Được ấn hành song ngữ Việt – Anh, cuốn sách tái bản “Tranh Tứ bình – Sưu tập chọn lọc Tranh Dân gian” do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phối hợp với Nhà xuất bản Thế giới thực hiện nhằm tôn vinh và lan tỏa giá trị di sản văn hóa dân tộc thông qua những tác phẩm hội họa dân gian độc đáo.

Chia sẻ tại buổi lễ ra mắt, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh khẳng định tranh dân gian Việt Nam là một bộ phận quan trọng trong mỹ thuật Việt Nam, đồng thời là di sản quý báu mà các thế hệ cha ông để lại. Mỗi bức tranh dân gian đều chứa đựng những giá trị sâu sắc về văn hóa, lịch sử, giáo dục và thẩm mỹ. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam luôn nhận thức rõ vai trò, giá trị của các dòng tranh dân gian. Vì vậy, công tác nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản và phát huy giá trị tranh dân gian luôn được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm của Bảo tàng. 

Hiện nay, Bảo tàng đang lưu giữ gần 2.500 tác phẩm thuộc nhiều dòng tranh nổi tiếng như Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng, Làng Sình..., trong đó có nhiều tác phẩm có giá trị đặc biệt. Đối với dòng tranh Tứ bình, Bảo tàng hiện lưu giữ gần 100 bộ trang và đã lựa chọn khoảng 25 bộ tiêu biểu nhất để giới thiệu trong cuốn sách “Tranh Tứ bình – Sưu tập chọn lọc Tranh Dân gian”

Theo ông Nguyễn Anh Minh, tranh Tứ bình là một thể loại tiêu biểu của tranh dân gian Việt Nam, thường gồm bốn bức tranh có hàm ý ẩn dụ cho bốn giai đoạn trong một năm, bốn giai đoạn trong cuộc đời, bốn giai thoại trong một câu chuyện hoặc bốn vẻ đẹp khác nhau của các cô gái. Tranh Tứ bình thường được treo trong nhà để đón xuân hoặc phục vụ nhu cầu thờ phụng, tùy theo nội dung của từng bộ tranh. Không chỉ có giá trị nghệ thuật, tranh Tứ bình còn chứa đựng nhiều thông điệp, ước vọng, bài học giáo dục nhân văn, những chuẩn mực, triết lý sống sâu sắc của người xưa gửi lại.

Thông qua cuốn sách, ông Nguyễn Anh Minh kỳ vọng đây sẽ trở thành một “quà tặng quốc gia”, góp phần quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế. “Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc giới thiệu những giá trị văn hóa truyền thống như tranh dân gian Việt Nam là một hình thức ngoại giao văn hóa hiệu quả, giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về lịch sử, văn hóa và tâm hồn người Việt Nam” -  ông Nguyễn Anh Minh nói.

Cuốn sách là thành quả từ tâm huyết nghiên cứu và nỗ lực bảo tồn bền bỉ của đội ngũ chuyên gia tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, mở ra hành trình khám phá chiều sâu di sản thông qua dòng tranh Tứ bình đặc sắc. Không chỉ dừng lại ở giá trị trang trí thuần túy, cuốn sách “Tranh Tứ bình – Sưu tập chọn lọc Tranh Dân gian” khéo léo dẫn dắt độc giả thưởng lãm những tầng ẩn dụ tinh tế về sự vận hành của vũ trụ qua bốn mùa Xuân – Hạ – Thu – Đông, cũng sự chiêm nghiệm về vòng quay đời người từ thuở ấu thơ đến lúc tuổi già viên mãn.

Thông qua việc kiến giải những vần thơ chữ Hán, chữ Nôm cùng khát vọng bình an, phú quý ẩn sau mỗi nét vẽ dân gian, cuốn sách góp phần giúp công chúng và những người yêu nghệ thuật có cái nhìn toàn diện hơn về giá trị, sức sống cũng như vị trí của dòng tranh này trong dòng chảy văn hóa Việt Nam./.