Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng cho biết, chúng ta vui mừng khi nhìn lại năm 2025 cũng như cả nhiệm kỳ vừa qua, lĩnh vực văn hóa đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân.

Từ quan điểm phát triển văn hóa phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, với nhân dân là chủ thể sáng tạo và đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ giữ vai trò quan trọng, lĩnh vực văn hóa đã có những bước phát triển rõ rệt, chuyển biến tích cực cả về nhận thức và đạt được nhiều kết quả nổi bật.

Cùng với đó, du lịch tiếp tục phát triển, trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế - xã hội; thể thao ghi dấu ấn trên đấu trường quốc tế; báo chí phát huy tốt vai trò là mạch dẫn thông tin, cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Quan điểm "Văn hóa là nền tảng – Thông tin là mạch dẫn – Thể thao là sức mạnh – Du lịch là nhịp cầu kết nối" đã trở thành định hướng nhất quán, xuyên suốt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ VHTTDL và sẽ tiếp tục được toàn ngành triển khai trong thời gian tới.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho rằng, nếu trước đây văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần thì hiện nay, văn hóa còn là sức mạnh nội sinh, là hệ điều tiết cho phát triển bền vững và gắn liền với kinh tế. Trong dự thảo Nghị quyết trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sắp tới, những nội dung này đã được đưa ra lấy ý kiến nhân dân để hoàn thiện về mặt lý luận.

Theo Bộ trưởng, sự thay đổi về nhận thức không chỉ xuất phát từ thực tiễn phát triển của nền văn hóa Việt Nam mà còn phù hợp với xu hướng chung của thế giới. Minh chứng là tại Hội nghị Thế giới về Chính sách văn hóa và phát triển bền vững (MONDIACULT 2025) do UNESCO phối hợp với Chính phủ Tây Ban Nha tổ chức, sáng kiến của Việt Nam về "Thập kỷ văn hóa vì sự phát triển bền vững" đã được UNESCO đồng tình, hưởng ứng và đang trình lên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, văn hóa có tác động rất lớn và luôn gắn bó chặt chẽ với phát triển du lịch. Du lịch văn hóa được xác định là một trong 12 ngành của công nghiệp văn hóa Việt Nam. Các ý kiến của đại biểu về việc phát triển du lịch dựa trên tài nguyên văn hóa là hoàn toàn xác đáng.

Bộ trưởng cho biết, hiện nay có 5 sản phẩm du lịch đã được công bố, tổ chức triển khai và mang lại hiệu quả, gồm: du lịch sinh thái, du lịch biển đảo, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa và du lịch nghỉ dưỡng - khám chữa bệnh.

Những sản phẩm này đã được triển khai ở nhiều địa phương. Trong quá trình sắp xếp lại các đơn vị hành chính, không gian phát triển được mở rộng, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đề nghị các địa phương chủ động rà soát lại quy hoạch du lịch để mở rộng không gian và tạo ra các sản phẩm có chiều sâu.

Bộ trưởng dẫn chứng, nếu trước đây ở tỉnh Gia Lai cũ, chúng ta chỉ nhắc đến Biển Hồ T'Nưng như một sản phẩm du lịch đặc sắc của vùng Tây Nguyên, thì nay khi sáp nhập với Bình Định, Biển Hồ có thể được kết nối với Ghềnh Ráng, tạo nên sự gắn kết giữa rừng và biển, hình thành dòng sản phẩm du lịch có chiều sâu.

Quan điểm này phù hợp với tinh thần Nghị quyết 82 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả, bền vững với phương châm: "Sản phẩm đặc sắc - Dịch vụ chuyên nghiệp - Thủ tục thuận tiện, đơn giản - Giá cả cạnh tranh - Môi trường sạch đẹp - Điểm đến an toàn, văn minh, thân thiện".

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho rằng, nếu thực hiện tốt các giải pháp phát triển, du lịch không chỉ đóng góp 8% GDP như báo cáo của Chính phủ mà còn thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn như Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị đã xác định.

Đề cập đến di tích, di sản, Bộ trưởng nhấn mạnh, chúng ta đã có những giải pháp để di sản không chỉ được vinh danh rồi cất giữ mà trở thành tài sản có giá trị.

Ví dụ, nhà tù Hỏa Lò – chứng tích lịch sử ghi lại nơi giam giữ, tra tấn các chiến sĩ cách mạng – đã được Hà Nội khai thác trở thành điểm du lịch độc đáo, thu hút đông đảo du khách và là địa chỉ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ về lịch sử, lòng yêu nước, sự biết ơn đối với các thế hệ anh hùng đã hy sinh vì độc lập, tự do. Đây chính là minh chứng cho cách làm sáng tạo, biến di sản thành tài sản.

Tương tự, Tràng An (Ninh Bình) sau khi được vinh danh là Di sản Thế giới đã đóng góp nguồn ngân sách lớn cho địa phương, giúp Ninh Bình trở thành điểm đến hấp dẫn, là nơi hình thành phim trường và chuyển đổi cơ cấu kinh tế hiệu quả thông qua di sản.

Về công nghiệp văn hóa, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 từ năm 2016. Hiện, Bộ VHTTDL đang trình Thủ tướng Chính phủ xem xét điều chỉnh, bổ sung và ban hành chiến lược sau khi đã tổng kết Chiến lược cũ.

Theo đó, vẫn xác định 12 ngành công nghiệp văn hóa, song cần ưu tiên những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế, đi theo hướng "đi tắt, đón đầu". Các lĩnh vực được lựa chọn gồm: nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, du lịch văn hóa và thiết kế thời trang – những lĩnh vực mà người Việt Nam có nhiều tiềm năng sáng tạo.

Từ đó, Bộ trưởng nêu 3 trụ cột phát triển: (1) Nhà sáng tạo – đề cao vai trò sáng tạo của văn nghệ sĩ và nhân dân; (2) Doanh nghiệp – nơi biến ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm, hàng hóa; (3) Nhà nước – với vai trò kiến tạo chính sách.

Bộ trưởng cũng cho biết, theo kế hoạch, Chính phủ đang đề xuất Quốc hội xây dựng Luật Công nghiệp văn hóa theo hướng kiến tạo sự phát triển, nhằm thể chế hóa và thúc đẩy phát triển thực chất lĩnh vực Công nghiệp văn hóa. 

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng thông tin thêm, hiện Bộ VHTTDL đang được giao xây dựng Nghị quyết của Bộ Chính trị về Chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết khi được ban hành kỳ vọng sẽ giúp văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, là hệ điều tiết cho phát triển bền vững của đất nước, phù hợp với xu thế phát triển chung của nhân loại.