Trong bản dự thảo được lấy ý kiến, thúc đẩy tiêu dùng, phát triển thương hiệu và xúc tiến xuất khẩu là những nội dung hỗ trợ phát triển công nghiệp văn hóa. Góp ý hoàn thiện các chính sách này, Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Ngoại giao đề xuất phát huy vai trò của cộng đồng, mở rộng cơ hội hưởng thụ văn hóa và tăng cường năng lực kết nối thị trường cho doanh nghiệp, chủ thể sáng tạo.

Tăng kết nối trong thị trường văn hóa

Bản dự thảo Luật đề xuất chính sách hỗ trợ tiêu dùng sản phẩm công nghiệp văn hóa đối với học sinh, sinh viên, người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người khuyết tật và các đối tượng chính sách khác theo quy định của pháp luật. Các hình thức được đề cập gồm hỗ trợ trực tiếp, ưu đãi, giảm giá, kích cầu và những hình thức hỗ trợ khác.

Góp ý về phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, Bộ Nội vụ đề xuất bổ sung vai trò của cộng đồng văn hóa và các chủ thể trung gian trong kết nối sáng tạo, sản xuất, phân phối, tiếp cận công chúng và phát triển thị trường. Các chủ thể được đề cập gồm tổ chức xúc tiến, môi giới, đại lý, nền tảng phân phối, tổ chức quản lý bản quyền và tổ chức phi chính phủ.

Đề xuất này hướng đến tăng cường sự liên kết giữa các chủ thể tham gia chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa, từ hoạt động sáng tạo, sản xuất đến phân phối và tiếp cận người sử dụng. Trong đó, các tổ chức trung gian tham gia kết nối, hỗ trợ đưa sản phẩm, dịch vụ văn hóa đến với công chúng.

Bộ Nội vụ cũng đề nghị bổ sung cộng đồng văn hóa và khán giả trong khái niệm hệ sinh thái công nghiệp văn hóa. Vai trò của cộng đồng được thể hiện qua hoạt động bảo tồn, thực hành, truyền dạy và khai thác di sản văn hóa phi vật thể, cùng các quyền, lợi ích mang tính tập thể. Việc đề cập khán giả ghi nhận vai trò tham gia và tái tạo ý nghĩa văn hóa của công chúng trong hệ sinh thái.

Đối với sản phẩm, dịch vụ văn hóa số, Bộ đề nghị cân nhắc bổ sung chính sách khuyến khích phát triển theo hướng bảo đảm khả năng tiếp cận đối với người khuyết tật, phù hợp với nhu cầu và đặc điểm sử dụng của trẻ em, người cao tuổi. Đây là đề xuất gắn phát triển sản phẩm với điều kiện tiếp cận và nhu cầu hưởng thụ của các nhóm công chúng.

Từ góc độ giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất tổ chức chương trình, suất diễn, suất chiếu, hoạt động tham quan, trải nghiệm dành riêng cho học sinh, sinh viên, gắn với hoạt động giáo dục của cơ sở giáo dục. Theo Bộ, các hoạt động này góp phần mở rộng khả năng tiếp cận, hưởng thụ văn hóa, giáo dục thẩm mỹ và hình thành công chúng cho các ngành công nghiệp văn hóa; đồng thời gắn phát triển thị trường văn hóa với mục tiêu giáo dục.

Bộ cũng đề nghị tạo cơ chế để cơ sở giáo dục phối hợp với bảo tàng, di tích lịch sử – văn hóa, thư viện, nhà hát, rạp chiếu phim, đơn vị nghệ thuật và doanh nghiệp công nghiệp văn hóa, tổ chức cho học sinh, sinh viên tiếp cận, trải nghiệm sản phẩm, dịch vụ văn hóa trong quá trình thực hiện chương trình và các hoạt động giáo dục.

Cùng với đó, Bộ đề xuất chính sách miễn, giảm giá vé đối với học sinh, sinh viên và nhà giáo hướng dẫn khi tham gia các hoạt động này tại đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa; khuyến khích tổ chức, cá nhân khác thực hiện các ưu đãi tương tự. Đề xuất nhằm hỗ trợ cơ hội tiếp cận của người học và tăng hiệu quả khai thác các thiết chế văn hóa.

