Đây là văn bản chiến lược nhằm thể chế hóa quan điểm phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần, là nguồn lực nội sinh và hệ điều tiết cho sự phát triển bền vững của đầu tàu kinh tế cả nước trong kỷ nguyên mới.

Quan điểm xuyên suốt của Kế hoạch là đặt con người vào vị trí trung tâm, là chủ thể, mục tiêu và động lực của mọi quá trình phát triển. Thành phố không chỉ chú trọng phát triển các thiết chế văn hóa vật thể mà còn tập trung xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển vì một Thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình. Một trong những giải pháp trọng tâm là thành lập Hội đồng tư vấn phát triển văn hóa với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện cộng đồng để tư vấn quy hoạch tầm vĩ mô.

Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh – Bản sắc riêng biệt

Điểm nhấn mang tính bản sắc của Thành phố Hồ Chí Minh chính là việc xây dựng "Không gian văn hóa Hồ Chí Minh" trở thành nền tảng của không gian văn hóa đô thị. Thành phố xác định đây là nhiệm vụ chính trị - văn hóa trọng yếu, đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị và mọi tầng lớp nhân dân.

Lộ trình đến năm 2030, Thành phố sẽ tập trung hình thành 03 không gian trọng điểm mang tính biểu tượng: Bảo tàng Hồ Chí Minh (Chi nhánh TP.HCM) gắn liền với Công viên Hồ Chí Minh tại phường Khánh Hội; Khu lưu niệm cụ Nguyễn Sinh Sắc tại phường Thủ Dầu Một; Khu di tích bến Lộc An tại xã Hồ Tràm.

Bên cạnh đó, các công trình văn hóa tại khu vực trung tâm như Phố đi bộ Nguyễn Huệ, Công viên bờ sông Sài Gòn, Quảng trường Tam Thắng và Công viên Trung tâm Thành phố mới sẽ được đẩy nhanh tiến độ để trở thành những điểm đến văn hóa hiện đại. Để đảm bảo hiệu quả, Thành phố sẽ xây dựng bộ tiêu chí đánh giá cụ thể việc xây dựng không gian này tại các cơ quan, đơn vị và cộng đồng dân cư.

Phát triển con người và nâng cao chỉ số hạnh phúc

Hướng tới tầm nhìn năm 2045, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu xây dựng con người phát triển toàn diện, trở thành hình mẫu cho chuẩn mực con người Việt Nam hiện đại. Đáng chú ý, Thành phố quyết tâm đưa chỉ số hạnh phúc (GNH) của người dân vào nhóm dẫn đầu khu vực Châu Á.

Để thực hiện mục tiêu này, Kế hoạch đề ra các giải pháp cụ thể như: Triển khai chương trình giáo dục văn hóa tích hợp cho học sinh theo mô hình "Đức - Trí - Thể - Mỹ", chú trọng trải nghiệm thực tế và nghệ thuật truyền thống; Ban hành các quy định chi tiết về danh hiệu "Gia đình văn hóa", "Khu phố văn hóa", "Xã, phường tiêu biểu" gắn với Bộ chỉ số gia đình hạnh phúc; Xây dựng chiến lược truyền thông "Cư dân đô thị văn minh", hình thành niềm tự hào chung về bản sắc Thành phố trong kỷ nguyên mới.

Thành phố cũng chú trọng bảo vệ môi trường không gian mạng bằng cách áp dụng các chế tài pháp lý để loại bỏ thông tin "độc hại", đồng thời triển khai "Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số".

Một trong những bước đi đột phá là việc cấu trúc lại ngành văn hóa theo hướng kinh tế sáng tạo. Thành phố tập trung đầu tư đồng bộ vào 10 lĩnh vực trọng tâm, bao gồm: Điện ảnh; Mỹ thuật, nhiếp ảnh; Nghệ thuật biểu diễn; Phần mềm và trò chơi giải trí; Quảng cáo; Thủ công mỹ nghệ; Du lịch văn hóa; Thiết kế sáng tạo; Truyền hình và phát thanh; Xuất bản .

Mục tiêu đến năm 2045, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo sẽ đóng góp ít nhất 10% GRDP cho Thành phố. Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm văn hóa phấn đấu chiếm 15% tổng giá trị cả nước, đưa TP.HCM trở thành "Đô thị văn hóa toàn cầu" (Global Cultural City). Để đạt được điều này, Thành phố sẽ xây dựng các "cụm ngành văn hóa tập trung", kết hợp tinh hoa di sản với công nghệ hiện đại.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ hiện đại

Trong kỷ nguyên 4.0, Thành phố Hồ Chí Minh tiên phong ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data) và Chuỗi khối (Blockchain) vào quản lý và phát triển văn hóa. Các dự án cụ thể bao gồm: Số hóa di sản, trong đó phấn đấu hoàn thành số hóa 100% di sản cấp quốc gia trong năm 2026 và di sản cấp thành phố vào năm 2027; Tiện ích số: Xây dựng "Bản đồ số Ẩm thực" (Food Map), "Bản đồ số Làng nghề" và "Bản đồ di sản văn hóa Hồ Chí Minh" để kết nối du lịch và kinh tế số; Văn hóa số: Phát triển mô hình "Bảo tàng mở" và "Thư viện số" để thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng miền và nhóm đối tượng yếu thế.

Thành phố xác định việc huy động vốn thông qua mô hình đối tác công - tư (PPP) là giải pháp then chốt để xây dựng các thiết chế văn hóa quy mô lớn như nhà hát, bảo tàng, trung tâm thể thao. Cơ chế này giúp tận dụng nguồn vốn, công nghệ và khả năng quản trị linh hoạt từ khu vực tư nhân, tránh lãng phí sau đầu tư.

Trên bình diện quốc tế, Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định vị thế là trung tâm tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao quy mô thế giới. Thành phố cam kết duy trì và nâng tầm phát triển ít nhất 08 thương hiệu sự kiện, lễ hội thường niên mang tầm cỡ toàn cầu, góp phần gia tăng "sức mạnh mềm" của Việt Nam.

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu trên, UBND Thành phố giao Sở Văn hóa và Thể thao làm cơ quan đầu mối, chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan để triển khai các chỉ tiêu, nhiệm vụ đảm bảo tiến độ và chất lượng. Định kỳ hằng năm trước ngày 15/11, Thành phố sẽ tổ chức kiểm điểm, đánh giá và sơ kết kết quả thực hiện để có những điều chỉnh kịp thời, sát với thực tiễn.

Với sự đầu tư bài bản và tư duy kiến tạo, Thành phố Hồ Chí Minh đang vững bước trên con đường khẳng định bản sắc, biến văn hóa trở thành động lực mạnh mẽ để vươn mình trở thành một đô thị văn hóa tầm cỡ thế giới trong tương lai gần./.