Lễ hội Thành Tuyên là sự kiện văn hóa – du lịch tiêu biểu của tỉnh Tuyên Quang, được hình thành từ đời sống văn hóa cộng đồng trong dịp Tết Trung thu và không ngừng được bồi đắp qua quá trình sáng tạo của Nhân dân. Trải qua hơn 20 năm, Lễ hội từng bước khẳng định nét độc đáo với những mô hình đèn Trung thu mang giá trị nghệ thuật, văn hóa, phản ánh đời sống tinh thần và tinh thần đoàn kết của cộng đồng các dân tộc. Với quy mô ngày càng mở rộng, nội dung phong phú, Lễ hội thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

Trong bối cảnh Tuyên Quang đẩy mạnh phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, việc triển khai Đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội Thành Tuyên gắn với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2026–2030” có ý nghĩa quan trọng, tạo định hướng kết hợp bảo tồn giá trị truyền thống với khai thác tiềm năng kinh tế của Lễ hội.

Theo Đề án, tỉnh phấn đấu chậm nhất đến năm 2030 hình thành và phát triển các nhóm sản phẩm công nghiệp văn hóa gắn với thương hiệu Lễ hội Thành Tuyên, gồm: quà lưu niệm, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm văn hóa và truyền thông số, dịch vụ trải nghiệm văn hóa – du lịch, trình diễn nghệ thuật và ánh sáng.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động sáng tạo mô hình đèn Trung thu – giá trị đặc trưng làm nên sự khác biệt của Lễ hội. Các tổ dân phố, cộng đồng dân cư, nghệ nhân và thanh thiếu niên được khuyến khích sáng tạo những mô hình có giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ, gắn với văn hóa truyền thống, truyền thuyết dân gian, lịch sử dân tộc và các sự kiện tiêu biểu của quê hương, đất nước. Đồng thời, tỉnh tạo điều kiện để nghệ nhân truyền dạy kỹ thuật thiết kế, chế tác mô hình đèn Trung thu cho thế hệ trẻ, góp phần bảo đảm tính kế thừa và phát triển bền vững.

Các giá trị văn hóa truyền thống sẽ được lồng ghép trong chương trình nghệ thuật Đêm hội Thành Tuyên thông qua trình diễn, giới thiệu những di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu như thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái; Lễ hội Nhảy lửa của dân tộc Pà Thẻn cùng các làn điệu dân ca, dân vũ và nghệ thuật dân gian đặc sắc. Qua đó, tăng cường trải nghiệm văn hóa, giáo dục truyền thống cho trẻ em, Nhân dân và du khách.

Tỉnh cũng định hướng phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm như: làm đèn Trung thu cùng nghệ nhân, tham gia rước đèn, diễn diễu mô hình, kết hợp tham quan Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào, Na Hang – Lâm Bình, Suối khoáng Mỹ Lâm và các điểm du lịch liên kết vùng phù hợp.

Một trong những giải pháp đáng chú ý là từng bước xây dựng Không gian sáng tạo văn hóa Lễ hội – nghệ thuật Thành Tuyên theo hướng “Lễ hội nghệ thuật, ánh sáng và văn hóa dân gian”, với các khu vực trình diễn nghệ thuật, chợ đêm văn hóa, sáng tạo mô hình đèn Trung thu, triển lãm ngoài trời và trải nghiệm dành cho du khách. Không gian này được kỳ vọng tạo thêm sức hấp dẫn cho Lễ hội, đồng thời mở rộng cơ hội phát triển các hoạt động dịch vụ, kinh tế ban đêm.

Cùng với đó, tỉnh khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa gắn với thương hiệu Lễ hội như: đồ chơi Trung thu, quà lưu niệm, hàng thủ công mỹ nghệ, sản phẩm thời trang và sáng tạo số. Việc số hóa dữ liệu, xây dựng không gian trưng bày, bảo tồn các mô hình đèn Trung thu tiêu biểu qua các năm cũng được chú trọng, kết hợp phục vụ tham quan, trải nghiệm và giáo dục truyền thống.

Để nâng cao hiệu quả khai thác du lịch, Tuyên Quang đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và các điểm du lịch trong, ngoài tỉnh nhằm xây dựng tour, tuyến và gói sản phẩm theo mùa Lễ hội. Đồng thời, tỉnh tăng cường xúc tiến đầu tư, thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển hệ sinh thái dịch vụ, du lịch và công nghiệp văn hóa, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

Thông qua kết hợp bảo tồn văn hóa với đổi mới sáng tạo và phát triển sản phẩm du lịch, Tuyên Quang hướng tới đưa Lễ hội Thành Tuyên trở thành sản phẩm văn hóa – du lịch đặc trưng có sức cạnh tranh cao, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh./.