Trong bảng tổng hợp ý kiến, cơ quan chủ trì soạn thảo ghi nhận tiếp thu, bổ sung nội dung về chương trình, suất diễn, suất chiếu và hoạt động trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên. Đối với việc phối hợp tổ chức, miễn, giảm giá vé và hướng dẫn thực hiện, phần giải trình xác định các nhiệm vụ được hai Bộ triển khai theo chức năng, nhiệm vụ.

Nâng cao năng lực tiếp cận thị trường quốc tế

Đối với xúc tiến xuất khẩu, bản dự thảo được lấy ý kiến đề xuất hỗ trợ cung cấp thông tin thị trường, kết nối đối tác và mạng lưới phân phối; tham gia hội chợ, triển lãm, liên hoan, diễn đàn và các hoạt động xúc tiến công nghiệp văn hóa. Nội dung hỗ trợ còn bao gồm quảng bá, phân phối trên nền tảng số; đăng ký, xác lập, bảo hộ, khai thác quyền sở hữu trí tuệ; tư vấn pháp lý, dịch thuật và bản địa hóa.

Bộ Ngoại giao cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật. Theo Bộ, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa góp phần tạo thêm nguồn lực và sản phẩm cho ngoại giao văn hóa, quảng bá hình ảnh, giá trị văn hóa Việt Nam, mở rộng thị trường quốc tế, qua đó gia tăng sức mạnh mềm và nâng cao vị thế đất nước.

Về phát triển thị trường, Bộ đề nghị chú trọng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của sản phẩm công nghiệp văn hóa Việt Nam, nhất là về thương hiệu, sở hữu trí tuệ, năng lực sáng tạo, bản địa hóa sản phẩm, tiếp thị, phân phối và xây dựng mạng lưới đối tác quốc tế.

Các đề xuất này gắn hoạt động quảng bá với năng lực phát triển, khai thác và phân phối sản phẩm. Bản dự thảo cũng đề cập việc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các chương trình quảng bá, triển lãm, liên hoan, hội chợ, chợ nội dung và sự kiện chuyên ngành trong nước, quốc tế; hỗ trợ phát triển thương hiệu quốc tế đối với tài sản trí tuệ, sản phẩm, dịch vụ và doanh nghiệp có tiềm năng trở thành biểu tượng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Để tăng cường kết nối, Bộ Ngoại giao đề nghị nghiên cứu bổ sung trách nhiệm phối hợp thúc đẩy hợp tác quốc tế, quảng bá sản phẩm và thương hiệu công nghiệp văn hóa Việt Nam ở nước ngoài; hỗ trợ tiếp cận thị trường, đối tác, nhà đầu tư và các nguồn lực quốc tế.

Trong đó, mạng lưới cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được đề xuất phát huy vai trò hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương và chủ thể sáng tạo tiếp cận thị trường, đối tác và mạng lưới phân phối quốc tế. Đây là hướng kết nối các hoạt động phát triển công nghiệp văn hóa với ngoại giao văn hóa và quảng bá sản phẩm Việt Nam.

Bộ đồng thời đề nghị bổ sung, làm rõ các hình thức hợp tác trong phát triển, khai thác và thương mại hóa sản phẩm công nghiệp văn hóa, tài sản trí tuệ và sản phẩm phái sinh. Việc tăng cường kết nối với các nền tảng, mạng lưới phân phối xuyên biên giới được đề xuất nhằm mở rộng thị trường, nâng cao khả năng tiếp cận công chúng quốc tế.

Đối với tài sản trí tuệ gốc và tài sản trí tuệ phái sinh, Bộ đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về khai thác, thương mại hóa trong hoạt động có yếu tố nước ngoài, tạo thuận lợi cho phát triển, quảng bá và phân phối sản phẩm công nghiệp văn hóa Việt Nam ra nước ngoài.

Từ mở rộng cơ hội trải nghiệm văn hóa trong nước đến kết nối đối tác, mạng lưới phân phối quốc tế, các đề xuất góp ý hướng đến phát triển thị trường gắn với công chúng và năng lực của chủ thể sáng tạo. Những nội dung này là cơ sở để nghiên cứu, hoàn thiện chính sách hỗ trợ tiêu dùng, phát triển thương hiệu và xúc tiến xuất khẩu trong dự thảo Luật./.