Quy chế này quy định trách nhiệm quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được cơ quan có thẩm quyền xếp hạng và các di tích trong Danh mục kiểm kê thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang (sau đây gọi tắt là di tích), di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích và không thuộc di tích trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 90 Luật Di sản văn hoá số 45/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 84/2025/QH15, Luật số 112/2025/QH15.
Đối tượng áp dụng là các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh; UBND xã, phường (sau đây gọi tắt là Ủy ban nhân dân cấp xã); Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.
Ảnh minh họa
Nguyên tắc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia gồm: Hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia trên địa bàn tỉnh phải chấp hành nghiêm túc đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định tại Quy chế này và các quy định của pháp luật có liên quan.
Bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương trong việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển du lịch, dịch vụ theo định hướng phát triển bền vững; không thương mại hóa, không làm biến dạng giá trị di tích.
Đảm bảo giữ gìn tối đa yếu tố gốc cấu thành di tích. Chỉ thực hiện các hoạt động bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép. Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng và cá nhân. Phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; Hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng tại các di tích phải tuân thủ quy định của pháp luật về tôn giáo và tín ngưỡng.
Theo đó, UBND giao cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trực tiếp quản lý các di tích quy định tại điểm a khoản 2 Điều 3 Quy chế này; tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện các quy hoạch, dự án, bảo quản, tu bổ, tôn tạo, phục hồi di tích đối với các di tích đã được xếp hạng sau khi được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt bằng nguồn ngân sách Nhà nước; Lập hồ sơ khoa học đề nghị cấp có thẩm quyền xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh; đề nghị công nhận bảo vật quốc gia;
Thẩm định việc bảo quản, tu bổ, sửa chữa di tích đối với di tích xếp hạng cấp tỉnh, di tích thuộc Danh mục kiểm kê di tích; các dự án cải tạo, xây dựng công trình nằm ngoài khu vực bảo vệ di tích có khả năng ảnh hưởng đến di tích cấp tỉnh; Chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành có liên quan trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ và phát huy giá trị di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia;
Tổ chức kiểm tra việc quản lý, bảo vệ và khai thác phát huy giá trị di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia trên địa bàn tỉnh; giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia theo quy định của pháp luật hiện hành; Tổ chức đào tạo, tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ cho người quản lý, trông coi di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia ở địa phương;
Sở Tài chính trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án về bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia trên địa bàn tỉnh, căn cứ khả năng cân đối ngân sách địa phương, nguồn ngân sách Trung ương và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác, tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh đề xuất bố trí kinh phí thực hiện nhiệm vụ theo quy định pháp luật hiện hành. Hướng dẫn các cơ quan, đơn vị có liên quan thực hiện cơ chế tài chính đảm bảo đúng quy định của pháp luật;
Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh tổ chức tuyên truyền về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích; Sở Xây dựng tham gia ý kiến chủ trương đầu tư, thẩm định, phối hợp thẩm định các dự án, báo cáo kinh tế kỹ thuật bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; tu sửa cấp thiết, tu sửa thường xuyên di tích; nhiệm vụ lập quy hoạch và quy hoạch di tích theo quy định của pháp luật.
Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các sở, ban, ngành liên quan và UBND cấp xã thực hiện quản lý, hướng dẫn, kiểm tra các hoạt động sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng tại các di tích là cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng trên địa bàn tỉnh.
Báo và phát thanh, truyền hình Tuyên Quang tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá về mục đích, ý nghĩa của việc bảo vệ và phát huy giá trị của di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của công dân và toàn xã hội trong việc bảo vệ, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.
UBND cấp xã trực tiếp quản lý các di tích quy định tại điểm b khoản 2 Điều 3 Quy chế này; chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND tỉnh về kết quả công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích được phân công quản lý; Xây dựng kế hoạch đề nghị xếp hạng di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh trên địa bàn; ổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về bảo vệ, phát huy giá trị di tích, tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương; khuyến khích các tổ chức, cá nhân đóng góp, tài trợ cho việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích….