Ngành du lịch có bước phát triển tích cực

Phát biểu tại Hội nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết:  Sau gần 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam, ngành du lịch đã có bước phát triển tích cực, khá toàn diện, ngày càng đóng góp rõ nét vào phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa và quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm trước và 137 triệu lượt khách du lịch nội địa. Trong 8 tháng năm 2026, khách quốc tế đạt gần 16 triệu lượt, hướng tới mục tiêu 25 triệu lượt trong cả năm.

Theo xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế thế giới, du lịch Việt Nam đã tăng 16 bậc, từ hạng 75/141 năm 2015, đến năm 2025 lên hạng 59/119. Việt Nam cũng đã vươn từ vị trí thứ 5 lên thứ 3 khu vực ASEAN về đón khách quốc tế (sau Malaysia và Thái Lan).

Tính riêng năm 2025, thu từ khách du lịch đạt 1 triệu tỷ đồng (tăng 19% so với cùng kỳ, gần 38% so với năm 2019, trước đại dịch COVID-19), đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP; tạo ra khoảng 4,41 triệu việc làm, chiếm 8,5% tổng số lao động cả nước.

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, du lịch phát triển chưa thực sự bền vững, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước. Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những hạn chế, điểm nghẽn cần tập trung khắc phục như: nhận thức về vị trí, vai trò của du lịch ở một số cấp, ngành, địa phương chưa đầy đủ; phối hợp liên ngành, liên kết vùng chưa đồng bộ, chặt chẽ; nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu, sản phẩm thiếu tính đa dạng, chiều sâu và giá trị gia tăng…

5 quan điểm mang tính đột phá

Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, bối cảnh thế giới và trong nước thay đổi nhanh chóng, sâu sắc; du lịch toàn cầu biến động mạnh; xu hướng, nhu cầu du lịch thay đổi; cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng cao, đặt ra yêu cầu phải linh hoạt ứng phó, có chiến lược tiếp cận toàn diện, bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, góp phần thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm, đòi hỏi du lịch phải phát triển đột phá, tạo sức lan tỏa, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy các ngành, lĩnh vực cùng phát triển theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, 10 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị và các nghị quyết của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV.

"Vì vậy, vấn đề cốt lõi là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách tiếp cận, cách làm, trọng tâm là chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị du lịch từ số lượng sang chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế" - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Qua đó, Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định 5 quan điểm mang tính đột phá: Điểm mới trước hết là xác lập rõ vị trí, vai trò nền tảng của phát triển du lịch trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước. Theo đó, phát triển du lịch phải thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phát triển theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tạo động lực phát triển các lĩnh vực, bảo đảm phát triển bền vững các trụ cột kinh tế - văn hóa – xã hội – môi trường, củng cố quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, mở rộng ngoại giao văn hóa, hội nhập quốc tế.

Cùng với đó, tái cơ cấu ngành du lịch, chuyển mạnh mô hình phát triển từ số lượng sang chất lượng, thông minh, xanh, sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm du lịch, dịch vụ gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giải quyết tốt vấn đề lao động, việc làm và an sinh xã hội.

Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu đổi mới và nâng cao năng lực quản trị du lịch theo hướng hiện đại, quản trị theo dữ liệu gắn với quy hoạch không gian phát triển, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, di sản.

Một quan điểm quan trọng khác là xác định rõ các chủ thể và phương thức huy động nguồn lực. Phát triển du lịch là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng; doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; Nhân dân là chủ thể tham gia và thụ hưởng; tăng cường liên kết ngành, liên kết vùng và phân bổ, sử dụng huy động hiệu quả các nguồn lực trong nước, quốc tế cho phát triển du lịch.

Đặt mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao

Nghị quyết đặt ra mục tiêu chung là phát triển du lịch Việt Nam chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hoá, có giá trị gia tăng cao; có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, có sức lan toả mạnh đối với các ngành, lĩnh vực khác; gắn phát triển du lịch với phát triển công nghiệp văn hoá, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người, nâng cao vị thế, uy tín và sức mạnh mềm quốc gia.

Cụ thể, đến năm 2030: Du lịch đóng góp trực tiếp 10 - 12% GDP; đón 45 – 50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 80 - 90 tỷ USD. Hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia; xây dựng được 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Tạo ra khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Đến năm 2045: Du lịch đóng góp trực tiếp 14 - 15% GDP, đón 70 triệu lượt khách quốc tế, thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới; là điểm đến du lịch hấp dẫn, chất lượng cao, đẳng cấp và mang đậm bản sắc Việt Nam.

8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết: Nghị quyết đã đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, trọng tâm.

Trước hết là đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong phát triển du lịch, với trọng tâm là 4 chuyển đổi: Định vị du lịch là ngành kinh tế tổng hợp trong mô hình tăng trưởng và không gian phát triển quốc gia; chuyển dịch tư duy phát triển từ diện rộng, dựa vào số lượng, khai thác tài nguyên sang chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững, giá trị gia tăng cao; đổi mới tư duy quản lý từ đơn lẻ sang quản trị hệ sinh thái, chuỗi giá trị; lồng ghép mục tiêu du lịch vào chiến lược, quy hoạch phát triển, phát huy vai trò doanh nghiệp, hiệp hội và cộng đồng dân cư.

