Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị đã chỉ rõ: “Thực tiễn lịch sử cho thấy, mỗi thời kỳ đất nước phát triển mạnh mẽ đều gắn liền với sự phát triển rực rỡ về văn hoá”. Trong sự phát triển ấy, doanh nhân đóng vai trò hết sức quan trọng!

Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch trân trọng ghi nhận nỗ lực của cộng đồng doanh nhân Việt Nam đối với sự phát triển công nghiệp văn hoá, kinh tế thể thao và kinh tế du lịch thời gian vừa qua.

Kỷ nguyên mới lại một lần nữa đặt ra sứ mệnh mới. Đó là hình thành một hệ sinh thái công nghiệp văn hoá hội tụ giữa văn hoá, thể thao và du lịch, có bản sắc từ lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc, có thương hiệu và sức cạnh tranh quốc tế.

Bản sắc Việt Nam chính là lợi thế cạnh tranh

Mỗi hộ gia đình, mỗi hộ kinh doanh, mỗi doanh nghiệp có thể trở thành một nơi khởi nguồn sáng tạo. Mỗi nghệ nhân, mỗi nghệ sĩ, mỗi doanh nhân có thể góp phần đưa một giá trị Việt Nam đến với thế giới. Thành công ấy được ghi nhận bằng doanh thu, việc làm, bằng thương hiệu được tin yêu và bằng những giá trị tốt đẹp để lại cho cộng đồng.

Một di sản có thể mở ra những bộ phim, trò chơi, sản phẩm thiết kế và hành trình khám phá. Một chương trình nghệ thuật có thể trở thành lý do để du khách đến một thành phố. Một giải đấu thể thao có thể kết nối trải nghiệm điểm đến, ẩm thực, mua sắm và giải trí. Công nghệ và trí tuệ nhân tạo giúp những ý tưởng ấy được hiện thực hóa nhanh hơn, tiếp cận nhiều người hơn và mở rộng khả năng sáng tạo theo những cách trước đây khó hình dung.

Những chuyển động ấy đã bắt đầu xuất hiện trong đời sống văn hóa Việt Nam.

Từ tác phẩm văn học quen thuộc Dế Mèn phiêu lưu ký, điện ảnh hoạt hình Việt Nam đã tạo nên bộ phim Dế Mèn: Cuộc phiêu lưu tới xóm Lầy Lội. Từ truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh, vở kịch xiếc Sơn Thần - Thủy Quái kết hợp nghệ thuật truyền thống với công nghệ trình diễn hiện đại đã thu hút đông đảo khán giả. Những chương trình như Tinh hoa Bắc Bộ, Hoa Lư Vũ Hoạ hay Ký ức Hội An cho thấy văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể trở thành trải nghiệm nghệ thuật đặc sắc, hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.

Đằng sau những sản phẩm ấy là một hướng đi đáng chú ý: Văn hóa không chỉ là nguồn tài nguyên để gìn giữ, mà còn là chất liệu để tiếp tục sáng tạo, hình thành tài sản trí tuệ, sản phẩm, dịch vụ và những ngành kinh tế mới.

Tuy nhiên, từ một ý tưởng sáng tạo đến một sản phẩm có thị trường vẫn còn không ít khoảng cách. Người sáng tạo cần công nghệ và nguồn lực đầu tư. Doanh nghiệp cần dữ liệu, cơ chế hợp tác và thị trường. Những tài sản trí tuệ có giá trị cần được bảo vệ, khai thác và phát triển lâu dài. Những sản phẩm giàu bản sắc Việt Nam cần có năng lực cạnh tranh để không chỉ được biết đến, mà còn được công chúng lựa chọn và sẵn sàng chi trả.

Đây cũng là cách tiếp cận được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đặt ra tại Lễ công bố Mạng lưới Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam ngày 12/10/2026, một ngày trước Ngày Doanh nhân Việt Nam.

Không chỉ là sự kết nối giữa cơ quan quản lý với các doanh nghiệp, nhà đầu tư, nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà khoa học và cộng đồng sáng tạo, Mạng lưới còn hướng tới việc cùng giải quyết những bài toán cụ thể, tạo nền móng để công nghiệp văn hóa phát triển trong những năm tiếp theo.

Kiến tạo một hệ sinh thái, không chỉ những dự án riêng lẻ

Điểm đáng chú ý trong 17 bài toán mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa công bố không chỉ nằm ở sự đa dạng của các lĩnh vực, mà còn ở khả năng kết nối, bổ trợ cho nhau.

