Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng tham dự và chủ trì Lễ phát động.

Chương trình Lễ phát động có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương; thành viên Ban Tổ chức cùng các chuyên gia, nghệ sĩ, đại sứ đồng hành. Sự kiện đồng thời được kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Với thông điệp “Mỗi người một giai điệu. Triệu người cùng tạo nên âm thanh Việt Nam”, Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 được tổ chức nhằm khơi dậy năng lực sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng; phát hiện và giới thiệu những giai điệu, âm thanh, tác phẩm và câu chuyện âm nhạc xuất phát từ đời sống thực tế. Bên cạnh đó, Chương trình cũng phản ánh sự đa dạng về vùng miền, dân tộc và thế hệ; đồng thời góp phần quảng bá các giá trị âm nhạc Việt Nam đến đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phát biểu tại Lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng đã nhấn mạnh vai trò của âm nhạc trong việc thể hiện bản sắc và câu chuyện của mỗi dân tộc. Theo Thứ trưởng, âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại. Trong ngôn ngữ chung ấy, Việt Nam cần có tiếng nói riêng của mình. 

“Người Việt hãy tự kể câu chuyện của mình bằng âm thanh, nuôi dưỡng sức sáng tạo, làm giàu nguồn âm nhạc Việt Nam, để tự chủ trong sáng tạo và tự tin hoà nhịp cùng thế giới. Chúng ta được nghe quá khứ nghìn xưa vọng về. Và chúng ta có trách nhiệm gửi thanh âm của cuộc sống hôm nay đến mai sau”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng chia sẻ.

Từng bước hình thành Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam

Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cộc sống” hướng tới hình thành nguồn dữ liệu ban đầu về giai điệu, âm thanh và tác phẩm âm nhạc phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa; kết nối cộng đồng sáng tạo, nghệ sĩ, nhạc sĩ, chuyên gia, cơ quan báo chí, doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thông qua quá trình tiếp nhận, định danh, tuyển chọn và giới thiệu sản phẩm, Chương trình từng bước hình thành Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tạo nguồn tài nguyên phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá, sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, chương trình triển khai đồng bộ ba cấu phần trên nền tảng số chính thức, bao gồm:

Đố vui Thanh âm Việt Nam là cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến, cung cấp kiến thức về giai điệu, ca khúc, nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, di sản âm nhạc và đời sống âm nhạc Việt Nam.

Cảm nhận Thanh âm Việt Nam khuyến khích người tham gia gửi video ngắn chia sẻ cảm nhận, câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn về một giai điệu, bài hát, làn điệu hay đời sống âm nhạc Việt Nam. Qua đó, những trải nghiệm cá nhân được kết nối, tạo nên bức tranh đa dạng về tình yêu âm nhạc trong cộng đồng.

Sáng tạo Thanh âm Việt Nam tiếp nhận các sản phẩm sử dụng âm nhạc, giai điệu, tiếng nói, tiếng động, nhạc cụ, làn điệu dân ca, âm thanh đời sống và không gian văn hóa Việt Nam làm chất liệu sáng tạo. Người tham gia được khuyến khích sáng tác, phối khí, thu âm, hát, chơi nhạc cụ, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp âm thanh với hình ảnh, video, hoạt họa, đồ họa và các hình thức nghệ thuật số khác.

Các sản phẩm đáp ứng yêu cầu có cơ hội được giới thiệu trên nền tảng chính thức và từng bước bổ sung vào Ngân hàng Thanh âm Việt Nam, gắn với thông tin định danh tác giả, quyền tác giả, quyền liên quan và điều kiện khai thác.

Ba cấu phần có cách thức tham gia khác nhau nhưng cùng hướng tới mục tiêu đưa âm nhạc trở thành không gian sáng tạo mở, nơi kiến thức, cảm nhận và khả năng thể hiện của mỗi cá nhân có thể được kết nối với đời sống âm nhạc cộng đồng.

Phổ cập kiến thức, khuyến khích sáng tạo và phát triển tài nguyên âm thanh số

Để mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận kiến thức âm nhạc, hiểu hơn về âm nhạc dân tộc và tự tin thể hiện tình yêu âm nhạc của mình, chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” hướng đến việc tạo ra 3 sự khác biệt lớn.

Thứ nhất là phổ cập kiến thức âm nhạc trong cộng đồng; tạo điều kiện để âm nhạc trở thành một phần gần gũi trong đời sống cộng đồng, thay vì chỉ giới hạn trong phạm vi những người được đào tạo chuyên nghiệp. Khi có kiến thức cơ bản về âm nhạc Việt Nam, mỗi người có thể nhận biết, hiểu và giới thiệu những giai điệu của quê hương, kể cả khi ở nước ngoài; qua đó góp phần lan tỏa các giá trị âm nhạc Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

Cùng với phổ cập kiến thức, chương trình khuyến khích người dân trực tiếp tham gia sáng tạo và chia sẻ âm nhạc. Từ một giai điệu tự hát, một bài hát dành tặng người thân đến những sản phẩm được đầu tư về phối khí, thu âm và công nghệ, mỗi đóng góp đều có thể làm phong phú thêm đời sống âm nhạc. Chương trình hướng tới xây dựng không gian để mọi người mạnh dạn thể hiện cảm xúc, chia sẻ sáng tạo và kết nối với cộng đồng thông qua âm nhạc.

Một định hướng quan trọng khác là hình thành nguồn tài nguyên âm thanh số mang bản sắc Việt Nam. Những thanh âm gắn với lịch sử, văn hóa và đời sống dân tộc cần được ghi lại, số hóa, hệ thống hóa để có thể phục vụ hiệu quả hơn cho công tác bảo tồn, nghiên cứu, quảng bá và sáng tạo. Nguồn dữ liệu được tổ chức, quản lý phù hợp cũng có thể tạo thêm điều kiện cho việc nghiên cứu, phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ âm nhạc mang dấu ấn Việt Nam.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, chương trình không chỉ dừng lại ở một đợt phát động mà cần trở thành hoạt động được duy trì thường xuyên, từng bước hình thành ngân hàng giai điệu số của đất nước. Qua đó, âm nhạc Việt Nam vừa được bảo tồn, trao truyền, vừa có thêm điều kiện phát triển trong môi trường số, đóng góp vào sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa và tạo động lực tăng trưởng mới.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng nhấn mạnh, thước đo thành công của chương trình không chỉ nằm ở số lượng hoạt động hay sản phẩm được tạo ra, mà quan trọng hơn là mức độ hưởng ứng của nhân dân, số lượng người tham gia, chủ động học hỏi, sáng tạo và chia sẻ những thanh âm của mình.

Với định hướng lấy cộng đồng làm chủ thể sáng tạo, “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” kỳ vọng góp phần khơi dậy sức sáng tạo trong toàn dân, làm phong phú các sản phẩm văn hóa số, phát huy giá trị âm nhạc Việt Nam và mở ra những cơ hội đóng góp mới cho tăng trưởng kinh tế.