Trong năm 2025, tỉnh Vĩnh Long tiếp tục đẩy mạnh việc tổ chức thực hiện Nghị định số 61/2023/NĐ-CP về xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước, trên cơ sở bám sát chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Ngay từ đầu năm, các văn bản hướng dẫn đã được ban hành và triển khai đồng bộ, đặc biệt trong bối cảnh tỉnh thực hiện sáp nhập một số đơn vị hành chính. Sự phối hợp giữa các sở, ban, ngành cùng chính quyền cấp xã, phường, thị trấn đã tạo điều kiện để việc xây dựng và điều chỉnh hương ước, quy ước phù hợp với địa giới hành chính mới, đồng thời bảo đảm tính dân chủ, công khai trong quá trình lấy ý kiến nhân dân.

Việc ban hành và rà soát hương ước, quy ước luôn tuân thủ nguyên tắc phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước cũng như chuẩn mực đạo đức, truyền thống văn hóa và phong tục tốt đẹp của cộng đồng. Nội dung hương ước, quy ước được xây dựng trên cơ sở đồng thuận rộng rãi của nhân dân, đề cao tự quản, giữ gìn bản sắc và thúc đẩy các giá trị văn hóa tiến bộ. Đây là cơ sở quan trọng giúp việc thực thi các quy định trở nên hiệu quả và gần gũi với đời sống, góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị và trật tự xã hội tại địa phương.

Công tác tuyên truyền tiếp tục được triển khai mạnh mẽ với hình thức đa dạng và phong phú. Các nội dung hương ước, quy ước được phổ biến thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, cổ động trực quan, họp tổ dân cư, sinh hoạt chi – tổ hội và lồng ghép với các hoạt động phổ biến pháp luật. Đặc biệt, việc gắn kết tuyên truyền với Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giúp nội dung hương ước, quy ước lan tỏa sâu rộng đến từng gia đình, từng khu dân cư. Trong năm, toàn tỉnh đã thực hiện hơn 32.500 cuộc tuyên truyền với gần 1 triệu lượt người tham dự, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên cũng như người dân đối với việc gìn giữ nếp sống văn minh.

Tính đến tháng 11/2025, toàn tỉnh có 2.460 hương ước, quy ước đã được xây dựng và công nhận trước khi sáp nhập, đạt tỷ lệ 100% số ấp, khóm, khu dân cư. Sau sáp nhập, 124 xã, phường đã thực hiện rà soát và điều chỉnh để phù hợp với đơn vị hành chính mới, hiện có 1.230 hương ước, quy ước được bổ sung, sửa đổi theo đúng quy định, đạt tỷ lệ 50% và dự kiến hoàn thành 100% trong cuối năm 2025. Trong quá trình chỉnh sửa, các địa phương thực hiện nghiêm túc quy trình theo Nghị định 61/2023/NĐ-CP, bảo đảm không trái pháp luật, phù hợp thuần phong mỹ tục và đáp ứng nguyện vọng của nhân dân.

Công tác kiểm tra và giám sát được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức định kỳ và đột xuất tại các xã, phường. Năm 2025, 39 xã, phường được kiểm tra ngẫu nhiên, qua đó ghi nhận các địa phương đã thực hiện tốt việc rà soát, điều chỉnh nội dung; đảm bảo thẩm quyền phê duyệt; và không phát hiện nội dung trái pháp luật hoặc vi phạm quyền con người. Người dân tại các khu dân cư cơ bản đồng thuận, nghiêm túc thực hiện các quy định đã được thông qua, cho thấy hiệu quả rõ rệt của mô hình tự quản cộng đồng.

Việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước cũng mang lại những kết quả thiết thực trong điều chỉnh các mối quan hệ xã hội. Nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội được thực hiện ngày càng tốt; các hủ tục lạc hậu và hành vi mê tín dị đoan từng bước được hạn chế. Nhiều đám cưới được tổ chức trang trọng nhưng tiết kiệm, đúng quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình. Đám tang được tổ chức chu đáo, trang nghiêm, đảm bảo tính truyền thống nhưng giảm bớt các nghi thức rườm rà; lễ hội tại các di tích và cộng đồng dân cư được tổ chức văn minh, an toàn và thu hút đông đảo nhân dân tham gia.

Hướng tới năm 2026, tỉnh Vĩnh Long xác định tiếp tục đẩy mạnh triển khai Nghị định 61/2023/NĐ-CP và Quyết định số 2686/QĐ-BVHTTDL, gắn với các phong trào thi đua yêu nước và công tác xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Cấp ủy và chính quyền các cấp sẽ tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và nêu gương của cán bộ, đảng viên trong thực hiện nếp sống văn minh. Công tác phối hợp giữa Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch với Sở Tư pháp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các ngành liên quan sẽ tiếp tục được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền và thực thi hương ước, quy ước tại cộng đồng dân cư. Tỉnh cũng sẽ chú trọng tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ phụ trách, đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, định kỳ sơ kết, tổng kết và kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân thực hiện tốt.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, công tác xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước tại Vĩnh Long trong năm 2025 đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, giữ gìn truyền thống tốt đẹp và xây dựng nếp sống văn hóa bền vững. Đây là tiền đề quan trọng để tỉnh tiếp tục phát huy vai trò của hương ước, quy ước trong quản lý xã hội và phát triển văn hóa cơ sở trong những năm tới./.