Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Sửu – Đoàn đại biểu Quốc hội TP Huế đánh giá Báo cáo kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và 5 năm 2021 - 2025; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 của Chính phủ đã thể hiện nỗ lực rất lớn trong thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 5 năm, đặc biệt ở lĩnh vực văn hóa – xã hội và phát triển con người.

Theo đại biểu, nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch: tuổi thọ trung bình đạt 74,8 tuổi; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95,15%; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn khoảng 1%; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 70%. Những con số này phản ánh nỗ lực to lớn của cả hệ thống chính trị và nhân dân.

Tuy nhiên, dưới lăng kính phát triển bền vững và cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số, đại biểu cho rằng vẫn còn những hạn chế mang tính cấu trúc cần được Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành xem xét, bổ sung, hoàn thiện trong giai đoạn tới.

Đại biểu chỉ rõ, Báo cáo của Chính phủ đã thẳng thắn nêu thực trạng văn hóa chưa thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển đất nước. Đây là nhận định rất quan trọng, cho thấy văn hóa vẫn đang đi sau kinh tế, trong khi thế giới đã bước vào giai đoạn "văn hóa hóa nền kinh tế", nơi sản phẩm sáng tạo, bản sắc di sản và công nghiệp giải trí trở thành nguồn tăng trưởng mới.

Đại biểu kiến nghị bổ sung chỉ tiêu GDP văn hóa, chỉ số đóng góp của công nghiệp sáng tạo vào GDP, đồng thời quy định mức tối thiểu đầu tư ngân sách cho văn hóa không thấp hơn 2% tổng chi ngân sách nhà nước, nhằm thể chế hóa quan điểm đặt văn hóa ngang hàng với kinh tế và chính trị theo tinh thần Nghị quyết 33 của Trung ương.

Đại biểu cho rằng phát triển công nghiệp văn hóa đang thiếu chuỗi chính sách hỗ trợ và khung pháp lý riêng. Công nghiệp văn hóa Việt Nam hiện mới đóng góp khoảng 3% GDP, trong khi cơ chế hỗ trợ sáng tạo, sở hữu trí tuệ, đầu tư hạ tầng và thu hút tư nhân còn rời rạc.

Đại biểu kiến nghị soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật về phát triển văn hóa và công nghiệp sáng tạo; quy định về quỹ sáng tạo văn hóa, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp sáng tạo; tiêu chuẩn hóa thiết chế văn hóa, quyền tác giả số và thương mại hóa tài sản trí tuệ, văn hóa Việt Nam trên nền tảng số.

Đại biểu bày tỏ vui mừng khi trong phần giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu nêu của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng đã cung cấp hai thông tin quan trọng về chính sách và cơ chế dành cho sáng tạo văn hóa, đồng thời cho biết sắp có một Nghị quyết mang tầm vĩ mô về chấn hưng, phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

"Chúng tôi rất mong muốn điều đó, bởi thành phố Huế đi lên trên nền tảng văn hóa, và trong giai đoạn 5 năm tới, Huế dự kiến sẽ xây dựng đô thị xanh, thông minh, giàu bản sắc", đại biểu nhấn mạnh.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Sửu, dù tỷ lệ nghèo đa chiều giảm nhanh, song khoảng cách thụ hưởng dịch vụ xã hội giữa các vùng miền, dân tộc, giới tính vẫn còn lớn. Tình trạng xâm hại, bạo lực trẻ em, bất bình đẳng giới ở vùng dân tộc thiểu số vẫn tiếp tục gây lo ngại.

Đại biểu kiến nghị bổ sung chỉ số công bằng xã hội và công bằng văn hóa theo vùng, dân tộc, giới tính vào hệ thống chỉ tiêu quốc gia; đưa vào báo cáo thường niên chỉ tiêu tỷ lệ nữ giữ chức vụ lãnh đạo cấp tỉnh, cấp xã. Đồng thời, cần gắn chương trình giảm nghèo với chuyển đổi nghề xanh, sinh kế số, thay cho các mô hình hỗ trợ ngắn hạn.

Bên cạnh đó, Đại biểu cho rằng chính sách an sinh xã hội cần chuyển từ bảo đảm sang phát triển. Hiện chính sách an sinh xã hội hiện vẫn nặng về trợ cấp hành chính, thiếu dữ liệu thống nhất và chưa hình thành mạng an sinh linh hoạt.

Đại biểu kiến nghị xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội, kết nối các cơ sở dữ liệu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ giúp xã hội và hộ nghèo, áp dụng mã định danh duy nhất; thử nghiệm bảo hiểm rủi ro cộng đồng vi mô tại các vùng thiên tai trọng yếu để giảm phụ thuộc vào trợ cấp.

Đồng thời, đề nghị ban hành Nghị định về bảo trợ xã hội thông minh, với cơ chế tích hợp dữ liệu, phản ứng nhanh, minh bạch và có giám sát cộng đồng.

Đại biểu nêu rõ, giáo dục và y tế trong chuyển đổi số, cũng như việc liên kết thị trường lao động, vẫn chưa theo kịp yêu cầu mới. Đại biểu kiến nghị bổ sung chỉ tiêu bắt buộc về tỷ lệ trường học có hệ thống quản lý học tập điện tử và các chỉ tiêu liên quan.

"Sức mạnh dân tộc Việt Nam không chỉ nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay công nghệ, mà trước hết và trên hết nằm trong con người và bản sắc văn hóa Việt Nam", đại biểu Nguyễn Thị Sửu nhấn mạnh.