Malaysia được cộng đồng quốc tế đánh giá là một trong những quốc gia đạt nhiều thành tựu nổi bật trong công tác giảm nghèo, đặc biệt tại khu vực các nước đang phát triển. Với cách tiếp cận nhất quán, dài hạn và đặt con người ở vị trí trung tâm, Malaysia đã nhanh chóng đạt được những mục tiêu quan trọng về xóa đói giảm nghèo và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Theo các đánh giá, Malaysia là một trong những quốc gia sớm hoàn thành Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDG) số 1 – giảm một nửa tỷ lệ nghèo – trước thời hạn năm 2010. Tình trạng nghèo cùng cực gần như được xóa bỏ, với tỷ lệ người dân sống dưới mức 1,25 USD/ngày gần bằng 0. Ngay cả khi áp dụng ngưỡng nghèo 2 USD/ngày – tiêu chuẩn thường dùng cho các quốc gia có thu nhập trung bình – tỷ lệ hộ nghèo của Malaysia cũng chỉ ở mức rất thấp. Thành quả này phản ánh hiệu quả của mô hình phát triển kinh tế gắn với bao trùm xã hội mà Malaysia kiên trì theo đuổi trong nhiều thập kỷ.

Một trong những điểm nổi bật trong kinh nghiệm giảm nghèo của Malaysia là sự kết hợp chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế nhanh với các chính sách hướng tới người nghèo. Chính phủ Malaysia xác định giảm nghèo không chỉ là hỗ trợ trực tiếp, mà phải tạo điều kiện để người dân tham gia và hưởng lợi từ quá trình phát triển. Nền kinh tế tăng trưởng ổn định đã mở ra nhiều cơ hội việc làm có thu nhập cao cho các nhóm thu nhập thấp, đặc biệt tại khu vực đô thị, trong khi hiện đại hóa nông nghiệp góp phần nâng cao năng suất, cải thiện thu nhập cho người dân nông thôn.

Song song với phát triển kinh tế, Malaysia đặc biệt chú trọng đầu tư cho giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Giáo dục được xem là công cụ then chốt giúp người nghèo nâng cao kỹ năng, mở rộng cơ hội việc làm và thoát nghèo một cách bền vững. Chính phủ dành tỷ trọng ngân sách lớn cho giáo dục và đào tạo nghề, đồng thời khuyến khích tinh thần khởi nghiệp, phát triển tín dụng vi mô để hỗ trợ người dân tự tạo sinh kế. Cách tiếp cận này giúp giảm sự phụ thuộc vào trợ cấp, tăng khả năng tự chủ và thích ứng của người lao động trước những biến động của thị trường.

Một điểm nhấn đáng chú ý trong chiến lược giảm nghèo của Malaysia là mô hình "làng thông minh" – giải pháp hướng tới phát triển nông thôn toàn diện và bền vững. Các làng thông minh được quy hoạch đồng bộ, kết hợp giữa nhà ở, giáo dục, đào tạo nghề, không gian sinh hoạt cộng đồng và hệ thống sản xuất nông nghiệp bền vững. Người dân không chỉ được bảo đảm điều kiện sống cơ bản mà còn có thêm nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất, dịch vụ và kinh tế số.

Trong các làng thông minh, hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư mạnh mẽ, giúp người dân tiếp cận internet tốc độ cao, các dịch vụ giáo dục trực tuyến, y tế từ xa và thương mại điện tử. Nông dân có thể ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất, tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, trong khi các dịch vụ công được cung cấp nhanh chóng, thuận tiện. Đây là bước đi quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa thành thị và nông thôn, đồng thời hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Từ năm 2019, Bộ Phát triển Nông thôn Malaysia đã phối hợp với các đối tác trong và ngoài nước triển khai nhiều sáng kiến chuyển đổi số cho khu vực nông thôn. Các chương trình này tập trung nâng cao kỹ năng số cho người dân, mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ, đồng thời xây dựng hệ sinh thái kinh tế số tại các cộng đồng làng xã. Các mô hình thí điểm ban đầu đã mang lại hiệu quả tích cực và được định hướng mở rộng trên phạm vi toàn quốc.

Thành công của Malaysia trong công tác giảm nghèo còn đến từ cách tiếp cận đa ngành, tổng thể và sự tham gia rộng rãi của toàn xã hội. Bên cạnh vai trò dẫn dắt của Nhà nước, khu vực tư nhân và các tổ chức xã hội được khuyến khích tham gia cung cấp dịch vụ, tạo việc làm và hỗ trợ cộng đồng. Sự phối hợp này tạo nên mạng lưới hỗ trợ nhiều tầng, giúp các chính sách giảm nghèo đi vào thực chất và lan tỏa sâu rộng.

Thực tiễn từ Malaysia cho thấy, giảm nghèo bền vững chỉ có thể đạt được khi gắn chặt với phát triển kinh tế, đầu tư cho con người và hiện đại hóa nông thôn. Thay vì chỉ tập trung hỗ trợ trước mắt, Malaysia đã lựa chọn con đường tạo cơ hội, nâng cao năng lực và trao quyền cho người dân. Đây là kinh nghiệm có giá trị tham khảo đối với nhiều quốc gia đang phát triển trong quá trình xây dựng các chính sách giảm nghèo gắn với phát triển bao trùm và bền vững.