Kế hoạch nhằm cụ thể hóa và triển khai hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ của Đề án “Thúc đẩy các phong trào, hoạt động văn hóa cơ sở, lấy người dân làm trung tâm” giai đoạn 2026 - 2030 theo Quyết định số 1444/QĐ-BVHTTDL ngày 19/6/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Nâng cao chất lượng đời sống văn hóa, thể thao từ cơ sở

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục phát huy hiệu quả Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”; gắn phát triển văn hóa, thể dục thể thao cơ sở với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Đến năm 2030, Lâm Đồng phấn đấu 95% hộ gia đình được công nhận và giữ vững danh hiệu Gia đình văn hóa; 98% thôn, buôn, tổ dân phố được công nhận và giữ vững danh hiệu văn hóa; 70% khu dân cư xây dựng và thực hiện hiệu quả mô hình “Khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp”. Tỷ lệ người luyện tập thể dục, thể thao thường xuyên theo tiêu chí quy định phấn đấu đạt trên 40% dân số; hầu hết đơn vị hành chính cấp xã và các thôn, buôn, tổ dân phố và tương đương có câu lạc bộ thể thao cơ sở.

Trong xây dựng đời sống văn hóa, tỉnh chú trọng nâng cao chất lượng các danh hiệu văn hóa. Đối với gia đình văn hóa, đề cao các tiêu chí về bình đẳng, ấm no, tiến bộ, hạnh phúc và phòng, chống bạo lực gia đình. Tại khu dân cư, phát huy vai trò tự quản của cộng đồng trong giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan “sáng - xanh - sạch - đẹp”, giảm thiểu rác thải, phân loại rác tại nguồn và không xả rác nơi công cộng.

Cùng với đó, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang; tổ chức và quản lý lễ hội bảo đảm trật tự, an toàn, tiết kiệm, bảo tồn các nghi thức truyền thống, loại bỏ hủ tục, mê tín dị đoan và khuynh hướng thương mại hóa lễ hội. Văn hóa ứng xử tại nơi công cộng, trong giao thông, giao tiếp và sử dụng các dịch vụ công cộng được gắn với hình thành thói quen sống xanh, hạn chế rác thải nhựa.

Các mô hình gia đình hạnh phúc, “gia đình sống xanh”, “khu dân cư xanh” được khuyến khích xây dựng và nhân rộng; đồng thời duy trì văn hóa đọc gắn kết các thế hệ trong gia đình, dòng họ. 

Trong lĩnh vực thể dục thể thao, tỉnh hướng tới mỗi người dân thường xuyên tập luyện ít nhất một môn thể thao phù hợp; phát triển gia đình thể thao, cộng đồng thể thao, các câu lạc bộ thể thao cơ sở; tổ chức ngày chạy, hội thao, giải thể thao và các hoạt động giao lưu phù hợp với từng địa bàn. Các môn thể thao dân tộc, trò chơi dân gian tiếp tục được bảo tồn, phát huy; thể thao giải trí, thể thao mạo hiểm gắn với du lịch, lễ hội được phát triển theo hướng đa dạng, độc đáo và bảo đảm an toàn.

Đổi mới hoạt động văn hóa, thư viện, mở rộng quyền thụ hưởng của người dân

Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 80% người dân được hưởng thụ và tham gia các hoạt động văn hóa, nghe, xem các kênh phát thanh, truyền hình của quốc gia và địa phương. Mức hưởng thụ bình quân sách phấn đấu đạt 3 bản/người dân và 1 bản sách/người dân trong hệ thống thư viện công cộng; bình quân mỗi người dân đọc 2 cuốn sách/năm. Tỷ lệ người dân có thói quen đọc sách, có kỹ năng tiếp nhận, sử dụng thông tin, tri thức đạt 30%; tỷ lệ người dân tiếp cận, sử dụng dịch vụ thư viện số đạt 15%.

Để thực hiện mục tiêu này, Lâm Đồng tập trung nâng cao chất lượng, đa dạng hóa các hoạt động văn hóa tại cơ sở, tạo điều kiện để người dân tham gia và thụ hưởng các giá trị văn hóa. Các mô hình bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc được gắn với phát triển du lịch cộng đồng; duy trì, phát triển các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, văn hóa dân gian mang bản sắc dân tộc, vùng miền, qua đó góp phần bảo tồn nghệ thuật truyền thống, tạo không gian giao lưu và sinh kế bền vững cho đồng bào.

Hoạt động thư viện được đổi mới theo hướng nâng cao kỹ năng đọc sách và bảo đảm quyền tiếp cận tri thức trong kỷ nguyên số. Tỉnh định hướng phát triển nền tảng số liên thông, chia sẻ dữ liệu, trao đổi tài nguyên thông tin số giữa các thư viện; cung cấp dịch vụ trực tuyến phục vụ học tập, nghiên cứu và giải trí; phát triển ứng dụng trên thiết bị di động và xây dựng hệ sinh thái dữ liệu mở về thư viện.

Cùng với đó là phát triển điểm tủ sách cộng đồng số, thư viện mở, không gian đọc linh hoạt tại đô thị và nông thôn; nhân rộng tủ sách gia đình, tủ sách dòng họ, tủ sách trường học, tủ sách cộng đồng và các mô hình “Gia đình đọc sách - Gắn kết yêu thương”, “Sách đi tìm người”. Hoạt động thư viện từng bước chuyển từ tư duy quản lý kho sách sang tư duy phục vụ người đọc, kiến tạo không gian đọc mở, linh hoạt, thân thiện với mọi lứa tuổi.

Tỉnh cũng chú trọng phát triển sâu rộng phong trào văn nghệ quần chúng ở khu dân cư, các câu lạc bộ dân ca, dân vũ và mô hình phát huy giá trị văn hóa truyền thống; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, liên hoan, hội thi, hội diễn, tuyên truyền lưu động phục vụ Nhân dân. Việc huy động nguồn lực xã hội hóa, sự tham gia của nghệ nhân, người có uy tín, tổ chức, doanh nghiệp và người dân được khuyến khích nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh ở cộng đồng.

Thông qua hệ thống mục tiêu và giải pháp đồng bộ, Lâm Đồng hướng tới đưa người dân thực sự trở thành chủ thể của đời sống văn hóa ở cơ sở, từ tham gia, sáng tạo, quản lý đến thụ hưởng; qua đó nâng cao đời sống tinh thần, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, xây dựng cộng đồng văn minh, lành mạnh và phát triển bền vững./.