Chuẩn hóa việc sử dụng Quốc ca trong đời sống và trên môi trường số

Khắc phục những hạn chế, bất cập, thiếu thống nhất trong sử dụng Quốc ca

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Quốc ca được sử dụng thường xuyên, rộng rãi trong đời sống chính trị, văn hóa, xã hội của đất nước, trong các nghi lễ nhà nước, hoạt động đối ngoại, quốc phòng, an ninh, giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao và nhiều sự kiện quan trọng khác. Nhìn chung, việc sử dụng Quốc ca đã được các cơ quan, tổ chức, đơn vị và Nhân dân thực hiện nghiêm túc, trang trọng, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp tinh thần dân tộc, ý thức trách nhiệm công dân và niềm tự hào quốc gia.

Tuy nhiên, qua thực tiễn tổ chức thực hiện cho thấy việc sử dụng Quốc ca vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Các bản Quốc ca, Quốc thiều được khai thác, sử dụng trong thực tiễn chưa thật sự thống nhất; còn có sự khác nhau về hòa âm, phối khí, tốc độ, trường độ, chất lượng âm thanh và cách thức thể hiện. Trong một số trường hợp còn lúng túng trong việc phân biệt giữa hát Quốc ca, cử Quốc thiều, sử dụng bản ghi âm hoặc biểu diễn trực tiếp; nghi thức thực hiện tại một số sự kiện chưa đồng đều, chưa thật sự thống nhất về chuẩn mực.

Cùng với đó, sự phát triển nhanh của môi trường mạng, nền tảng số, truyền thông đa phương tiện và trí tuệ nhân tạo làm phát sinh nhiều phương thức sử dụng Quốc ca mới. Việc đăng tải, chia sẻ, cắt ghép, chuyển đổi định dạng, thay đổi tốc độ, cao độ, phối khí hoặc lồng ghép Quốc ca trong các sản phẩm số có thể làm sai lệch, biến dạng hoặc ảnh hưởng đến tính trang nghiêm, giá trị biểu tượng của Quốc ca.

Bên cạnh đó, cơ chế nhận diện nội dung và thực hiện quyền sở hữu trí tuệ trên các nền tảng số xuyên biên giới cũng có thể dẫn đến việc hạn chế, cản trở phổ biến, sử dụng Quốc ca hợp pháp nếu chưa có bản hòa âm, phối khí chính thức, bản ghi âm chính thức và cơ chế quản lý, cung cấp, sử dụng phù hợp.

Ngoài ra, việc sử dụng Quốc ca liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước nhưng trách nhiệm hướng dẫn, phối hợp, kiểm tra và xử lý các vấn đề phát sinh hiện còn được quy định phân tán theo từng ngành, lĩnh vực. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, số lượng các hoạt động đối ngoại, sự kiện văn hóa, thể thao quốc tế và hoạt động trên môi trường số ngày càng gia tăng, yêu cầu đặt ra là phải có một khuôn khổ pháp lý thống nhất, rõ ràng và khả thi để bảo đảm việc sử dụng Quốc ca đúng nghi thức, trang nghiêm, đồng bộ, đồng thời tạo điều kiện cho việc phổ biến, giáo dục và phát huy giá trị Quốc ca trong đời sống xã hội.

Từ thực tiễn nêu trên, việc ban hành Nghị định là cần thiết để khắc phục những hạn chế, bất cập, thiếu thống nhất trong sử dụng Quốc ca; chuẩn hóa bản hòa âm, phối khí chính thức, bản ghi âm chính thức, hình thức thể hiện và nghi thức sử dụng; tăng cường bảo vệ Quốc ca trên môi trường số; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng, bảo vệ và phát huy giá trị Quốc ca.

Quy định 7 nhóm nội dung chính

Dự thảo Nghị định tập trung quy định các nhóm nội dung chính gồm:

Nhóm quy định chung về Quốc ca: Dự thảo Nghị định quy định về khái niệm Quốc ca, Quốc thiều, bản hòa âm, phối khí chính thức, bản ghi âm chính thức và nghi thức hát Quốc ca; xác lập các nguyên tắc sử dụng nhằm bảo đảm đúng nhạc, đúng lời, trang nghiêm, thống nhất, phù hợp với tính chất của nghi lễ, sự kiện, hoạt động; đồng thời quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong sử dụng Quốc ca.

Nhóm quy định về bản hòa âm, phối khí chính thức, bản ghi âm chính thức và hình thức thể hiện Quốc ca: Quy định việc xây dựng, thẩm định, công bố, cung cấp và sử dụng thống nhất bản hòa âm, phối khí chính thức, bản ghi âm chính thức của Quốc ca, Quốc thiều; cho phép cơ quan, tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng miễn phí các bản chính thức; đồng thời quy định các hình thức thể hiện Quốc ca và yêu cầu đối với trường hợp hát trực tiếp, biểu diễn bằng nhạc cụ hoặc sử dụng hình thức thể hiện khác.

Nhóm quy định về các trường hợp và nghi thức sử dụng Quốc ca, Quốc thiều: Quy định các trường hợp thực hiện nghi thức hát Quốc ca; tư thế, thái độ và yêu cầu đối với người tham dự; cách thức thực hiện trong một số trường hợp đặc thù; các trường hợp sử dụng Quốc thiều và nguyên tắc sử dụng trong hoạt động đối ngoại, quốc phòng, an ninh, thể dục, thể thao và các nghi lễ có liên quan.

Đồng thời, Dự thảo phân biệt giữa trường hợp bắt buộc thực hiện nghi thức hát Quốc ca với các trường hợp sử dụng Quốc ca khác nhằm bảo đảm vừa thống nhất về nghi thức, vừa phù hợp với tính chất của từng hoạt động.

Nhóm quy định về phạm vi sử dụng và các trường hợp không được sử dụng Quốc ca: Quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân được sử dụng Quốc ca trong các sự kiện, hoạt động khác phù hợp với tính chất trang trọng và nguyên tắc của Nghị định; đồng thời xác định cụ thể các trường hợp không được sử dụng Quốc ca như quảng cáo thương mại, làm nhạc chuông hoặc nhạc nền thường xuyên tại cơ sở kinh doanh, hoạt động vui chơi, giải trí không phù hợp, tang lễ cá nhân, sử dụng làm dấu hiệu phân biệt hàng hóa, dịch vụ hoặc các hình thức làm sai lệch, xúc phạm, làm mất sự trang nghiêm của Quốc ca.

Nhóm quy định về sử dụng Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số và trong sản phẩm truyền thông: Quy định quyền đăng tải, lưu trữ, chia sẻ, khai thác và phổ biến Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số và phương tiện truyền thông theo quy định của pháp luật; yêu cầu bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn, sự trang nghiêm của Quốc ca;

Bên cạnh đó, ngăn ngừa việc sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để xuyên tạc, làm biến dạng, giả mạo bản chính thức hoặc gây nhầm lẫn; đồng thời quy định trách nhiệm phối hợp xử lý nội dung vi phạm và bảo đảm việc phổ biến, sử dụng Quốc ca hợp pháp không bị cản trở.

Nhóm quy định về bảo vệ, phát huy giá trị và cơ sở dữ liệu số quốc gia về Quốc ca: Quy định việc bảo vệ giá trị lịch sử, chính trị, văn hóa và sự tôn nghiêm của Quốc ca; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về lịch sử, ý nghĩa và việc sử dụng Quốc ca; xây dựng, quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu số quốc gia về Quốc ca để cung cấp thống nhất các bản chính thức, tài liệu hướng dẫn và thông tin phục vụ nhu cầu sử dụng, giáo dục, nghiên cứu và quảng bá.

Nhóm quy định về trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện: Quy định trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch với vai trò cơ quan đầu mối quản lý nhà nước; trách nhiệm của Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các bộ, cơ quan có liên quan; trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp, cơ quan, tổ chức và cá nhân trong sử dụng, bảo vệ và phát huy giá trị Quốc ca; đồng thời quy định việc kiểm tra, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với Dự thảo Nghị định trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ tại: https://bvhttdl.gov.vn/y-kien-cho-van-ban-du-thao?dtid=7742

Tạo cơ chế thu hút nhà đầu tư quốc tế vào phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đề xuất cơ chế ưu tiên thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, đồng thời đặt ra các tiêu chí đối với nhà đầu tư và dự án nhằm gắn nguồn vốn, công nghệ, năng lực phân phối quốc tế với việc khai thác, phát triển và đưa tài sản trí tuệ văn hóa Việt Nam ra thị trường quốc tế.

Hội Điện ảnh Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031: Nuôi dưỡng khát vọng, mở đường sáng tạo

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Điện ảnh Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra vào ngày 22-8, trong thời điểm điện ảnh đứng trước những chuyển động mạnh mẽ về công nghệ, thị trường và phương thức sáng tạo.