Trong tiến trình chuyển đổi số, công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức sử dụng hiệu quả trong công việc hằng ngày. Với ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, yêu cầu này càng rõ nét khi hoạt động quản lý, quảng bá hình ảnh, truyền thông chính sách, giới thiệu di sản, điểm đến và các sản phẩm văn hóa, du lịch ngày càng gắn với môi trường số.

Thực hiện Kế hoạch số 4437/KH-BVHTTDL về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai nhiều hoạt động đào tạo, bồi dưỡng về trí tuệ nhân tạo, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực số. Điểm đáng chú ý trong các chương trình này là nội dung đào tạo được gắn với những công việc cụ thể, từ sáng tạo nội dung, quản lý nền tảng số, khai thác dữ liệu đến bảo đảm an toàn thông tin.

Qua đó, học viên được tiếp cận không chỉ với kiến thức về công nghệ mà còn với các công cụ có thể hỗ trợ trực tiếp quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và truyền thông của ngành.

Từ học công nghệ đến làm được việc với công nghệ

Một trong những định hướng được thể hiện rõ trong các chương trình đào tạo AI của Bộ VHTTDL là đưa công nghệ vào những công việc cụ thể thay vì chỉ dừng ở việc giới thiệu khái niệm.

Tại chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao về AI dành cho công chức, viên chức các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ tổ chức từ ngày 27-29/7/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, với gần 200 cán bộ, công chức, viên chức tham gia, học viên được hướng dẫn sử dụng AI tạo sinh và các công cụ hỗ trợ công việc văn phòng.

Nội dung đào tạo bao gồm thiết lập trợ lý chuyên biệt phục vụ soạn thảo văn bản hành chính; xây dựng kho tri thức từ tài liệu của cơ quan, đơn vị; sử dụng AI để đọc, tóm tắt, đối chiếu và trích xuất thông tin từ các tệp Word, PDF, Excel; chuyển ghi chú cuộc họp thành biên bản, thông báo kết luận và bảng theo dõi nhiệm vụ. Học viên cũng được tiếp cận với việc sử dụng AI trong phân tích dữ liệu, xây dựng dashboard theo dõi tiến độ công việc và tìm hiểu AI Agent cùng các quy trình tự động hóa có kiểm soát.

Những nội dung này tạo ra một cách tiếp cận cụ thể đối với đào tạo AI khi học viên không chỉ biết một công cụ có thể làm gì mà được hướng dẫn cách sử dụng công cụ trong những nhiệm vụ thường xuyên của cơ quan, đơn vị. Từ việc xử lý văn bản, tài liệu đến tổng hợp thông tin, theo dõi công việc và phân tích dữ liệu, AI được đưa vào những khâu cụ thể trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Đối với lĩnh vực VHTTDL, một yêu cầu quan trọng của chuyển đổi số là nâng cao khả năng truyền thông trên các nền tảng số.

Vào giữa tháng 8 vừa qua, Cục Hợp tác quốc tế phối hợp với Tập đoàn Meta và Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình “Nâng cao năng lực số và ứng dụng công nghệ của Meta” với gần 400 nhân sự tham gia, gồm cán bộ đại diện từ 34 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố; các quản trị viên quản lý các trang thông tin điện tử của Sở; đại diện các ban quản lý khu di tích, danh lam thắng cảnh nổi tiếng tại địa phương.

Nội dung tập huấn tập trung vào những kỹ năng có liên quan trực tiếp đến hoạt động truyền thông số. Học viên được hướng dẫn quản lý, vận hành các kênh mạng xã hội, tối ưu hóa nội dung truyền thông trực tuyến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sáng tạo nội dung.

Như vậy, sau quá trình đào tạo, nhóm kỹ năng được chương trình đặt trọng tâm bao gồm khả năng vận hành các kênh truyền thông số, tổ chức và tối ưu hóa nội dung trực tuyến, đồng thời tiếp cận các công cụ AI hỗ trợ quá trình sáng tạo nội dung. Đối với các cơ quan, đơn vị trong ngành VHTTDL, đây là những kỹ năng gắn trực tiếp với việc đưa thông tin về văn hóa, thể thao, du lịch đến công chúng trên môi trường số.

Thực tế, một số đơn vị đã triển khai, vận dụng rất hiệu quả những kỹ năng trên trong công tác quản lý, vận hành, tuyên truyền thông tin như Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức các hoạt động trải nghiệm số tại chỗ trong khuôn khổ Museum Week 2026. Bảo tàng đã ứng dụng công nghệ và AI vào không gian thực tế, với mục tiêu chuyển các bộ sưu tập vốn được trưng bày sau tủ kính thành hành trình khám phá đa giác quan; hay Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động sáng tạo, đổi mới cách thức trưng bày, quảng bá và phục vụ công chúng...

Một nội dung đáng chú ý trong chương trình tập huấn với Meta là việc hướng dẫn ứng dụng công nghệ vào quá trình sản xuất các sản phẩm truyền thông. Theo nội dung chương trình được Bộ VHTTDL công bố, học viên được giới thiệu và hướng dẫn sử dụng Meta AI để sản xuất các ấn phẩm truyền thông trực quan; đồng thời tiếp cận Meta Muse hỗ trợ thiết kế đồ họa, banner sự kiện, infographic truyền thông.

