệ và dữ liệu.

Theo PGS.TS Đinh Công Tuấn, điều thay đổi rõ nhất sau một năm học không chỉ là có thêm phần mềm hay thêm công cụ AI, mà là sự thay đổi về năng lực của người học và phương thức hoạt động của Nhà trường. Sinh viên chủ động hơn trong học tập, có năng lực số tốt hơn, biết sử dụng AI có trách nhiệm; giảng viên có thêm công cụ để nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu; Nhà trường từng bước chuyển sang phương thức quản trị hiện đại, hiệu quả./.