Một kho dữ liệu văn hóa số có thể cung cấp chất liệu cho phim ảnh, trò chơi, thời trang và những ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Một bộ phim có thể mở ra thị trường cho trò chơi điện tử, thiết kế nhân vật, thủ công mỹ nghệ và các sản phẩm trải nghiệm. Một chương trình nghệ thuật, một giải đấu e-Sport hay một lễ hội ẩm thực có thể trở thành lý do để du khách đến một thành phố, kéo theo sự phát triển của lưu trú, vận tải, mua sắm và nhiều dịch vụ khác.

Giá trị sẽ lớn hơn khi một nguồn tư liệu có thể phục vụ nhiều sáng tạo, một sản phẩm có thể mở ra nhiều trải nghiệm và một doanh nghiệp thành công có thể tạo cơ hội cho nhiều doanh nghiệp khác.

Quan trọng hơn, đây không phải là 17 công việc mà Nhà nước sẽ tự mình thực hiện. Đó là những lời mời hợp tác, những bài toán mở để các doanh nghiệp, nhà đầu tư, nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà khoa học, cơ sở đào tạo và cộng đồng sáng tạo cùng tham gia, lựa chọn lĩnh vực phù hợp với thế mạnh của mình.

Tinh thần ấy được thể hiện qua mô hình “1 + 1 + N”: Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp dẫn dắt, cộng đồng cùng sáng tạo và hưởng lợi.

Nhà nước tập trung kiến tạo thể chế, đầu tư những hạ tầng nền tảng, tạo môi trường thuận lợi và tháo gỡ những rào cản phát triển. Doanh nghiệp đưa nguồn lực, công nghệ, năng lực quản trị và kinh nghiệm thị trường vào tổ chức sản xuất, kinh doanh. Cộng đồng sáng tạo đóng góp tài năng, tri thức, bản sắc và những ý tưởng mới.

Mỗi doanh nghiệp có thể lựa chọn một bài toán phù hợp với thế mạnh của mình, cùng các đối tác xác định sản phẩm cụ thể, người sử dụng cụ thể, mô hình kinh doanh khả thi và lộ trình thực hiện rõ ràng.

Điều cần thay đổi không chỉ là cách làm ra một sản phẩm văn hóa, mà còn là cách tổ chức cả một hệ sinh thái để sản phẩm ấy có thể đến với thị trường và tiếp tục phát triển.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy hoàn thiện thể chế phát triển công nghiệp văn hóa, triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, gắn văn hóa với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế.

Từ năm 2026, chủ trương dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa tạo thêm điều kiện quan trọng để Nhà nước thực hiện vai trò kiến tạo, dẫn dắt và huy động các nguồn lực xã hội.

Tuy nhiên, nguồn lực chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi chuyển hóa thành những kết quả có thể đo lường.

Thước đo thành công là sản phẩm có người dùng, tác phẩm có công chúng, thương hiệu có thị trường, người sáng tạo có thu nhập và cộng đồng sở hữu di sản được hưởng lợi.

Một kho dữ liệu sẽ chỉ thực sự có giá trị khi được cộng đồng khai thác. Một phim trường số cần tạo ra những bộ phim hấp dẫn. Một chương trình nghệ thuật phải thu hút được khán giả. Một thương hiệu ẩm thực hay thời trang Việt Nam muốn vươn ra thế giới phải chinh phục người tiêu dùng bằng chất lượng, sự khác biệt và trải nghiệm.

Việc công bố Mạng lưới Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam được kỳ vọng không chỉ mở đầu cho những chương trình hợp tác mới, mà còn tạo ra một phương thức phát triển mới: cùng nhận diện bài toán, cùng huy động nguồn lực, cùng tạo ra sản phẩm và cùng chia sẻ giá trị.

Việt Nam có một kho tàng văn hóa phong phú, một cộng đồng sáng tạo giàu năng lực và những doanh nghiệp ngày càng có khát vọng vươn ra thế giới. Điều cần làm là kết nối những lợi thế ấy thành sức mạnh chung.

Để mỗi giá trị văn hóa Việt Nam có thêm cơ hội được khám phá. Mỗi tài năng sáng tạo có thêm điều kiện phát triển. Mỗi doanh nghiệp có thêm cơ hội tạo nên những sản phẩm và thương hiệu được thị trường quốc tế đón nhận.

Khi bản sắc Việt Nam trở thành lợi thế cạnh tranh, khi sức sáng tạo được chuyển hóa thành giá trị kinh tế và khi mỗi doanh nghiệp có thể góp phần đưa một câu chuyện Việt Nam đến với thế giới, công nghiệp văn hóa sẽ không chỉ là một ngành kinh tế giàu tiềm năng, mà còn trở thành một động lực phát triển mới, góp phần nâng cao vị thế và sức mạnh mềm của đất nước.

Chúc mừng Ngày Doanh nhân Việt Nam năm 2026!

Lâm Thị Phương Thanh

Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch