Sẽ có cổng thông tin quảng bá bối cảnh quay phim trên toàn quốc

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông nhấn mạnh, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 28/2026/QH16 nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam là dấu mốc đặc biệt quan trọng đối với lĩnh vực văn hóa, lần đầu tiên tạo ra một hệ thống chính sách toàn diện, mang tính đột phá cho phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Theo Thứ trưởng, điện ảnh hiện là một trong những lĩnh vực tăng trưởng mạnh mẽ nhất và được Bộ VHTTDL xác định là ngành dẫn đầu trong 12 ngành công nghiệp văn hóa. Năm 2025, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước phát triển vượt bậc khi lần đầu tiên có tới 6-7 bộ phim đạt doanh thu trên 100 tỉ đồng, trong khi chỉ khoảng 5 năm trước, mục tiêu có 1-2 phim có doanh thu trăm tỉ vẫn còn là kỳ vọng lớn.

Thứ trưởng cho biết, Bộ VHTTDL đang định hướng xây dựng các chính sách phát triển điện ảnh phù hợp với xu thế quốc tế, trong đó có cơ chế hỗ trợ, hoàn thuế cho các đoàn làm phim nước ngoài đến Việt Nam sản xuất phim. Nội dung này đã được Quốc hội đưa vào Nghị quyết 28.

Thứ trưởng dẫn chứng, nhiều quốc gia như Thái Lan, Indonesia, Pháp, Anh hay New Zealand đều áp dụng chính sách hoàn thuế như một đòn bẩy kinh tế để thu hút các đoàn phim quốc tế. Riêng Thái Lan hiện áp dụng mức hoàn thuế từ 15-25% tùy theo quy mô chi tiêu và mức độ quảng bá hình ảnh quốc gia trong tác phẩm.

Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, các đoàn phim sau khi hoàn thành sản xuất sẽ được cơ quan kiểm toán độc lập đánh giá mức chi tiêu để làm căn cứ áp dụng chính sách ưu đãi. Những dự án sử dụng nhiều hình ảnh, bối cảnh hoặc sản phẩm của nước sở tại thường được hưởng mức hỗ trợ cao hơn.

Thứ trưởng cũng cho biết, nhiều nơi trên trên thế giới thu được nguồn lợi rất lớn từ ngành công nghiệp điện ảnh. Riêng Paris (Pháp) mỗi năm thu hút khoảng 3.000 - 4.000 ngày quay phim, mang lại nguồn thu từ 800-900 triệu USD.

“Việt Nam hiện chưa có chính sách đủ sức cạnh tranh để thu hút các đoàn phim quốc tế. Đây là vấn đề liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều địa phương và yếu tố kinh tế luôn được đặt lên hàng đầu. Địa phương nào có chính sách hấp dẫn hơn sẽ thu hút được nhiều đoàn phim hơn”, Thứ trưởng khẳng định.

Đánh giá về tiềm năng phát triển điện ảnh gắn với sự kiện và liên hoan phim, Thứ trưởng nhận định Bắc Ninh là địa phương có nhiều lợi thế hàng đầu khu vực đồng bằng sông Hồng.

Thứ trưởng cho biết, sau khi Nghị quyết 28 được ban hành, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục nghiên cứu sửa đổi các quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là cơ chế thuế và hoàn thuế. Đây được xem là hướng mở quan trọng để ngành điện ảnh Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh và thu hút đầu tư cho các địa phương.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông cũng đề nghị lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh cùng các sở, ngành phối hợp nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm hoàn thiện cơ chế chính sách trong thời gian tới. Theo Thứ trưởng, khi có cơ chế phù hợp, mỗi địa phương sẽ có thêm điều kiện xây dựng các chương trình kích cầu riêng cho ngành điện ảnh.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng cũng cho biết, Cục Điện ảnh đang xây dựng một cổng thông tin quảng bá bối cảnh quay phim trên toàn quốc. Dự kiến trong 1-2 tháng tới, mỗi địa phương sẽ được cấp một tài khoản riêng để chủ động cập nhật, giới thiệu hình ảnh, bối cảnh, dịch vụ hỗ trợ tới các nhà làm phim trong và ngoài nước.

Xây dựng khung quy trình hỗ trợ

Phát biểu tại buổi làm việc, bà Nguyễn Thuỳ Linh, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Bắc Ninh cho biết, với các thủ tục hành chính, địa phương hoàn toàn có thể chủ động hỗ trợ các đoàn làm phim thông qua việc hướng dẫn thực hiện dịch vụ công trực tuyến, đồng thời hỗ trợ về an ninh, giao thông mà chưa cần cơ chế đặc thù.

Đối với một số khoản phí, lệ phí liên quan đến hạ tầng giao thông hay vé tham quan danh lam thắng cảnh, địa phương cần xây dựng chính sách trình HĐND tỉnh xem xét, thông qua. Theo đó, tỉnh có thể cấp kinh phí cho cơ quan đầu mối được giao nhiệm vụ triển khai hỗ trợ các đoàn phim.

Về quảng bá du lịch thông qua điện ảnh, đại diện Sở Tài chính cho rằng, nội dung này có thể được đưa vào nghị quyết riêng của tỉnh hoặc áp dụng theo các quy định hiện hành của Trung ương. 

Bên cạnh đó, tỉnh cũng có thể hỗ trợ kết nối dịch vụ lưu trú, logistics cho các đoàn làm phim theo hình thức tương tự tiếp đón các đoàn khách quốc tế, vốn đã có hành lang pháp lý và cơ chế tài chính rõ ràng. Một số chi phí lưu trú có thể được xem xét hỗ trợ từ ngân sách địa phương.

