Đằng sau những tấm Huy chương và những áp lực đặc thù

Đối với các nữ vận động viên (VĐV), hành trình chinh phục đỉnh cao thể thao thường trùng với quãng thời gian đẹp nhất của tuổi thanh xuân. Phía sau những thành tích rực rỡ là lịch tập luyện, thi đấu dày đặc, những chuyến xa nhà triền miên và cường độ vận động khắc nghiệt không hề kém cạnh các VĐV nam. Khi bước vào cuộc sống hôn nhân, họ lại đối mặt với những thử thách mới trong việc cân bằng sự nghiệp thể thao chuyên nghiệp với vai trò làm vợ, làm mẹ. Dẫu phải nỗ lực trên nhiều “mặt trận”, thể thao nữ trên thực tế đôi khi vẫn chưa nhận được sự quan tâm tương xứng từ khán giả và truyền thông so với thể thao nam.

Nói về những áp lực này, võ sĩ Vovinam Lê Thị Hiền – người xuất sắc sở hữu 3 tấm HCV thế giới cho biết: “Là nữ VĐV, tôi cũng chịu không ít áp lực khi bước vào con đường thể thao chuyên nghiệp. Trong khi bạn bè được tận hưởng những ngày nghỉ cuối tuần, dịp lễ, tết bên gia đình thì với tôi, phòng tập lại trở thành nơi gắn bó quen thuộc. Đã có lúc, những chấn thương nặng cùng quá trình phục hồi đầy gian nan khiến tôi nản lòng, tưởng chừng không thể tiếp tục. Thấy tôi vất vả, gia đình cũng nhiều lần khuyên dừng lại, bởi tập luyện và thi đấu thực sự quá cực nhọc".

Với VĐV Cầu mây Hoàng Thị Hòa, để giữ được sự hài hòa giữa cuộc sống gia đình và sự nghiệp đòi hỏi một nỗ lực rất lớn. Chị chia sẻ: “Tôi kết hôn và sinh con vào cuối năm 2022, nhưng đến tháng 10/2023 tôi đã tham gia giải vô địch Cầu mây toàn quốc. Nhiều giải đấu sau đó tôi phải đem theo con nhỏ, nhờ ban huấn luyện và đồng đội trông hộ trong khi thi đấu. Rất hạnh phúc là gia đình và chồng luôn đứng sau, giúp tôi vượt qua khó khăn”.

Không chỉ có các VĐV, đối với các huấn luyện viên (HLV) nữ, để theo đuổi sự nghiệp cũng không hề đơn giản. Chính vì vậy, phải rất đam mê với nghề thì HLV nữ mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. HLV trưởng đội tuyển Judo Bùi Thị Hòa tâm sự: “Công việc huấn luyện luôn kéo tôi đi theo những chuyến tập huấn, thi đấu dài ngày, rất ít có thời gian cho gia đình. Để hoàn thành nhiệm vụ được giao, các HLV nữ như chúng tôi không chỉ làm với 200% sức lực của mình, mà còn trở thành người tư vấn cho các học trò nữ về cuộc sống, tình yêu và những điều thầm kín trong cuộc sống”.

Khẳng định vai trò "chủ công" và bước tiến bền vững

Tại Thanh Hóa, các chủ trương, chính sách bình đẳng giới đã được triển khai hiệu quả ở nhiều lĩnh vực, trong đó có đào tạo, huấn luyện và hoạt động thể dục thể thao, góp phần tạo điều kiện phát triển nghề nghiệp cho phụ nữ. Hiện nay, số lượng VĐV nữ tại Thanh Hóa chiếm số đông. Nữ VĐV xứ Thanh cũng đã trở thành lực lượng “chủ công” trong chiến lược phát triển thể thao của tỉnh, đặc biệt ở các bộ môn mũi nhọn.

Minh chứng rõ nét cho điều đó là tại SEA Games 31 (2022), các VĐV thể thao Thanh Hóa giành được 17 tấm huy chương các loại, trong đó toàn bộ 10 tấm HCV đều thuộc về các VĐV nữ. Đến kỳ SEA Games 32 (2023), một lần nữa cả 7 tấm HCV của đoàn cũng đều thuộc về các nữ VĐV. Ở kỳ SEA Games 33 (2025) gần nhất, trong số 3 HCV của đoàn thể thao Thanh Hóa có 2 HCV do các VĐV nữ đem lại. Tại các đấu trường Đông Nam Á, ASIAD và thế giới, những VĐV nữ như: Lưu Thị Thanh (cầu mây), Quách Thị Lan (điền kinh), Lê Thị Hiền (Vovinam), Hoàng Thị Tình (Judo), Cao Thị Duyên (Lặn), Nguyễn Thị Thanh Trúc (Jujitsu), Nguyễn Thị Phương Hậu (Muay), Trần Thị Hậu (Võ cổ truyền), Nguyễn Thị Hương, Phạm Ngọc Châm (Taekwondo)... đã làm rạng danh thể thao Thanh Hóa nói riêng và thể thao Việt Nam nói chung.

Trong thể thao phong trào, sự tham gia tích cực của nữ giới cũng góp phần thúc đẩy phong trào thể dục thể thao quần chúng phát triển ngày càng sâu rộng. Từ đô thị đến nông thôn, phụ nữ ở mọi lứa tuổi đều hăng hái tập luyện, góp phần đưa nhiều môn thể thao đến gần hơn với cộng đồng và trở thành lựa chọn thường xuyên trong đời sống hằng ngày. Với phụ nữ và trẻ em gái, thể thao không chỉ là hoạt động rèn luyện sức khỏe hay những cuộc tranh tài, mà còn giúp nâng cao sự tự tin, phát huy năng lực bản thân, tạo nền tảng để họ học tập, lao động hiệu quả và đóng góp tích cực hơn cho gia đình, xã hội.

Đánh giá về định hướng phát triển thể thao đối với nữ giới, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) Thanh Hóa Nguyễn Duy Tự cho biết: “Bình đẳng giới trong thể thao là một trong những yếu tố góp phần tạo ra bình đẳng giới toàn diện. Ngành thể thao thời gian qua đã có nhiều kế hoạch khuyến khích nhằm xóa bỏ bất bình đẳng giới. Các chính sách về lương, thưởng và đãi ngộ bình đẳng được áp dụng cho cả VĐV nam và nữ, đảm bảo họ nhận được thu nhập xứng đáng với sự cống hiến. Song song đó, các chương trình truyền thông và xã hội hóa được đẩy mạnh, giúp các VĐV nữ nhận được sự quan tâm và ủng hộ rộng rãi hơn từ công chúng”.

Nhìn về thời gian tới, ông Nguyễn Duy Tự nhấn mạnh: ngành VH,TT&DL Thanh Hóa sẽ tiếp tục quan tâm phát triển nguồn nhân lực để nâng cao vai trò lãnh đạo của phụ nữ tại các đội tuyển, liên đoàn thể thao; đẩy mạnh truyền thông, tôn vinh các VĐV nữ; tăng số lượng các môn và sự kiện dành cho nữ tại các giải đấu trong tỉnh. Đồng thời, phối hợp với các cấp, các ngành mở các chương trình hướng nghiệp bài bản cho VĐV nữ, giúp họ tự tin khởi nghiệp và ổn định cuộc sống sau khi kết thúc sự nghiệp thi đấu, đặc biệt là tăng cường vai trò và sự hiện diện của nữ giới trong việc điều hành, lãnh đạo hoạt động thể thao.