Lễ cúng thần rừng (Hầu đoong) là một trong những lễ hội quan trọng nhất trong năm của dân tộc Giáy phường Đoàn kết, tỉnh Lai Châu. Đây là dịp để người dân trong bản dâng lên thần rừng để cầu mong cho mùa màng tươi tốt, mưa thuận gió hòa, vật nuôi sinh sôi nảy nở, không bị bệnh dịch; người dân khỏe mạnh, mọi nhà kinh tế ngày càng phát triển, gia đình ấm no hạnh phúc.
Tiếng kèn Pí Lè không thể thiếu trong Lễ cúng thần rừng của dân tộc Giáy
Lễ cúng thần rừng diễn ra dưới một gốc cây to cổ thụ lâu năm ở gần mỏ nước trong rừng. Đây là khu rừng chung của các bản, mọi người có trách nhiệm bảo vệ rừng, bảo vệ đầu nguồn nước, không ai được tự tiện chặt phá rừng. Lễ vật cúng rừng là 1 con lợn và 2 con gà cùng bánh kẹo, hương hoa.... được bày trí chung quanh gốc cây cổ thụ. Thầy cúng là chủ thể, thỉnh mời các thần linh chứng giám; xin thần linh bảo hộ cho dân bản với những điều tốt đẹp.
Lễ vật dâng cúng thần rừng
Thầy cúng khấn: “Hỡi các vị thần linh, hôm nay dân bản ta chọn được ngày lành tháng tốt, có con lợn, con gà, xôi, hương hoa dâng lên các vị thần linh. Cầu mong các vị thần linh về đây chúng dám. Phù hộ cho dân bản ta một năm mưa thuật gió hòa, mmàng bội thu, trồng ngô được nhiều ngô, trồng lúa được nhiều lúа, nuôi lợn, gà, trâu, bò được đầy đàn. Mong ông bà tổ tiên và các vị thần linh phù hộ cho bà con dân bản khỏe mạnh, bình an”.
Thầy cúng thực hiện nghi lễ
Tiếp theo đó, đến nghi lễ then tại sân bản. Nghi lễ then còn ẩn chứa điều chưa được giải mã song còn có nhiều ý nghĩa to lớn trong đời sống tâm linh của người Giáy, đó chính là văn hóa dân gian không chỉ mang tính gia đình mà nó còn là hoạt động chung của cả cộng đồng với nhiều hoạt động khác nhau đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, tín ngưỡng của cộng đồng dân tộc mang giá trị lịch sử, các nghệ nhân then ở các lứa tuổi khác nhau nhưng vẫn luôn âm thầm giữ lửa khơi nguồn lưu truyền nét đẹp văn hóa để thực hành then chảy mãi đến muôn đời sau.
Nghi lễ then tại sân bản
Sau khi cúng xong, tất cả dân bản cùng nhau quây quần bên những mâm cỗ. Mọi người vừa ăn, vừa nói chuyện vui vẻ. Họ cũng cùng nhau bước vào phần hội với trò chơi cầu lông gà (hay còn gọi là đánh yến) và múa nón qua từng động tác xoay, tung nón đều mang một ý nghĩa riêng, thể hiện sự khéo léo, tinh tế và tình yêu đối với văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Giáy../.