Đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh

Ngày 10/5, phát biểu thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, đại biểu Trình Lam Sinh - Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang cho rằng, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo đã được các cơ quan soạn thảo điều chỉnh nhiều nội dung góp ý tại kỳ họp thứ 8.

Để góp phần hoàn chỉnh dự thảo luật, đại biểu góp y một số vấn đề:

Về những vấn đề chung, theo đại biểu Việt Nam hiện đang là nền kinh tế năng động, tăng trưởng cao, tỷ lệ người dùng Internet và mạng xã hội cao, đây là môi trường tốt cho hoạt động quảng cáo, nhất là hoạt động trực tuyến, có điều kiện để phát triển và thật sự hiện nay đang phát triển với tốc độ chóng mặt, trở thành kênh truyền thông không thể thiếu của các doanh nghiệp và vẫn còn dư địa để phát triển.

Nếu nhìn vào sự tăng trưởng chung của nền kinh tế thì không thể phủ nhận quảng cáo, trong đó có quảng cáo trực tuyến đã mang lại nhiều ưu điểm, như khả năng nhắm mục tiêu chính xác hơn, đo lường hiệu quả, dễ dàng hơn, chi phí linh hoạt hơn và đặc biệt là bán được nhiều sản phẩm hơn.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cũng với tốc độ phát triển quá nhanh đã làm cho hoạt động quảng cáo thiếu minh bạch và khá khó trong việc kiểm soát, đây là vấn đề đáng quan ngại. Bởi, việc thiếu các quy định và cơ chế kiểm soát hiệu quả đã dẫn đến nhiều bất cập, như quảng cáo sai sự thật, quảng cáo bẩn, nội dung độc hại thì tràn lan trên mạng, thiếu kiểm duyệt, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức, nhất là trong giới trẻ.

Việc thu thập và sử dụng dữ liệu người dùng để quảng cáo đôi khi không minh bạch và có xâm phạm quyền riêng tư, nhiều doanh nghiệp sử dụng các chiêu trò quảng cáo nhằm gây hiểu lầm với mục đích cạnh tranh không lành mạnh và thu hút khách hàng.

"Về phía người dùng, nhất là những người thường dùng Internet thì ngày càng khó chịu với số lượng lớn quảng cáo xuất hiện dày đặc, gây gián đoạn việc trải nghiệm trực tuyến. Bản thân tôi cũng rất bực bội khi hằng ngày mình sử dụng các phần mềm để phục vụ cho công việc của mình hoặc xem tin tức thì bị quảng cáo trực tuyến xen vào, có những quảng cáo lên tới 30 giây, 50 giây, có những bản tin là 4-5 quảng cáo chiếm hết cả hình, phải gỡ ra, mà đôi khi gỡ không được, cứ xen vào quảng cáo thì rất khó chịu.

Những vấn đề trên cho thấy việc ban hành luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo là rất cần thiết, giúp có khung pháp lý vững chắc hơn để quản lý thị trường quảng cáo, đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh, đồng thời bảo vệ lợi ích và quyền lợi cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng", đại biểu nêu ý kiến.

Rà soát quy định cụ thể đối với những từ ngữ, tiếng nói, chữ viết không được sử dụng trong các sản phẩm quảng cáo

Thứ hai, về những vấn đề cụ thể tại Điều 8. Theo đại biểu, tại khoản 8 Điều 1 của dự thảo, tức là điểm b khoản 2 Điều 15a về quyền và nghĩa vụ của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo có quy định "Cung cấp tài liệu liên quan đến nội dung quảng cáo khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu".

Theo đại biểu, đây là nghĩa vụ của người quảng cáo, người quảng cáo phải có trách nhiệm cung cấp thông tin trung thực và chính xác cho người truyền tải quảng cáo, đồng thời cung cấp tài liệu liên quan đến nội dung quảng cáo khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền có yêu cầu. Do đó, quy định trên đối với quyền và nghĩa vụ của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo là chưa hoàn toàn thống nhất với khoản 1 của Điều 15a, đề xuất Ban soạn thảo nghiên cứu, rà soát.

Tại khoản 10 Điều 1 của dự thảo, tức là khoản 1 Điều 18 quy định "Từ ngữ bằng tiếng Việt trong sản phẩm quảng cáo phải bảo đảm gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt, rõ ràng, dễ hiểu và thể hiện chính xác nội dung cần truyền đạt". Theo đại biểu, hiện nay xã hội Việt Nam đang rất phát triển, các hoạt động quảng cáo và các chương trình quảng cáo sử dụng rất nhiều từ ngữ vừa lạ, vừa nhạy cảm mà lại rất đa dạng. Tại kỳ họp lần thứ 8 đã có một số đại biểu Quốc hội đã phát biểu về vấn đề này.

Do đó, đại biểu Trình Lam Sinh đề xuất giao việc này cho Chính phủ hoặc quy định cho các bộ, ngành để rà soát quy định cụ thể đối với những từ ngữ, tiếng nói, chữ viết không được sử dụng trong các sản phẩm quảng cáo, có như vậy chúng ta mới vừa linh hoạt điều chỉnh, bổ sung và vừa giúp cho các địa phương có cơ sở trong việc thẩm định, cấp phép nội dung có liên quan đến là tiếng nói, chữ viết trong quảng cáo.

Tương tự, tại khoản 14 Điều 1 của dự thảo, tức là các khoản của Điều 22 quy định về thời lượng quảng cáo cho các loại hình quảng cáo. Theo đại biểu, luật sẽ rất khó để theo kịp với các cách thức sử dụng thời lượng của các loại hình quảng cáo. Tại kỳ họp lần thứ 8, đã nhiều đại biểu băn khoăn và đề cập vấn đề này rất nhiều.

Đại biểu Trình Lam Sinh đề xuất nên giao việc này cho Chính phủ hoặc giao cho các bộ, ngành tham mưu Chính phủ để quy định về thời lượng quảng cáo, vừa thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội tại Công văn số 15 ngày 29/10/2024 về việc đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật và cũng giúp cho chúng ta linh hoạt, kịp thời để điều chỉnh, bổ sung khi cần thiết, giúp cho hoạt động quảng cáo luôn phát triển lành mạnh.

"Từ những vấn đề trên, tôi đề xuất Ban soạn thảo cần nghiên cứu, rà soát giao cho Chính phủ quy định để nhằm kịp thời sửa đổi, bổ sung những nội dung khác trong dự thảo. Bởi lẽ, thị trường quảng cáo rất đa dạng và sáng tạo, đổi mới liên tục, nếu quy định quá chi tiết trong luật chúng ta sẽ gặp khó khăn trong việc quản lý, điều chỉnh hay xử lý", đại biểu kiến nghị.