TP.HCM hiện là nơi sinh sống và làm việc của đồng bào 53 dân tộc thiểu số, đông nhất là đồng bào Hoa, Khmer, Chăm, Chơ Ro, với 531 người có uy tín; là nơi hành đạo của 13 tôn giáo với hơn 2,8 triệu tín đồ, hơn 3.000 cơ sở thờ tự, 9.300 chức sắc, 4.700 chức việc, cùng 1.692 cơ sở tín ngưỡng. Đó là nguồn lực nội sinh quý báu cho sự phát triển bền vững của Thành phố.

Lễ phát động được triển khai nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chương trình hành động số 18-CTrHĐ/TU của Thành ủy TP.HCM, với thông điệp “Gìn giữ bản sắc – Lan tỏa thiện lành – Kết nối phát triển”.

Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM Lâm Đình Thắng nhấn mạnh, việc triển khai Chương trình hành động phát triển văn hóa Việt Nam trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo giai đoạn 2026 – 2030 là nhiệm vụ quan trọng nhằm phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức, nhân văn tốt đẹp trong cộng đồng các dân tộc, tôn giáo, góp phần xây dựng con người TP.HCM nhân ái, nghĩa tình, văn minh.

Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM, để các giá trị văn hóa thực sự đi vào đời sống, Thành phố sẽ tập trung triển khai ba định hướng trọng tâm với phương châm “Gìn giữ bản sắc – Lan tỏa thiện lành – Kết nối phát triển”. Trong đó, chú trọng phát huy vai trò của người có uy tín, nghệ nhân trong bảo tồn, trao truyền bản sắc văn hóa các dân tộc; đẩy mạnh số hóa di sản; Xây dựng các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo trở thành những địa chỉ văn hóa của cộng đồng, nhân rộng mô hình “Cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo xanh – văn minh – an toàn”, gắn với hoạt động an sinh xã hội và chung tay xây dựng Thành phố không ma túy.  

Đồng thời, Thành phố sẽ tăng cường kết nối bảo tồn di sản với phát triển du lịch văn hóa – tâm linh, phát huy giá trị lịch sử, kiến trúc của các cơ sở thờ tự và lễ hội truyền thống, góp phần tạo sinh kế cho người dân. Quá trình triển khai phải bảo đảm nguyên tắc “tôn trọng sự tôn nghiêm nơi thờ tự, có sự đồng thuận của tổ chức tôn giáo và cộng đồng, không làm sai lệch giá trị di sản”, hướng đến mục tiêu “Phát triển du lịch và văn hóa, nhưng giữ trọn sự linh thiêng”.  

Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM khẳng định, "Sở sẽ tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, lắng nghe, đồng hành và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; đồng thời kêu gọi các cơ quan, địa phương, tổ chức tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng và đồng bào các dân tộc tích cực hưởng ứng bằng những mô hình, phần việc thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế".

Điểm nhấn của Lễ phát động là sự đồng thuận, hưởng ứng của cả 13 tôn giáo đang hoạt động trên địa bàn Thành phố, cùng các cơ sở tín ngưỡng và người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Các đại diện đã trao bảng hưởng ứng, thể hiện cam kết thực hiện những hoạt động cụ thể nhằm bảo tồn bản sắc văn hóa, phát huy giá trị đạo đức, nhân văn của các tôn giáo, đẩy mạnh công tác an sinh xã hội, xây dựng nếp sống văn minh và phòng, chống ma túy.

Trong đó, một số nội dung tiêu biểu gồm phấn đấu xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại 60 – 80% tự viện Phật giáo vào năm 2030; duy trì hoạt động cung cấp 1.000 suất ăn miễn phí hằng tuần; hỗ trợ giới thiệu việc làm cho người sau cai nghiện; bảo tồn Lễ hội Nguyên Tiêu và các loại hình nghệ thuật truyền thống của đồng bào Hoa.

Dịp này, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Văn hóa và Thể thao và Sở Du lịch TP.HCM ký kết chương trình phối hợp giai đoạn 2026 – 2030 nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo gắn với phát triển du lịch.

Các nội dung phối hợp trọng tâm gồm kiểm kê, lập hồ sơ đề xuất xếp hạng di tích; tích hợp các công trình tín ngưỡng, tôn giáo vào bản đồ số di sản Thành phố; phát triển các tuyến du lịch văn hóa – tâm linh và nâng tầm các lễ hội truyền thống thành sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng, trên nguyên tắc bảo đảm sự tôn nghiêm tại các cơ sở thờ tự.

Cũng tại chương trình, Hiệp sĩ Đại thánh giá Gioan Baotixita Lê Đức Thịnh cùng ba mạnh thường quân đóng góp 400 triệu đồng hưởng ứng cuộc vận động “Vì biển đảo quê hương – Vì tuyến đầu Tổ quốc”. Khoản kinh phí được Sở Dân tộc và Tôn giáo tiếp nhận, chuyển đến Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM.

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ phát động, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh: “Văn hóa phải là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của Thành phố và đất nước”.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số cùng những giá trị đạo đức, nhân văn của các tôn giáo đã góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đồng thời đánh giá cao việc ba sở Dân tộc và Tôn giáo, Văn hóa và Thể thao, Du lịch phối hợp bảo tồn, phát huy di sản văn hóa giai đoạn 2026 - 2030.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết 80-NQ/TW, Lãnh đạo UBND TP.HCM đề nghị tập trung bốn nhiệm vụ trọng tâm: Bảo tồn tiếng nói, lễ hội, không gian sinh hoạt cộng đồng và bản sắc các dân tộc; phát huy vai trò người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo trong xây dựng đời sống văn hóa và “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”; Đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa di tích, kết hợp phát triển du lịch văn hóa; Chăm lo đời sống nhân dân, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và công bằng trong thụ hưởng văn hóa.

Lãnh đạo Thành phố bày tỏ niềm tin tưởng sâu sắc rằng, với truyền thống đoàn kết, năng động và sáng tạo, đồng bào các dân tộc và các tổ chức tôn giáo sẽ cùng chung sức, đồng lòng xây dựng nền văn hóa Thành phố đậm đà bản sắc, góp phần đưa TP.HCM trở thành đô thị văn hóa toàn cầu, văn minh, hiện đại và nghĩa tình.

Sau Lễ phát động, các tổ chức tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng và cộng đồng dân tộc thiểu số sẽ triển khai các nội dung đã cam kết, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy phát triển bền vững TP.HCM.