Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Thuận, tỉnh Lâm Đồng (mới) có quy mô diện tích lớn nhất cả nước với hơn 24.000 km², dân số khoảng 3,8 triệu người, gồm 49 dân tộc cùng sinh sống. Đặc điểm đa dạng về văn hóa, phong tục tập quán đã tạo nên sự phong phú trong hệ thống hương ước, quy ước tại các thôn, buôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước được các cấp, các ngành quan tâm triển khai kịp thời. Trên cơ sở Nghị định số 61/2023/NĐ-CP, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, kế hoạch quan trọng nhằm triển khai thống nhất, đồng bộ công tác này trên toàn tỉnh. Trong năm 2025, Sở đã tổ chức Hội nghị tập huấn về công tác quản lý nhà nước trong xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước, thu hút hơn 200 học viên đến từ 124 xã, phường, đặc khu tham gia, góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hương ước, quy ước được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng như tuyên truyền cổ động trực quan, hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí, lồng ghép trong các hoạt động văn hóa, văn nghệ và Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa". Qua đó, nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vai trò, ý nghĩa của hương ước, quy ước trong xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh cơ sở ngày càng được nâng cao.

Việc xây dựng, rà soát và thực hiện hương ước, quy ước tại các thôn, tổ dân phố được triển khai đúng trình tự, thủ tục theo quy định. Đến nay, toàn tỉnh có 2.721/2.771 thôn, tổ dân phố đã xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước, đạt tỷ lệ 98%. Nội dung hương ước, quy ước cơ bản phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn và đô thị văn minh.

Thông qua việc gắn kết chặt chẽ giữa thực hiện hương ước, quy ước với Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" và các tiêu chí xét tặng danh hiệu văn hóa hằng năm, vai trò của hương ước, quy ước trong đời sống cộng đồng ngày càng được khẳng định, tạo sự đồng thuận và tự giác chấp hành trong Nhân dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước tại một số địa phương vẫn còn những hạn chế như chất lượng nội dung chưa đồng đều, công tác tuyên truyền và kiểm tra chưa thường xuyên, việc sửa đổi, bổ sung hương ước, quy ước ở một số nơi còn chậm.

Trong thời gian tới, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt các quy định của Trung ương về xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước; tăng cường tập huấn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở; rà soát, điều chỉnh, bổ sung hương ước, quy ước phù hợp với tình hình thực tiễn và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, theo dõi việc thực hiện hương ước, quy ước tại các địa phương, ghi nhận những kết quả đạt được và nắm bắt những mặt còn hạn chế để có những chỉ đạo, hướng dẫn, điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả của việc thực thi hương ước, quy ước, đáp ứng yêu cầu tự quản của cộng đồng dân cư. Ngoài ra, lồng ghép việc xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước với các nội dung của Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới”, “Xã, phường, đặc khu tiêu biểu", từ đó góp phần xây dựng đời sống văn hóa cơ sở ngày càng lành mạnh, bền vững./.