Sự kiện do Ủy ban Nhà nước về Công tác Kiều dân Cộng hòa Azerbaijan và Đại sứ quán Azerbaijan tại Việt Nam phối hợp cùng Cục Hợp tác Quốc tế, Bộ VHTTDL, Viện Phim Việt Nam tổ chức. Đây không chỉ đơn thuần là một buổi ra mắt sách mà còn mang ý nghĩa như một cuộc gặp gỡ văn hóa – lịch sử, nhằm nhìn lại và tri ân những đóng góp to lớn của Ajdar Ibrahimov đối với điện ảnh Việt Nam trong giai đoạn sơ khai đầy khó khăn.

Buổi lễ có sự tham dự của nhiều đại biểu trong nước và khách mời quốc tế. Về phía Azerbaijan có ông Fuad Muradov – Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về Công tác Kiều dân; ông Shovgi Mehdizada – Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Azerbaijan tại Việt Nam, cùng các đại sứ đến từ nhiều quốc gia.

Về phía Việt Nam có PGS.TS. Tạ Quang Đông – Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo Cục HTQT Bộ VHTTDL, lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ; bà Lê Thị Hà – Viện trưởng Viện Phim Việt Nam, cùng đông đảo nghệ sĩ, nhà làm phim, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên các trường văn hóa – nghệ thuật.

Sự hiện diện của đông đảo đại biểu trong và ngoài nước cho thấy sức lan tỏa của sự kiện, đồng thời khẳng định giá trị kết nối văn hóa giữa Việt Nam và Azerbaijan thông qua điện ảnh và văn học.

Khẳng định ý nghĩa đặc biệt của sự kiện

Phát biểu khai mạc, bà Lê Thị Hà – Viện trưởng Viện Phim Việt Nam nhấn mạnh, việc giới thiệu cuốn sách “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” là hoạt động có ý nghĩa sâu sắc nhằm tri ân những nghệ sĩ điện ảnh đã có đóng góp quan trọng cho nền điện ảnh Việt Nam.

Theo bà, Ajdar Ibrahimov là một trong những người đặt những viên gạch đầu tiên cho nền điện ảnh cách mạng Việt Nam. Ông sang Việt Nam theo lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bối cảnh điện ảnh nước ta còn ở giai đoạn sơ khai, thiếu thốn cả về nhân lực và kỹ thuật. Tại đây, ông không chỉ tham gia giảng dạy mà còn trực tiếp góp phần xây dựng Trường Điện ảnh Quốc gia, tuyển chọn và đào tạo thế hệ sinh viên khóa đầu tiên.

Dưới sự hướng dẫn của ông, nhiều tác phẩm tốt nghiệp đầu tiên của điện ảnh Việt Nam đã ra đời, trong đó có các bộ phim như “Con chim vành khuyên”, “Hai người lính” và “Một ngày đầu thu”. Đáng chú ý, hai bộ phim “Con chim vành khuyên” và “Hai người lính” đã giành giải thưởng tại Liên hoan phim quốc tế Karlovy Vary (Tiệp Khắc) năm 1962, đánh dấu bước khởi đầu của điện ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.

“Trong khoảng thời gian chỉ 4 năm từ 1959 đến 1962, Ajdar Ibrahimov đã để lại những đóng góp vô cùng to lớn, không chỉ đối với điện ảnh mà còn đối với đời sống văn hóa – nghệ thuật Việt Nam”, bà Lê Thị Hà khẳng định.

Tăng cường kết nối Việt Nam – Azerbaijan

Phát biểu tại sự kiện, ông Fuad Muradov – Chủ tịch Ủy ban Nhà nước về Công tác Kiều dân Azerbaijan cho biết, đây là chuyến thăm đầu tiên của cơ quan này tới Việt Nam và cũng là dịp để mở ra những hợp tác song phương mới.

Ông nhấn mạnh, mặc dù hai nước không có cộng đồng kiều dân lớn tại nhau, nhưng lại có mối liên hệ sâu sắc thông qua hàng nghìn người Azerbaijan từng làm việc tại Việt Nam, cũng như nhiều người Việt Nam đã từng học tập, sinh sống tại Azerbaijan.

Trong những năm gần đây, hai bên đã triển khai nhiều dự án kết nối cựu sinh viên, tổ chức các chuyến thăm lại Azerbaijan, qua đó củng cố tình hữu nghị truyền thống. Theo ông Muradov, những hoạt động như buổi ra mắt sách lần này sẽ góp phần tạo động lực cho thế hệ trẻ hai nước tiếp tục phát huy và làm sâu sắc hơn mối quan hệ lịch sử.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức đã trình chiếu một bộ phim tài liệu về cuộc đời và sự nghiệp của Ajdar Ibrahimov, giúp người xem hiểu rõ hơn về hành trình nghệ thuật cũng như những đóng góp của ông đối với nhiều nền điện ảnh.

Đặc biệt, bộ phim “Con chim vành khuyên” – một tác phẩm kinh điển của điện ảnh Việt Nam sản xuất năm 1962 cũng được trình chiếu. Bộ phim do đạo diễn Nguyễn Văn Thông thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Ajdar Ibrahimov, từng giành giải đặc biệt tại Liên hoan phim Karlovy Vary và hiện vẫn được sử dụng trong giảng dạy tại các trường điện ảnh.

Hoạt động trình chiếu không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn giúp khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận trực tiếp với những tác phẩm đặt nền móng cho điện ảnh Việt Nam.

Tri ân một người “đứng phía sau” lịch sử điện ảnh

Buổi giới thiệu sách khép lại trong không khí trang trọng và xúc động, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc đối với người tham dự. Hơn cả một sự kiện văn hóa, đây còn là dịp để nhìn lại lịch sử, tri ân những con người đã âm thầm đóng góp cho sự phát triển của điện ảnh Việt Nam.

Ajdar Ibrahimov có thể không phải là cái tên được nhắc đến thường xuyên trong công chúng, nhưng vai trò của ông lại mang tính nền tảng và bền vững. Ông thuộc về những người “đứng phía sau” lịch sử – những người không trực tiếp xuất hiện nhiều trên màn ảnh, nhưng lại góp phần định hình tư duy, phong cách và hướng đi cho cả một nền điện ảnh.

Thông qua cuốn sách “Những gì tôi thấy ở Việt Nam”, bạn đọc hôm nay không chỉ được tiếp cận với những trang viết giàu cảm xúc, mà còn có cơ hội hiểu rõ hơn về một giai đoạn lịch sử đặc biệt, về tình cảm chân thành của một nghệ sĩ quốc tế dành cho Việt Nam, cũng như về sự giao thoa văn hóa đã góp phần tạo nên diện mạo điện ảnh nước nhà.

Sự kiện một lần nữa khẳng định rằng, ngay từ những ngày đầu hình thành, điện ảnh Việt Nam đã không chỉ được xây dựng bằng nội lực dân tộc, mà còn bởi sự chung tay của bạn bè quốc tế. Và Ajdar Ibrahimov chính là một trong những biểu tượng tiêu biểu nhất của sự kết nối ấy.