Kết nối nguồn lực văn hóa với công nghệ và thị trường

Ngày 12/10/2026, tại Lễ ra mắt Mạng lưới phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam, 17 sáng kiến thuộc nhiều lĩnh vực được giới thiệu với thông điệp “Cảm hứng bất tận”. Các sáng kiến hướng tới kết nối nguồn lực văn hóa, công nghệ, hoạt động sáng tạo và thị trường, từng bước mở rộng khả năng khai thác giá trị văn hóa Việt Nam trong đời sống kinh tế - xã hội.

Theo Uỷ viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng,  nội dung các sáng kiến được giới thiệu trong tài liệu trải rộng từ xây dựng hạ tầng dữ liệu, nền tảng công nghệ đến phát triển sản phẩm văn hóa, thương hiệu và các mô hình trải nghiệm gắn với du lịch. Điểm đáng chú ý là văn hóa không chỉ được nhìn nhận như nguồn tài nguyên cần bảo tồn, phát huy mà còn là chất liệu để phát triển sản phẩm sáng tạo, hình thành tài sản trí tuệ và mở rộng thị trường.

Định hướng này phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa, hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và ứng dụng công nghệ cao trong các khâu sáng tạo, sản xuất, phân phối, tiêu thụ và bảo vệ bản quyền. 

Theo Nghị quyết số 80-NQ/TW, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030, đồng thời hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa. Tầm nhìn đến năm 2045 hướng tới đưa công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo trở thành trụ cột của phát triển bền vững, phấn đấu đóng góp 9% GDP. Đây là những mục tiêu đặt ra yêu cầu phát huy hiệu quả nguồn lực văn hóa, nâng cao năng lực sáng tạo và tăng cường kết nối giữa các chủ thể tham gia thị trường.

Tại buổi lễ, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã gửi lời chúc mừng và chuyển tải thông điệp kêu gọi hành động tới toàn thể cộng đồng doanh nhân, nhà sáng tạo trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch. Bộ trưởng đề nghị toàn ngành cần quán triệt tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị, sự phát triển rực rỡ của văn hóa luôn gắn liền với sự bứt phá của đất nước.

Trong đó, các doanh nhân công nghiệp văn hóa chính là lực lượng cốt cán biến tài nguyên di sản, trí tuệ dân tộc thành tài sản trí tuệ, sản phẩm và dịch vụ có giá trị kinh tế cao, có sức cạnh tranh quốc tế. Bộ trưởng khẳng định, Việt Nam sở hữu lợi thế cạnh tranh lớn về bản sắc với sự hội tụ giữa Văn hóa – Thể thao – Du lịch – Công nghệ – Bảo vệ tài sản trí tuệ.

Việc lấy bản sắc Việt Nam làm giá trị cốt lõi sẽ mở ra dư địa phát triển vô hạn cho các ngành kinh tế mới. Bên cạnh đó, mô hình kiến tạo “1 + 1 + N” sẽ tạo tiền đề lớn khi Nhà nước kiến tạo thể chế và hạ tầng nền tảng; Doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt về nguồn lực, công nghệ và thị trường; Cộng đồng đóng góp tri thức, tài năng và thụ hưởng giá trị.

Phát triển hạ tầng số, mở rộng không gian sáng tạo

Trong nhóm dữ liệu và nền tảng công nghệ, Kho dữ liệu văn hóa số là nền tảng cho hệ sinh thái văn hoá Việt Nam, hướng tới tập hợp, số hóa, kết nối và khai thác tài nguyên văn hóa Việt Nam trên hạ tầng dữ liệu chung.

Bản sao số di sản và Không gian văn hoá Cultureverse được xây dựng trên 3 yếu tố gồm: Nền tảng "Chủ quyền số và Bảo tồn di sản" (Bản sao số quốc gia, Chủ quyền Văn hoá số, Hệ sinh thái dữ liệu tập trung, Hạ tầng thiết chế văn hoá); Công nghệ và sáng tạo "Động lực bắt phá" (Công cụ sáng tạo đại chúng, Không gian sáng tạo số, Vận hành kiến tạo, Sáng tạo "Make in Vietnam); Sức mạnh mềm (Kinh tế di sản, Du lịch văn hoá 4.0, Thương mại hoá nội dung sáng tạo, Ngoại giao văn hoá số).

Sàn giao dịch công nghiệp văn hóa xác định là nơi sáng tạo được bảo hộ bản quyền, định giá và giao dịch minh bạch, chuyển hoá tài sản trí tuệ thành giá trị thương mại và những nguồn doanh thu mới. Trong khi đó, Phim trường số được giới thiệu như một mô hình toàn diện kết hợp giữa các giải pháp công nghệ tiên tiến, đào tạo nhân sự, sản xuất và sáng tạo nội dung phát triển các sản phẩm phái sinh, phục vụ công nghiệp văn hoá. Phim trường được xây dựng dựa trên các yếu tố: Sáng tạo biên kịch; Trường quay ảo; Âm nhạc tiếng động; Trang phục, bối cảnh; Phát triển IP, Merchandise; Phát hành Marketing; Tác phẩm mỹ nghệ.

