Việc kiểm kê nhằm nhận diện, xác định giá trị, lập danh mục các loại hình di sản, xây dựng cơ sở dữ liệu, từng bước tư liệu hóa các di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn. 

Kết quả kiểm kê là cơ sở đánh giá thực trạng di sản văn hóa phi vật thể của địa phương, từ đó đề xuất những di sản văn hóa tiêu biểu, độc đáo để lập hồ sơ khoa học đề nghị đưa vào Danh sách của UNESCO và Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể.

Bên cạnh đó, kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể cũng góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị di sản văn hóa phi vật thể, tôn vinh vai trò của nghệ nhân và chủ thể văn hoá, khuyến khích cộng đồng cam kết bảo vệ di sản; phát huy tính sáng tạo, tính tự tôn của cộng đồng dân cư và cá nhân chủ thể đang nắm giữ, thực hành di sản văn hóa phi vật thể.

Theo kế hoạch, công tác kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể sẽ được thực hiện trên địa bàn 90 xã, phường trên địa bàn tỉnh (thuộc địa bàn tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định trước khi sáp nhập). Đối với địa bàn 39 xã, phường thuộc địa bàn tỉnh Ninh Bình trước khi sáp nhập (đã được tiến hành kiểm kê và công bố danh mục năm 2023) sẽ rà soát, cập nhật loại hình, xác định các di sản đưa ra khỏi Danh mục kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể (nếu có).

Đối tượng kiểm kê được thực hiện theo quy định tại Điều 10 Luật Di sản văn hóa năm 2024, trong đó tập trung kiểm kê những di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu và ưu tiên kiểm kê di sản có nguy cơ mai một trên địa bàn 90 xã, phường của tỉnh. Cụ thể gồm 06 loại hình: Biểu đạt và truyền thống truyền khẩu; nghệ thuật trình diễn dân gian; tập quán xã hội và tín ngưỡng; lễ hội truyền thống; tri thức dân gian; nghề thủ công truyền thống.

Nội dung kiểm kê thực hiện theo Mẫu số 02 ban hành kèm theo Thông tư số 04/2025/TT-BVHTTDL ngày 13/5/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, gồm: Tên gọi của di sản văn hóa phi vật thể; loại hình; địa điểm; chủ thể văn hoá; miêu tả về di sản văn hóa phi vật thể; quá trình ra đời, tồn tại của di sản văn hóa phi vật thể; không gian văn hóa liên quan; giá trị của di sản văn hóa phi vật thể với đời sống cộng đồng; các biện pháp bảo vệ hiện có và đề xuất của chủ thể để bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể; những thông tin khác có liên quan; thông tin về người lập phiếu kiểm kê.

UBND tỉnh yêu cầu, trong quá trình triển khai kế hoạch, phải nhận diện, đánh giá được thực trạng công tác gìn giữ, bảo vệ và phát huy các di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn địa phương. Công tác kiểm kê được thực hiện đúng quy trình, thông tin thu thập đảm bảo chính xác, trung thực, đúng đối tượng và được thể hiện đúng theo các mẫu phiếu kiểm kê. Hồ sơ kiểm kê có tính thống nhất, khoa học, được lưu trữ tại các cơ quan theo đúng quy định. Ngoài ra, quá trình kiểm kê phải có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa cơ quan chuyên môn với chính quyền địa phương, đặc biệt là các nghệ nhân, cộng đồng, những chủ thể văn hóa, người nắm giữ và đang thực hành di sản văn hóa phi vật thể tại địa phương./.