Chiều 14/5, Trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh và Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp tổ chức khai mạc Triển lãm “The Hàng Mã Museum” (Bảo tàng Hàng Mã), dự án nghệ thuật sắp đặt tập thể do nghệ sĩ Bảo Vương thực hiện cùng sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh.

Phát biểu về Triển lãm “The Hàng Mã Museum” (Bảo tàng Hàng Mã), Hiệu trưởng trường ĐH Mỹ thuật TP.HCM PGS.TS Nguyễn Văn Minh chia sẻ, “Một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt mang yếu tố truyền thống trong chủ đề hàng mã là những vật phẩm để cúng tế cho ông bà và những người đã khuất thông qua hình thức thể hiện đương đại”.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Minh, “Thông điệp từ tác phẩm này là sự kính trọng, quan tâm và sự biết ơn đến tổ tiên, ông bà và những người đã khuất một lễ vật không phải bằng vật chất mà mang một giá trị nghệ thuật. Hàng mã đã đi vào đời sống tinh thần của nhiều thế hệ và ngày hôm nay nó cần được sống trong bảo tàng. Tác phẩm cũng là câu hỏi về vị trí của nghệ thuật đương đại trong xã hội tiêu dùng và lời nhắn nhủ, chúng ta cần bỏ việc cúng và đốt vàng mã trong đời sống hiện đại ngày nay”.

“Tôi đánh giá cao ý tưởng và sự sáng tạo của nghệ sĩ Bảo Vương và nhóm sinh viên của nhà trường đã cùng nhau lao động nghệ thuật suốt hai tháng để hình thành Bảo tàng Hàng Mã cho chúng ta chiêm ngưỡng và suy nghiệm trong sự bình an của tâm hồn mang tính tâm linh”, PGS.TS Nguyễn Văn Minh bày tỏ.

Bảo tàng Hàng Mã là dự án được hình thành, lấy cảm hứng từ các vật phẩm Hàng Mã trong văn hóa tín ngưỡng Việt Nam. Dự án tái diễn giải nghi lễ truyền thống thông qua một kiến trúc tạm thời bằng bìa carton, kết hợp cùng các vật thể nghệ thuật, tranh vẽ, cắt dán và sắp đặt được sáng tạo riêng cho buổi giới thiệu.

Trong các nghi lễ tưởng niệm, giỗ chạp hay những dịp quan trọng của gia đình, người Việt thường gửi đến tổ tiên những vật phẩm bằng giấy mô phỏng đời sống thường ngày như tiền bạc, quần áo, nhà cửa, xe cộ, điện thoại hay nhiều đồ vật quen thuộc… Từ thực hành văn hóa ấy, dự án đặt ra một câu hỏi giàu gợi mở: Vì sao chúng ta không gửi đến người đã khuất cả nghệ thuật, văn hóa, thơ ca, văn chương hay những bức tranh?

Nằm ở giao điểm giữa nghệ thuật đương đại, ký ức gia đình và nghi lễ dân gian, Triển lãm “The Hàng Mã Museum” suy ngẫm về những gì con người trao truyền cho các thế hệ trước và sau mình, không chỉ là vật chất, ký ức và niềm tin mà còn là văn hóa, sáng tạo và trí tưởng tượng.

Được hình dung như một không gian sống động và tập thể, dự án quy tụ kiến trúc, hội họa, cắt giấy và nghệ thuật sắp đặt trong một đối thoại chung về ký ức, tâm linh, nghệ thuật và những chuyển biến của xã hội đương đại.

Thông qua tác phẩm sắp đặt giàu tính nhập vai này, các sinh viên mang đến một góc nhìn mới mẻ, vừa gần gũi vừa suy tư, về một truyền thống đã ăn sâu trong đời sống văn hóa Việt Nam.

Hành trình tái hiện ký ức

Bảo Vương là nghệ sĩ gốc Việt, sau đó gia đình định cư tại miền Nam nước Pháp, nơi anh bắt đầu quá trình đào tạo nghệ thuật của mình. Anh lớn lên với cảm thức sâu sắc về sự dịch chuyển và cội nguồn. Trong thực hành nghệ thuật, dù là hội họa, sắp đặt hay trình diễn, anh tìm cách tái dựng những ký ức bị chôn vùi thông qua công việc xoay quanh sự hồi tưởng và ký ức. 

Năm 2015, anh trở về sinh sống tại Việt Nam với tư cách là một nghệ sĩ thị giác. Thực hành nghệ thuật của anh gắn liền với những tìm tòi cá nhân về hành trình của gia đình mình - từ vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến hướng về những chân trời khác.

Những năm qua, triển lãm cá nhân của Bảo Vương được tổ chức tại nhiều không gian uy tín như Bảo tàng nghệ thuật châu Á tại Toulon, Quỹ Boghossian - Villa Empain, A2Z Art Gallery (Paris) và Ceysson & Bénétière (Lyon).

Các tác phẩm của anh cũng được trưng bày rộng rãi tại các sự kiện nghệ thuật lớn như ART PARIS, ART SG (Singapore) và nhiều triển lãm tập thể tại châu Âu và châu Á, khẳng định vị trí của anh trong dòng nghệ thuật đương đại quốc tế.

Loạt tác phẩm The Crossing là một trong những series quan trọng nhất trong thực hành nghệ thuật của Bảo Vương, được giới thiệu tại nhiều không gian quốc tế và trở thành dấu ấn tiêu biểu trong việc khai thác ký ức về hành trình trên biển thuở ấu thơ.