Liên quan đến chính sách ưu đãi về thuế và miễn, giảm tiền thuê đất, đại diện Sở Tài chính cho biết hiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai chưa có quy định cụ thể cho lĩnh vực này.

Vì vậy, đề nghị Bộ VHTTDL phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như Bộ Tài chính để nghiên cứu, kiến nghị Chính phủ ban hành các chính sách phù hợp.

Bà Nguyễn Thuỳ Linh cũng cho rằng, Luật Điện ảnh năm 2022 hiện mới chỉ quy định cơ chế đặt hàng đối với các bộ phim phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương. Trong khi đó, để thu hút các đoàn làm phim và nhà sản xuất đến địa phương, cần có nguồn kinh phí hỗ trợ cụ thể.

Từ thực tế đó, địa phương đề xuất nghiên cứu cơ chế hỗ trợ một phần kinh phí sản xuất đối với các đoàn làm phim thực hiện tác phẩm có nội dung quảng bá hình ảnh địa phương.

Chia sẻ cùng địa phương, Thứ trưởng Tạ Quang Đông nhấn mạnh yêu cầu xây dựng quy trình hỗ trợ đoàn làm phim theo hướng rõ ràng, đồng bộ và thuận lợi nhất cho nhà sản xuất.

Theo Thứ trưởng, các thủ tục cần được rút gọn, minh bạch để tạo môi trường cạnh tranh trong thu hút các đoàn phim trong và ngoài nước. Trên cơ sở đó, Cục Điện ảnh sẽ xây dựng bộ quy trình chung hướng dẫn hoạt động làm phim tại các địa phương, từ giai đoạn đoàn phim khảo sát, xin phép, triển khai quay cho tới khi kết thúc dự án.

“Cần làm rõ từng bước đoàn phim phải thực hiện như thế nào, địa phương được hỗ trợ gì, ưu đãi ra sao để các địa phương có căn cứ xây dựng chính sách riêng phù hợp với điều kiện thực tế”, Thứ trưởng nói.

Thứ trưởng cho biết, sau khi hoàn thiện khung quy trình, Cục Điện ảnh sẽ gửi tới các địa phương để tiếp tục rà soát, bổ sung các nội dung cụ thể như những khoản chi phí, hạng mục địa phương có thể hỗ trợ, mức miễn giảm, hình thức hỗ trợ cũng như cơ chế triển khai.

Đồng thời, những nội dung vượt thẩm quyền địa phương, liên quan đến sửa đổi quy định về thuế, ngân sách hay cơ chế tài chính sẽ được tổng hợp để kiến nghị Trung ương xem xét điều chỉnh.

Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, định hướng hiện nay là xây dựng trước một “bộ khung” chung để các địa phương triển khai Nghị quyết 28. Trong đó, các nội dung mang tính nguyên tắc, bắt buộc sẽ được quy định thành “khung cứng” đưa vào quy định; còn những nội dung linh hoạt sẽ giao địa phương chủ động quyết định thông qua quy định của sở, ngành hoặc UBND tỉnh, làm cơ sở hình thành các phụ lục triển khai phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương.

Liên quan đến quy trình tiếp nhận các đoàn phim quốc tế vào Việt Nam, Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường cho biết, hiện thủ tục tương đối đơn giản. Theo đó, các công ty nước ngoài trước tiên phải lựa chọn một đối tác tại Việt Nam để cung cấp dịch vụ.

Sau đó, hồ sơ, bao gồm kịch bản phim, sẽ được gửi tới Cục Điện ảnh để thẩm định trong thời gian khoảng 12 ngày làm việc trước khi cấp phép. Sau khi được cấp phép, đoàn phim sẽ triển khai quay tại các địa phương và phối hợp trực tiếp với chính quyền sở tại trong quá trình thực hiện.

Theo ông Đặng Trần Cường, vấn đề quan trọng hiện nay không nằm ở thủ tục cấp phép mà là cơ chế hỗ trợ dành cho các đoàn phim. Tuy nhiên, khi triển khai các chính sách hỗ trợ về tài chính, dịch vụ hay ưu đãi, chắc chắn sẽ phát sinh thêm các thủ tục hành chính cần được quy định rõ ràng, minh bạch.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn cho biết, tỉnh xác định việc quảng bá địa phương thông qua điện ảnh theo hai nhóm nội dung.

Trong đó, đối với hoạt động quảng bá hình ảnh văn hóa, con người Bắc Ninh thông qua bối cảnh và nội dung phim, địa phương hiện đã có cơ chế hỗ trợ từ nguồn kinh phí truyền thông, quảng bá. Riêng chính sách hỗ trợ trực tiếp một phần kinh phí cho các nhà sản xuất, đoàn làm phim thực hiện dự án tại Bắc Ninh hiện vẫn chưa có quy định cụ thể.

Ông Mai Sơn cũng cho biết, đến nay Bắc Ninh chưa đón các đoàn làm phim quốc tế đến sản xuất phim tại địa phương. Vì vậy, tỉnh mong muốn Bộ VHTTDL phối hợp với các bộ, ngành liên quan sớm xây dựng cơ chế, chính sách cụ thể, trình Chính phủ ban hành để các địa phương có căn cứ triển khai thực hiện.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh, nếu có cơ chế phù hợp, điện ảnh sẽ trở thành kênh quảng bá hiệu quả, góp phần lan tỏa hình ảnh văn hóa, con người và du lịch của địa phương.