Cùng dự, về phía các chuyên gia, nhà khoa học có GS.TS. KTS Hoàng Đạo Kính; TS Nguyễn Thế Hùng; TS Nguyễn Anh Tuấn; TS. KTS Nguyễn Quốc Tuân; ThS Đỗ Thị Yến Ngọc. Về phía Viện Bảo tồn di tích có ThS. KTS Đặng Khánh Ngọc, Viện trưởng; ông Trần Quốc Tuấn, Phó Viện trưởng.

Báo cáo đề dẫn tại hội thảo, ThS. KTS Đặng Khánh Ngọc cho biết, trong những năm gần đây, phát triển du lịch biển đảo đã trở thành một trong những định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam. Tuy nhiên, thực tiễn tại nhiều địa phương ven biển cho thấy, quá trình phát triển du lịch nếu thiếu định hướng dài hạn và cơ chế quản lý phù hợp có thể tạo ra áp lực đáng kể đối với môi trường sinh thái, không gian văn hóa và các giá trị di sản. Vì vậy, vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là phát triển du lịch biển đảo, mà là xây dựng một mô hình phát triển bền vững, trong đó bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên được đặt ở vị trí nền tảng của quá trình phát triển.

Tỉnh Quảng Ngãi sở hữu hệ thống tài nguyên biển đảo và di sản văn hóa – thiên nhiên đặc sắc, bao gồm các cảnh quan địa chất núi lửa, hệ sinh thái biển đảo và chuỗi giá trị văn hóa – lịch sử hình thành qua nhiều giai đoạn, từ không gian văn hóa Sa Huỳnh, các lớp di sản Champa và Đại Việt đến hệ thống di tích gắn với ký ức Hoàng Sa và văn hóa ngư dân ven biển... tạo nên một cấu trúc di sản đa tầng và liên tục, hình thành một trục di sản biển đảo đặc thù của Quảng Ngãi, tạo tiền đề để phát triển các sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ven biển miền Trung.

Tuy nhiên, thực trạng phát triển du lịch tại Quảng Ngãi vẫn còn bộc lộ một số hạn chế như sự phân tán về không gian phát triển, thiếu liên kết giữa các điểm đến, áp lực lên hạ tầng và môi trường, cũng như việc khai thác các giá trị di sản chưa tương xứng với tiềm năng.

Trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu cấp quốc gia "Nghiên cứu phát triển du lịch biển đảo bền vững gắn với bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên ở tỉnh Quảng Ngãi và vùng lân cận", nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát thực địa, thu thập dữ liệu và tổ chức các hội thảo chuyên gia nhằm nhận diện tiềm năng tài nguyên, đánh giá thực trạng phát triển du lịch biển đảo và những vấn đề đặt ra trong mối quan hệ giữa phát triển và bảo tồn.

Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu bước đầu của đề tài, hội thảo chuyên gia với chủ đề "Định hướng, giải pháp và đề xuất các mô hình phát triển du lịch biển đảo bền vững gắn với bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên ở tỉnh Quảng Ngãi và vùng lân cận" được tổ chức nhằm trao đổi, tham vấn ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý trong các lĩnh vực liên quan.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đã nêu ý kiến phản biện và góp ý chuyên môn để tiếp tục hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài. Trong đó, các ý kiến tập trung vào làm rõ các định hướng phát triển và hoàn thiện các nhóm giải pháp phát triển du lịch biển đảo bền vững gắn với bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên ở tỉnh Quảng Ngãi và vùng lân cận.

Đồng thời, trao đổi, góp ý đối với hai mô hình phát triển được đề xuất, gồm: Góp ý đối với dự thảo đề cương Báo cáo tổng hợp của đề tài. Mô hình phát triển du lịch biển đảo bền vững gắn với bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên ở tỉnh Quảng Ngãi; Mô hình liên kết phát triển du lịch biển đảo bền vững giữa Quảng Ngãi và các địa phương vùng lân cận.

Thông qua các ý kiến trao đổi tại hội thảo, đề tài đã tiếp tục làm rõ vấn đề cốt lõi đặt ra đối với Quảng Ngãi và khu vực nghiên cứu, giải quyết được nhưng vấn đề đã đặt ra như làm thế nào tổ chức phát triển du lịch biển đảo trên nền tảng nhận diện đúng giá trị di sản, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế du lịch với yêu cầu bảo tồn lâu dài các giá trị di sản văn hóa, thiên nhiên và môi trường sinh thái, đồng thời gắn với lợi ích và sự tham gia của cộng đồng địa phương...

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương đánh giá cao công tác triển khai, thực hiện đề tài theo tiến độ đã đề ra, cũng như những ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học.

Thứ trưởng nhấn mạnh, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, với mục tiêu phát triển du lịch văn hóa đã tạo tiền đề vững chắc trong ứng dụng thực tế, tạo ra mô hình phát triển du lịch biển đảo bền vững gắn với bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên ở tỉnh Quảng Ngãi.

Thứ trưởng đề nghị, hội thảo cần tiếp thu, chỉnh lý, lấy ý kiến nhằm hoàn thiện đề tài nghiên cứu theo đúng thời hạn trong năm 2026. Trong đó, các giải pháp, định hướng cần cập nhật thêm thực tế về quy hoạch, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Bên cạnh đó, ngoài định hướng giải pháp, cần xây dựng mô hình cụ thể phù hợp với đặc trưng du lịch biển đảo của Quảng Ngãi, đảm bảo phát triển các yếu tố tài nguyên, văn hóa, di sản thiên nhiên phục vụ kinh tế - xã hội địa phương trong thời gian tới, trong đó, đề cao yếu tố bền vững, hiệu quả và phù hợp với xu thế phát triển chung.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thứ trưởng, ThS. KTS Đặng Khánh Ngọc khẳng định công tác hoàn thiện đề tài sẽ được thực hiện đúng tiến độ đã đề ra. Đối với các vấn đề được nêu ra trong hội thảo sẽ được tập trung khắc phục, bổ sung, chỉnh sửa và xin ý kiến chuyên gia trong thời gian sớm nhất.