Một số dự án phim nổi bật có thể kể đến gồm Thiên Mạc Hùng Ca, Hoàng Quý Muội, Lý Nam Đế và Dấu Lửa, với định hướng phát triển trong giai đoạn 2026–2027. Việc kết nối sản xuất nội dung với hệ sinh thái sản phẩm phái sinh cho thấy khả năng mở rộng giá trị của một tác phẩm sang các sản phẩm sáng tạo khác, thay vì giới hạn ở hoạt động phát hành ban đầu.

Ở lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, sáng kiến Nền tảng công nghệ điều khiển nghệ thuật biểu diễn hướng tới kết hợp âm thanh, ánh sáng, công nghệ sân khấu và các hình thức trình diễn để tạo nên trải nghiệm văn hóa đa dạng. Các chương trình được giới thiệu gồm Tinh Hoa Bắc Bộ, Sơn Thần Thủy Quái và Kỳ Yến – Bữa tiệc kỳ diệu, với những cách tiếp cận khác nhau trong việc kết hợp nghệ thuật, văn hóa và trải nghiệm của khán giả.

Những sáng kiến này phản ánh xu hướng phát triển công nghiệp văn hóa dựa trên sự kết hợp giữa tài nguyên văn hóa, năng lực sáng tạo và công nghệ. 

Từ sản phẩm văn hóa đến thương hiệu Việt Nam

Tám sáng kiến thuộc nhóm âm nhạc, thể thao và du lịch, sản phẩm và thương hiệu văn hóa mở rộng phạm vi tiếp cận từ hoạt động sáng tạo đến trải nghiệm của công chúng và khả năng phát triển thị trường. Trong lĩnh vực âm nhạc, sáng kiến Thanh Âm Việt Nam gồm hai chương trình Giai điệu cuộc sống và Cảm hứng bất tận, hướng tới phát triển không gian âm nhạc cộng đồng, nâng cao năng lực cảm thụ âm nhạc, tôn vinh sáng tạo và lan tỏa bản sắc Việt Nam.

Ở lĩnh vực thể thao, Nhà thi đấu E-Sport hướng tới hình thành các công trình tại Thành phố Hồ Chí Minh và Huế, có định hướng đăng cai giải đấu quốc tế. VNSport – Ứng dụng thể thao toàn dân được giới thiệu với mục tiêu phát triển hệ sinh thái thể thao số, kết nối cộng đồng và khuyến khích hoạt động rèn luyện thể chất.

Trong lĩnh vực du lịch, Vietnam.Travel được định hướng là nền tảng thông tin du lịch chính thống, phục vụ kết nối dữ liệu, quản lý, quảng bá và xúc tiến du lịch. Visit Vietnam hướng tới cung cấp trải nghiệm du lịch số trên một ứng dụng, với các chức năng dự kiến như khám phá điểm đến, thiết kế hành trình bằng trí tuệ nhân tạo, đặt dịch vụ và đánh giá trải nghiệm. Đây là hai định hướng nền tảng cần được phân biệt rõ về chức năng, phạm vi và phương thức vận hành.

Nhóm sản phẩm và thương hiệu văn hóa tập trung khai thác những chất liệu giàu bản sắc dân tộc. Sáng kiến Game thuần Việt – Lịch sử, văn hóa, bản sắc đặt mục tiêu phát hành ba tựa game Hào Khí Đông A, Cội Nguồn và Sơn Hà Di Lục vào năm 2027. Đây là định hướng phát triển trò chơi điện tử từ chất liệu lịch sử, văn hóa Việt Nam, đồng thời mở ra khả năng xây dựng các tài sản sở hữu trí tuệ có thể phát triển thành nhiều sản phẩm khác nhau.

Trong lĩnh vực ẩm thực, Sao Chọn hướng tới xây dựng hệ thống đánh giá và tôn vinh ẩm thực mang thương hiệu Việt Nam; Hương Phở đặt mục tiêu phát triển thương hiệu phở gắn với bản sắc quốc gia. Men Việt và Hương Trà tập trung vào việc kết tinh giá trị vùng nguyên liệu, nghệ thuật thủ công, văn hóa thưởng thức và tri thức truyền thống để phát triển các thương hiệu có khả năng tiếp cận thị trường quốc tế.

Ở lĩnh vực xuất bản, Ấn bản riêng – Tái bản theo nhu cầu hướng tới cá nhân hóa các ấn phẩm có giá trị cho gia đình, dòng tộc và doanh nghiệp. Tủ sách Công nghiệp văn hóa tập trung kết nối cộng đồng trong việc đóng góp, tuyển chọn và lan tỏa tri thức phục vụ phát triển sáng tạo. Trong khi đó, Dáng Việt hướng tới đưa áo dài từ di sản trang phục truyền thống trở thành nguồn cảm hứng cho thiết kế, trình diễn và thời trang đương đại.

Mỗi sáng kiến tiếp cận một lĩnh vực riêng, nhưng cùng đặt ra yêu cầu kết nối giá trị văn hóa với nhu cầu của công chúng, năng lực tổ chức sản xuất và khả năng phát triển thương hiệu. Đây cũng là cơ sở để các sản phẩm văn hóa từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của nền kinh tế sáng tạo.