Nâng cao “sức mạnh mềm”của đất nước

Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia, xây dựng 38 khuôn khổ đối tác và tham gia hơn 70 tổ chức khu vực, quốc tế. Công tác đối ngoại Đảng kết nối với 259 chính đảng tại 119 quốc gia, tạo nền tảng chính trị - đối ngoại vững chắc cho hợp tác đa phương và song phương. Trên nền tảng đó, hội nhập kinh tế được đẩy mạnh với quan hệ thương mại tới 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, Việt Nam đã tham gia 20 Hiệp định Thương mại tự do (FTA).

Chia sẻ với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Giáo sư Nicholas Chapman từ Đại học Tohoku (Nhật Bản) nhận định, Việt Nam là một quốc gia hàng đầu về thương mại toàn cầu, với GDP bình quân đầu người ở mức gần 5.000USD và nằm trong tốp 20 về kim ngạch thương mại, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và dòng kiều hối. Các FTA góp phần kết nối Việt Nam với hơn 60 nền kinh tế lớn trên thế giới, gắn kết chặt chẽ với chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu. Và những con số này nói lên tất cả.

Giáo sư Nicholas Chapman cũng lưu ý một số dấu mốc mang tính bước ngoặt trong hành trình hội nhập toàn cầu của Việt Nam. Đó là đất nước hình chữ S đã lần thứ hai được bầu làm thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 với 192/193 phiếu - con số cao kỷ lục. Đồng thời, việc Việt Nam thành công trong vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020 trong bối cảnh đại dịch Covid-19 là một thành tựu ngoại giao đáng ghi nhận.

Điểm lại những dấu mốc quan trọng trên con đường hội nhập quốc tế của nước ta, Đại sứ Tôn Nữ Thị Ninh - nhà ngoại giao có hơn 40 năm trong ngành cho rằng, những thành tựu từ sự trưởng thành trong phát huy trí tuệ, sự chủ động, cùng với quá trình chuyên nghiệp hóa lực lượng đã góp phần nâng cao “sức mạnh mềm” của đất nước.

Qua nhiều thập kỷ từ khi chính thức gia nhập Liên hợp quốc, ngoại giao Việt Nam đều thể hiện sự bài bản và khéo léo, hiệu quả trong kết hợp khuôn khổ ngoại giao đa phương và song phương, cũng như các kênh ngoại giao (từ kênh chính quyền đến Quốc hội và nhân dân) cùng những bình diện khác nhau (chính trị, kinh tế - thương mại, văn hóa, truyền thông...).

Trọng tâm của chiến lược ngoại giao thời kỳ mới đã được cụ thể hóa qua Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới (Nghị quyết số 59). Đảng ta đã đề ra chủ trương hội nhập quốc tế, trước là hội nhập kinh tế, sau là hội nhập toàn diện để khơi thông, mở rộng quan hệ với các quốc gia và tổ chức quốc tế, tranh thủ nguồn lực bên ngoài cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao vai trò, vị thế của quốc gia, đưa Việt Nam hội nhập vào nền chính trị thế giới, nền kinh tế quốc tế và nền văn minh nhân loại.

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên vươn mình tới thịnh vượng, hùng cường, đòi hỏi phải có tâm thế, vị thế mới và cách thức tư duy, tiếp cận mới về hội nhập quốc tế. Nghị quyết số 59-NQ/TW đã đánh dấu bước chuyển quan trọng của Đảng về tư duy và định hướng hội nhập quốc tế trong giai đoạn tới, tạo động lực đưa đất nước tiến tới đài vinh quang của độc lập, tự do, hạnh phúc, phồn thịnh, trường tồn.

Trong bối cảnh làn sóng toàn cầu hóa và chuyển đổi số đang định hình lại thế giới, tinh thần ấy được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 59-NQ/TW - văn kiện được xem như kim chỉ nam cho hành trình đổi mới, thích ứng và kiến tạo của Đảng trong thời đại mới.

Bước đột phá trong tư duy hội nhập

Hơn một năm sau khi Nghị quyết số 59-NQ/TW được ban hành, tinh thần hội nhập chủ động và tự cường đang lan tỏa mạnh mẽ từ Trung ương tới địa phương, từ đối ngoại đến kinh tế, văn hóa và chuyển đổi số. Không chỉ mở cánh cửa ra thế giới, Nghị quyết số 59-NQ/TW còn khẳng định bản lĩnh luôn tự đổi mới để thích ứng với trật tự quốc tế đang biến động nhanh và đa chiều. Đó là bước chuyển từ “đi cùng thế giới” sang “cùng định hình thế giới”, từ thụ động thích nghi sang chủ động kiến tạo.

Nguyên Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn từng khẳng định, Nghị quyết số 59-NQ/TW đánh dấu bước ngoặt về đổi mới tư duy, cách tiếp cận trong quá trình hội nhập của đất nước. Hội nhập quốc tế vừa được xác định là “trọng yếu, thường xuyên”, vừa là “động lực quan trọng” đưa đất nước vào kỷ nguyên mới. “Hội nhập quốc tế giờ đây không chỉ dừng lại ở việc định vị Việt Nam là quốc gia “đến sau”, “tham gia”, “gia nhập” mà xác định vị thế của quốc gia “xây dựng”, “định hình” và “dẫn dắt” các khuôn khổ hợp tác phù hợp với điều kiện và năng lực mới của đất nước”.

Qua 40 năm đổi mới đã minh chứng, đối ngoại và cải cách trong nước luôn là hai cánh của cùng một hành trình phát triển. Từ tư tưởng “muốn là bạn với tất cả các nước dân chủ” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đến phương châm “đa phương hóa, đa dạng hóa” trong thập niên 1990, và nay là “hội nhập toàn diện, sâu rộng, hiệu quả” trong thế kỷ XXI - đó là chuỗi kế thừa liên tục trong tư duy của Đảng, kiên định và sáng tạo, giúp Việt Nam từng bước khẳng định vị thế trong trật tự toàn cầu.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung lưu ý, dù đã được đề cập trong các nghị quyết trước đây nhưng có những quan điểm chỉ đạo về hội nhập quốc tế vẫn được tái khẳng định trong Nghị quyết số 59-NQ/TW để cho thấy, tinh thần xuyên suốt của Đảng trong quá trình đổi mới, hội nhập.

Trong đó, Nghị quyết số 59 nhấn mạnh, hội nhập kinh tế được xác định là trung tâm, hội nhập trên các lĩnh vực khác phải tạo thuận lợi cho hội nhập kinh tế với ưu tiên hàng đầu là cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng và thúc đẩy chuyển đổi số. Hội nhập về chính trị, an ninh, quốc phòng phải hướng tới mục tiêu nâng cao tiềm lực, vị thế đất nước, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy.

Với Nghị quyết số 59-NQ/TW, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác lập nền tảng cho một giai đoạn hội nhập chủ động, bản lĩnh và sáng tạo, trong đó đối ngoại trở thành trụ cột của phát triển bền vững và nâng tầm vị thế quốc gia. Hội nhập không còn là quá trình mở cửa, mà là hành trình làm giàu nội lực, khẳng định bản sắc và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.