Bên cạnh đó, chương trình giới thiệu các công cụ hỗ trợ khác trong hệ sinh thái Meta và hướng dẫn cách khai thác những định dạng truyền thông trên nền tảng số. Học viên cũng được giới thiệu về cách thức hoạt động của thuật toán đề xuất AI của Meta, trong đó có các yếu tố liên quan đến điểm số phù hợp và tín hiệu dự đoán nhằm tăng khả năng hiển thị tự nhiên của bài viết. Các nội dung về công thức đăng bài, chia sẻ chéo và định dạng video ngắn Reels cũng được đưa vào chương trình.

Từ góc độ đào tạo, đây là nhóm kỹ năng hướng trực tiếp tới quá trình sản xuất, trình bày và phân phối nội dung trên môi trường số. Đối với hoạt động truyền thông ngành VHTTDL, các kỹ năng này có thể được sử dụng trong quá trình giới thiệu sự kiện, quảng bá điểm đến, thông tin về di sản, hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch trên các nền tảng trực tuyến.

Truyền thông số phải đi cùng an toàn thông tin

Năng lực số không chỉ được đặt trong yêu cầu sử dụng công nghệ để tạo và phân phối nội dung. Các chương trình đào tạo cũng đưa nội dung an toàn, bảo mật thông tin vào quá trình bồi dưỡng.

Trong chương trình ngày đào tạo vừa qua, học viên được hướng dẫn thiết lập xác thực 2 lớp (2FA), thực hiện Kiểm tra bảo mật (Security Checkup), nhận diện và phòng tránh các hình thức tấn công lừa đảo (Phishing). Chương trình cũng cung cấp các nội dung liên quan đến phòng ngừa lừa đảo, xác thực tài khoản chính thức và phân biệt trang chính thống với trang giả mạo.

Đây là nhóm kỹ năng có ý nghĩa trực tiếp đối với các đơn vị đang quản lý các kênh truyền thông trên môi trường số. Bởi cùng với việc tăng khả năng tiếp cận công chúng, việc bảo vệ tài khoản, nhận diện các nguy cơ lừa đảo và duy trì kênh thông tin chính thức cũng là một phần của yêu cầu vận hành truyền thông số.

Hoạt động đào tạo năng lực số trong giai đoạn này không chỉ được triển khai tại các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ. Cụ thể, từ ngày 14-18/9/2026, Trường Cán bộ quản lý văn hóa, thể thao và du lịch phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long tổ chức lớp bồi dưỡng ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số năm 2026 tại tỉnh Vĩnh Long, với hơn 70 học viên.

Nội dung gồm các chuyên đề về giao tiếp với AI và trợ lý ảo chuyên ngành VHTTDL, chiến lược AI quốc gia, ứng dụng AI trong thực thi nhiệm vụ, công vụ, cùng các nội dung về an toàn, bảo mật thông tin và đạo đức sử dụng AI.

Việc đưa các nội dung này vào chương trình bồi dưỡng giúp mở rộng phạm vi tiếp cận công nghệ số đến đội ngũ đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại địa phương. Cùng với các chương trình dành cho cán bộ thuộc Bộ và các chương trình có sự tham gia của đại diện 34 Sở VHTTDL, hoạt động đào tạo được triển khai theo nhiều nhóm đối tượng và địa bàn.

Cùng với đó, từ cuối tháng 7 đến giữa tháng 9/2026, nhiều chương trình đào tạo, bồi dưỡng về AI, ứng dụng AI và chuyển đổi số đã được triển khai, với nội dung gắn với yêu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng.

Điểm chung của các chương trình là đưa AI và công nghệ số vào những nhiệm vụ cụ thể: hỗ trợ xử lý văn bản và tài liệu; xây dựng trợ lý AI; khai thác và phân tích dữ liệu; xây dựng dashboard; sáng tạo và tối ưu hóa nội dung truyền thông; quản lý các kênh mạng xã hội; bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.

Đây cũng là cách tiếp cận gắn đào tạo với yêu cầu thực tế của chuyển đổi số. Khi cán bộ được trang bị kỹ năng sử dụng các công cụ số cho chính những nhiệm vụ mình đang thực hiện, công nghệ có điều kiện được đưa từ môi trường đào tạo vào công việc.

Trong bối cảnh Bộ VHTTDL đang triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày, việc nâng cao năng lực số vì vậy được đặt trong mối quan hệ với các nhiệm vụ chuyển đổi số cụ thể. Nếu hệ thống, dữ liệu và nền tảng là những thành phần quan trọng của quá trình chuyển đổi số, thì đội ngũ sử dụng các hệ thống và công nghệ đó cũng là một yếu tố không thể tách rời.

Từ đào tạo AI đến tập huấn kỹ năng truyền thông số, từ cán bộ tại cơ quan Bộ đến đội ngũ tại địa phương, các hoạt động được triển khai trong thời gian qua đang tập trung vào việc trang bị những năng lực cụ thể để đội ngũ VHTTDL có thể sử dụng công nghệ trong công việc, trong quản lý và trong truyền thông.

Đó cũng là một trong những nội dung được triển khai song song với các nhiệm vụ về hệ thống, dữ liệu và kết nối trong Kế hoạch số 4437/KH-BVHTTDL, hướng tới mục tiêu xử lý các điểm nghẽn và nâng cao hiệu quả chuyển đổi số của Bộ VHTTDL.