Dự cuộc họp có Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh; Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh. 

Cùng tham dự cuộc họp có Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng, các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội: Đặng Xuân Phương, Tạ Văn Hạ; cùng các Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và lãnh đạo một số đơn vị liên quan của Bộ VHTTDL.

Một trong những nội dung của dự thảo Luật được các chuyên gia đánh giá cao là việc đề ra 6 nhóm chính sách trọng tâm và 6 cơ chế đặc thù nhằm tạo động lực phát triển công nghiệp văn hóa.

Đáng chú ý, trong các cơ chế đặc thù, dự thảo đề xuất áp dụng hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) cho đoàn phim nước ngoài; hỗ trợ một phần chi phí đối với dự án công nghiệp văn hóa có giá trị kinh tế cao; đồng thời bổ sung ưu đãi đối với lĩnh vực xuất bản.

Cùng với đó là các cơ chế ưu đãi đầu tư đối với hạ tầng, tài sản trí tuệ gốc và sản phẩm trọng điểm; thu hút nhà đầu tư nước ngoài đáp ứng tiêu chí về công nghệ, tài sản trí tuệ và tạo giá trị tại Việt Nam; phát triển các công cụ hỗ trợ tiêu dùng, Thẻ văn hóa quốc gia, sàn giao dịch và hỗ trợ phát triển thị trường trong nước, quốc tế.

Dự thảo Luật xác định 6 nhóm chính sách trọng tâm phát triển công nghiệp văn hóa. Thứ nhất là chính sách phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa. Dự thảo xác định các chủ thể tham gia hệ sinh thái công nghiệp văn hóa; có cơ chế hỗ trợ, liên kết trên địa bàn và kết nối liên vùng, trong nước, quốc tế. Các hoạt động hỗ trợ gồm thông tin, công cụ sáng tạo, sở hữu trí tuệ, định giá, chuyển đổi số, thương hiệu quốc gia, phát triển thị trường và liên kết với các ngành khác.

Dự thảo quy định cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, quy trình, giải pháp, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới mà pháp luật chưa có quy định hoặc cần thử nghiệm trong phạm vi, thời gian, không gian giới hạn. Các nội dung về thời hạn, miễn, loại trừ trách nhiệm được thực hiện theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chính sách dự kiến giảm chi phí phối hợp, tạo điều kiện tiếp cận dịch vụ hỗ trợ và cho phép thử nghiệm mô hình mới trong phạm vi kiểm soát. Cơ chế thử nghiệm cũng tạo nguồn thông tin thực tế để cơ quan quản lý đánh giá trước khi xem xét áp dụng rộng hơn.

Thứ hai là nhóm chính sách tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa. Chính sách dự kiến mở rộng khả năng tiếp cận vốn đối với doanh nghiệp có tài sản trí tuệ nhưng ít tài sản hữu hình; làm rõ thông tin phục vụ góp vốn, giao dịch, cấp quyền và bảo đảm tín dụng. Việc phát triển dữ liệu giá và hồ sơ tài sản cũng góp phần giảm rủi ro trong giao dịch.

Thứ ba là nhóm chính sách phát triển nhân lực công nghiệp văn hóa. Chính sách dự kiến tăng mức độ gắn kết giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động, hỗ trợ đào tạo ở các ngành nghề ưu tiên và tạo thêm công cụ thu hút nhân lực chất lượng cao. Các chính sách hỗ trợ được áp dụng theo đối tượng, điều kiện và danh mục cụ thể.

Thứ tư là phát triển hạ tầng công nghiệp văn hóa. Chính sách sẽ giảm chi phí mặt bằng và chi phí sử dụng hạ tầng dùng chung, tạo điều kiện tập trung doanh nghiệp và chủ thể sáng tạo. Do liên quan trực tiếp đến đất đai, quy hoạch, tài sản công và đầu tư, dự thảo gắn ưu đãi với điều kiện, phân loại dự án và cơ chế đánh giá hiệu quả để hạn chế việc đầu tư không hiệu quả hoặc sử dụng ưu đãi sai mục đích.

Thứ năm là phát triển thị trường công nghiệp văn hóa. Hiện nhiều sản phẩm văn hóa Việt Nam gặp khó khăn ở khâu thương mại hóa do năng lực quản trị, bảo hộ quyền ở nước ngoài, hạ tầng giao dịch, mạng lưới phân phối và hoạt động xúc tiến còn hạn chế. Vì vậy, dự thảo thiết kế chính sách đồng thời cho phía cung, phía cầu và hoạt động phát triển thị trường.

Chính sách dự kiến mở rộng thị trường trong nước và quốc tế. Hỗ trợ tiêu dùng làm tăng khả năng tiếp cận sản phẩm văn hóa đối với các nhóm thụ hưởng chính sách nhưng không can thiệp vào giá bán do doanh nghiệp quyết định.

Chính sách thứ sáu là tài chính và hỗ trợ, ưu đãi đầu tư. Nhóm chính sách tài chính có tác động trực tiếp đến ngân sách nhà nước và môi trường đầu tư. Mục tiêu là sử dụng nguồn lực nhà nước để hỗ trợ hạ tầng dùng chung, chia sẻ một phần rủi ro và khuyến khích nguồn vốn tư nhân, không thay thế vốn đầu tư của doanh nghiệp. Các ưu đãi và hỗ trợ được gắn với điều kiện, tiêu chí, chứng từ, cơ chế thu hồi và đánh giá kết quả.

Rủi ro cần kiểm soát gồm lợi dụng danh nghĩa công nghiệp văn hóa để hưởng ưu đãi; định giá tài sản trí tuệ không sát thực tế; lựa chọn dự án thiếu minh bạch; đầu tư hạ tầng không hiệu quả. Vì vậy, cần duy trì cơ chế xác nhận chuyên môn, công khai tiêu chí, thẩm định độc lập, kiểm soát xung đột lợi ích, hậu kiểm và thu hồi khi vi phạm.

Theo dự thảo Luật, 6 nhóm cơ chế đặc thù gồm: Tạo cơ sở pháp lý để lập hồ sơ, định giá, góp vốn, giao dịch và sử dụng tài sản trí tuệ làm tài sản bảo đảm, bảo lãnh tín dụng; cho phép thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới trong công nghiệp văn hóa; hình thành và phát triển tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa và hạ tầng số; phân cấp cho địa phương và áp dụng cơ chế hậu kiểm đối với một số hoạt động, sự kiện theo phương án đã được chấp thuận.

Dự thảo cũng đề xuất áp dụng ưu đãi đầu tư đối với hạ tầng, tài sản trí tuệ gốc và sản phẩm trọng điểm; đồng thời có cơ chế thu hút nhà đầu tư nước ngoài đáp ứng tiêu chí về công nghệ, tài sản trí tuệ và tạo giá trị tại Việt Nam; phát triển các công cụ hỗ trợ tiêu dùng, Thẻ văn hóa quốc gia, sàn giao dịch và hỗ trợ phát triển thị trường trong nước, quốc tế; áp dụng hoàn thuế giá trị gia tăng cho đoàn phim nước ngoài; hỗ trợ một phần chi phí đối với dự án công nghiệp văn hóa có giá trị kinh tế cao; bổ sung ưu đãi đối với lĩnh vực xuất bản.

Dự thảo Luật được chờ đợi sau khi được Quốc hội thông qua sẽ tháo gỡ các điểm nghẽn, đưa công nghiệp văn hóa phát triển như kỳ vọng, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.