Theo Quyết định số 6574/QĐ-UBND của UBND tỉnh Vĩnh Long, Danh mục kiểm kê ghi nhận các nghề thủ công truyền thống do cộng đồng người Kinh, Khmer nắm giữ, thực hành và trao truyền trên địa bàn tỉnh. Các nghề gắn với đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh kế của người dân, lưu giữ những tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Trong danh mục có 5 di sản đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, gồm: Nghề làm bánh tráng Mỹ Lồng; Nghề làm bánh phồng Sơn Đốc; Nghề làm tàu hủ ky; Nghề làm chiếu Cà Hom của người Khmer; Nghề làm mão (mũ), mặt nạ của người Khmer. Các di sản này hiện đang được duy trì thực hành trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, nhiều nghề có lịch sử lâu đời, mang dấu ấn văn hóa địa phương cũng được kiểm kê như nghề làm gạch, gốm Mang Thít; nghề đan đát Phước Tuy; nghề làm kẹo dừa Bến Tre; nghề làm muối Ba Tri; nghề nấu rượu Phú Lễ; nghề cây giống, hoa kiểng Chợ Lách. Trong đó, nghề đan đát Phước Tuy có lịch sử hơn 200 năm; nghề làm gạch, gốm Mang Thít hình thành khoảng 150 năm; nghề làm muối Ba Tri được duy trì hơn 100 năm, phản ánh tri thức dân gian và khả năng thích ứng của cư dân vùng ven biển.

Đáng chú ý, kết quả kiểm kê ghi nhận một số di sản đang đối diện nguy cơ mai một, thất truyền. Kỹ thuật viết chữ trên lá buông của cộng đồng người Khmer tại xã Châu Thành hiện chỉ còn một người thực hành là ông Thạch Huỳnh Lộc và chưa có người kế thừa. Được truyền lại qua ba thế hệ, kỹ thuật này thể hiện sự công phu, tỉ mỉ và khéo léo của người thực hành. Các bản kinh Phật, tích truyện, giáo huấn được ghi bằng chữ Khmer cổ trên lá buông lưu giữ tri thức dân gian, quan niệm và triết lý sống của cộng đồng người Khmer Nam Bộ.

Nghề làm gạch, gốm Mang Thít có nguy cơ mai một do thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nguyên liệu đầu vào. Nghề làm tôm khô Vinh Kim gặp khó khăn khi nguồn tép bạc đất tự nhiên khan hiếm, giá nguyên liệu tăng cao. Một số nghề như làm cốm dẹp, chạm khắc, làm tượng, chế tác nhạc cụ của đồng bào Khmer và đan đát Song Lộc cũng đang thiếu lực lượng trẻ kế thừa.

Bên cạnh khó khăn về nguyên liệu và người tiếp nối, nhiều nghề chịu sức ép từ sản phẩm công nghiệp giá rẻ, thị trường tiêu thụ thu hẹp, thu nhập chưa ổn định. Tuy vậy, một số nghề vẫn duy trì hoạt động và từng bước thích ứng với nhu cầu thị trường. Nghề làm bánh tráng giấy Tường Lộc có số lượng người thực hành tương đối ổn định, thị trường tiêu thụ và nguồn nguyên liệu cơ bản được bảo đảm. Nghề cây giống, hoa kiểng Chợ Lách tạo ra các sản phẩm đa dạng, được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang một số thị trường nước ngoài.

Theo quyết định, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai các biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị đối với các di sản trong Danh mục kiểm kê; quản lý, lưu giữ hồ sơ, cập nhật đầy đủ thông tin, tư liệu vào hệ thống cơ sở dữ liệu về di sản văn hóa và định kỳ rà soát, cập nhật danh mục.

Danh mục cũng được phổ biến đến các chủ thể văn hóa và người dân nơi có di sản; đồng thời khuyến khích, tạo điều kiện và hỗ trợ cộng đồng trong việc thực hành, trao truyền, quảng bá di sản văn hóa./.