Theo các Quyết định số 4789, 4790, 4791 và 4794/QĐ-UBND ngày 2/10 của Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Di tích lịch sử Miếu Long Lễ tại xã Bắc Bình, Di tích lịch sử Đồn Biên phòng Đắk Đam (1975-1979) tại xã Thuận An, Di tích lịch sử Khu Căn cứ Lê Hồng Phong tại xã Hòa Thắng và Di tích lịch sử Hội Phước Thiện tại xã Liên Hương được xếp hạng di tích cấp tỉnh.

Các quyết định được ban hành trên cơ sở Luật Di sản văn hóa năm 2024, Nghị định số 308/2025/NĐ-CP của Chính phủ và đề nghị của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại Tờ trình số 372/TTr-SVHTTDL ngày 30/9/2026. Khu vực bảo vệ của từng di tích được xác định theo biên bản và bản đồ khoanh vùng trong hồ sơ khoa học.

Trong đó, Khu Căn cứ Lê Hồng Phong là một địa danh cách mạng có vị trí quan trọng trong lịch sử đấu tranh của quân và dân Bình Thuận trước đây. Tư liệu lịch sử cho thấy căn cứ được hình thành từ cuối năm 1950, là một trong những căn cứ cách mạng lớn, có địa bàn rộng và giữ vai trò xây dựng lực lượng, tổ chức sản xuất, bảo vệ cơ quan lãnh đạo và phục vụ cuộc kháng chiến.

Giá trị lịch sử của khu căn cứ tiếp tục được ghi nhận qua những sự kiện trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Tại khu căn cứ Gò Cà thuộc vùng Lê Hồng Phong, ngày 15/7/1967, quân địch mở chiến dịch nhằm đánh phá căn cứ, làm 47 cán bộ, chiến sĩ và du kích hy sinh. Năm 2026, Lâm Đồng đã tổ chức quy tập 12 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính liên quan đến khu căn cứ này.

Đồn Biên phòng Đắk Đam (1975-1979) mang một dấu ấn lịch sử khác, gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới Việt Nam - Campuchia trong những năm đầu sau ngày đất nước thống nhất. Theo Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng, khu vực này hiện còn các dấu tích hầm hào, công sự và nền móng kiến trúc của đồn, là những yếu tố gốc quan trọng để nhận diện không gian di tích.

Tháng 6/2026, ngành văn hóa Lâm Đồng phối hợp với lực lượng Bộ đội Biên phòng khảo sát thực địa, thống nhất khoanh vùng khoảng 6,2 ha tại khu vực có các công sự, dấu tích hầm hào của Đồn Biên phòng Đắk Đam giai đoạn 1975-1979. Việc bảo tồn khu vực này được xác định nhằm phát huy giá trị lịch sử, giáo dục truyền thống và từng bước tạo điều kiện phục vụ tham quan, du lịch.

Đối với Miếu Long Lễ và Hội Phước Thiện, các nguồn thông tin công khai hiện có chủ yếu ghi nhận đây là hai hồ sơ di tích lịch sử được Bảo tàng tỉnh Lâm Đồng xây dựng, thẩm định trong năm 2026 để trình UBND tỉnh xếp hạng. Tại cuộc họp Hội đồng chuyên ngành cuối tháng 9, hồ sơ của cả hai di tích được đưa vào nhóm 4 hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích cấp tỉnh cùng với Khu Căn cứ Lê Hồng Phong và Đồn Biên phòng Đắk Đam.

Việc xếp hạng 4 di tích được thực hiện sau quá trình xây dựng và thẩm định hồ sơ khoa học. Hội đồng chuyên môn đã xem xét các yếu tố về giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, kiến trúc, nghệ thuật, cảnh quan, tính đại diện và những yếu tố cần thiết để bảo vệ, phát huy giá trị di sản; kết quả bỏ phiếu thống nhất đề nghị cấp có thẩm quyền xếp hạng.

Theo các quyết định, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng UBND các xã Hòa Thắng, Bắc Bình, Thuận An và Liên Hương có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước đối với các di tích theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa. UBND các xã được giao thành lập Ban Quản lý và xây dựng, phê duyệt quy chế hoạt động của Ban Quản lý di tích.

Tính đến đầu tháng 10/2026, toàn tỉnh Lâm Đồng có 149 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh được xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh. Trong đó có 3 di tích quốc gia đặc biệt là Di tích khảo cổ Cát Tiên (huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng cũ), Danh lam thắng cảnh Vườn quốc gia Cát Tiên (3 tỉnh Lâm Đồng, Đồng Nai, Bình Phước cũ), Di tích lịch sử Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh (đoạn đi qua tỉnh Đắk Nông cũ) cùng 59 di tích cấp quốc gia và 87 di tích cấp tỉnh.

Việc bổ sung 4 di tích lịch sử cấp tỉnh góp phần hoàn thiện hệ thống di sản văn hóa của Lâm Đồng; đồng thời tạo cơ sở pháp lý để địa phương bảo vệ các yếu tố gốc, tổ chức nghiên cứu, giáo dục truyền thống và từng bước khai thác phù hợp các giá trị di tích phục vụ phát triển văn hóa, du lịch.

Theo TTXVN