Về thể chế, chính sách, cần hoàn thiện chính sách đột phá cho các mô hình du lịch mới, kinh tế chia sẻ, kinh tế nền tảng số và các dịch vụ mới; có chính sách hỗ trợ về đầu tư, đất đai, tài chính, thuế, mặt bằng; tiếp tục hoàn thiện chính sách thị thực, xuất nhập cảnh theo hướng thông thoáng, thực sự thuận tiện, linh hoạt và cạnh tranh hơn;…

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát triển đồng bộ hạ tầng và các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh. Nghị quyết định hướng chuyển từ đầu tư hạ tầng đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái, trung tâm và cực tăng trưởng du lịch; tăng cường kết nối đa phương thức từ các cửa ngõ quốc tế tới các trung tâm du lịch. Việt Nam hướng tới phát triển hạ tầng phục vụ tàu du lịch biển lớn, trở thành điểm đến du lịch tàu biển quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Phát huy cao độ cơ chế, chính sách đặc thù quy định trong Luật Phát triển đô thị và các pháp luật có liên quan thúc đẩy Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng thành các cực tăng trưởng mạnh cùng các đô thị di sản trở thành các trung tâm du lịch trọng điểm, dẫn dắt phát triển vùng, đất nước; từng bước đưa Phú Quốc trở thành cực tăng trưởng mới có sức cạnh tranh quốc tế

Về thị trường và sản phẩm, yêu cầu xuyên suốt là chuyển mạnh từ số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị và hiệu quả, lấy bản sắc, chất lượng và trải nghiệm khác biệt làm phương thức cạnh tranh chủ đạo, tập trung thu hút khách chi tiêu cao, lưu trú nhiều ngày;

Gắn kết chặt chẽ giữa du lịch với công nghiệp văn hóa như: điện ảnh, âm nhạc, giải trí, thời trang, kinh tế đêm và định vị vững chắc thương hiệu ẩm thực Việt Nam trên bản đồ thế giới; Ưu tiên phát triển các sản phẩm chiến lược như nghỉ dưỡng biển, chăm sóc sức khỏe, thể thao đẳng cấp, du lịch sự kiện (MICE) và mua sắm; tăng cường liên kết chuỗi giá trị để hình thành các tổ hợp du lịch, vui chơi giải trí quy mô lớn, các trung tâm du lịch y tế, nghỉ dưỡng và phục hồi sức khoẻ đạt chuẩn quốc tế.

Song song với đó, chú trọng đổi mới mạnh mẽ phương thức quảng bá, xúc tiến theo hướng chuyển từ trực tiếp sang số hóa có trọng tâm, trọng điểm, lấy dữ liệu lớn và AI làm nền tảng tiếp cận thị trường, nâng cao hiệu quả quản trị điểm đến; định vị được thương hiệu du lịch Việt Nam khác biệt, giàu bản sắc và có sức cạnh tranh toàn cầu; 

Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu đổi mới căn bản đào tạo, phát triển nguồn nhân lực theo nhu cầu thị trường, chuẩn quốc tế và yêu cầu chuyển đổi số, gắn chặt nhà nước – cơ sở đào tạo – doanh nghiệp; Có chính sách đãi ngộ vượt trội để thu hút nhân lực chất lượng cao; Phát triển các tập đoàn, doanh nghiệp du lịch Việt Nam có thương hiệu mạnh, năng lực dẫn dắt; tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, thuận lợi để doanh nghiệp vừa và nhỏ đổi mới, liên kết, tham gia sâu chuỗi giá trị toàn cầu; phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng, hỗ trợ, đào tạo kỹ năng cho lao động nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số phát triển sinh kế bền vững từ du lịch, nhất là du lịch cộng đồng.

Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trong những đột phá. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu quốc gia có khả năng liên thông, nền tảng số tích hợp đa dịch vụ; số hóa điểm đến, bản đồ số, vé điện tử, trợ lý ảo đa ngôn ngữ; ứng dụng IoT, AI trong quản lý, sử dụng năng lượng và giám sát môi trường.

Cuối cùng, Nghị quyết nhấn mạnh hiện đại hóa quản trị, xây dựng các điểm đến xanh, thông minh, an toàn và bền vững; tăng cường năng lực quản lý sức chứa, phân luồng khách, cảnh báo sớm, quản trị rủi ro và ứng phó khủng hoảng để nâng cao khả năng chống chịu của ngành trước các biến động lớn, bảo đảm phát triển an toàn, bền vững.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, để Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, các cơ quan Đảng, các bộ, ngành và địa phương được giao nhiệm vụ cụ thể hóa bằng những cơ chế, chính sách thiết thực, khả thi, hiệu quả. Chính phủ cũng đã hoàn thiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết và sẽ ban hành trong thời gian sớm nhất. Chương trình hành động đặt ra 30 nhiệm vụ cụ thể đối với 7 bộ, cơ quan và UBND các tỉnh, thành phố. 

“Với sự vào cuộc quyết liệt, sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, của cộng đồng doanh nghiệp và của toàn thể Nhân dân trong triển khai thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW, chắc chắn du lịch Việt Nam sẽ thực sự phát triển, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần đưa đất nước ta phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới” - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định../.