Đời sống kinh tế được nâng cao, đời sống văn hóa, tinh thần được cải thiện, đó là một trong những thuận lợi để những giá trị văn hóa truyền thống của người dân được bảo tồn, trao truyền, phát huy giá trị.

Đặc biệt trong những năm gần đây, nhân dân các địa phương trong tỉnh đã tích cực đóng góp đối ứng cùng Nhà nước xây dựng đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, góp phần xây dựng môi trường văn hóa văn minh, tiến bộ.

Đã có hàng nghìn tỷ đồng của Nhà nước đầu tư cho xây dựng các thết chế văn hóa. Riêng giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã có hơn 1.104 tỷ đồng đầu tư cho lĩnh vực này. Bao gồm hơn 237 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương, gần 867 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để thực hiện 15 dự án xây dựng các thiết chế văn hóa; tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử văn hóa và một số đề án hỗ trợ hoạt động quản lý, đầu tư bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản văn hóa trong nhân dân.

Đến nay, trên toàn tỉnh có 6 thiết chế văn hóa, thể thao cấp tỉnh; 8 thiết chế văn hóa, thể thao cấp huyện; 152 xã, phường, thị trấn có trung tâm văn hóa, thể thao; 2.169 xóm, tổ dân phố có nhà văn hóa, khu thể thao.

Cùng với việc hướng dẫn cho địa phương sử dụng hiệu quả các thiết chế văn hóa, tỉnh còn hỗ trợ hơn 200 bộ trang thiết bị như tăng âm, loa, đài… cho các nhà văn hóa, sân chơi thể thao, điểm vui chơi trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa cho đông đảo nhân dân, hằng năm các cơ quan, đơn vị chức năng của tỉnh tích cực phối hợp tổ chức chương trình biểu diễn nghệ thuật, điển hình là vào các dịp lễ, tết, ngày kỷ niệm của đất nước và của tỉnh.

Trong năm 2024, tỉnh lựa chọn, thành lập đoàn gồm các nghệ nhân tham gia Liên hoan nghệ thuật hát Then, đàn Tính các dân tộc Tày, Nùng Thái tại Hà Nội; đoàn nghệ nhân tham gia Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc vùng Đông Bắc tại tỉnh Lạng Sơn; đoàn tham gia Hội thi diễn xướng dân gian văn hóa các dân tộc tại tỉnh Quảng Ngãi...

Trong tỉnh, nhiều hoạt động lớn được tổ chức phục vụ nhân dân như chương trình giao lưu các điển hình tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh khu vực các tỉnh phía Bắc; đăng cai tổ chức Liên hoan Kịch nói toàn quốc; Liên hoan Truyền hình toàn quân...

Những sự kiện lớn được tổ chức gắn với các hoạt động văn hóa đa dạng, phong phú. Qua đó quảng bá hình ảnh quê hương, con người Thái Nguyên; giới thiệu tiềm năng phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh đến bạn bè trong, ngoài nước và phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân.

Cũng trong năm 2024, tỉnh hướng dẫn, chỉ đạo cho các địa phương có lễ hội (209 lễ hội) tổ chức an toàn, lành mạnh, tiết kiệm, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng và hưởng thụ văn hóa của người dân.

Để những nét đẹp văn hóa tinh hoa của dân tộc được gìn giữ, bảo tồn, trao truyền và phát huy hiệu quả, các mô hình, mẫu hình văn hóa gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống và phát triển du lịch cộng đồng được xây dựng. Bình quân xây dựng mới 5 mô hình/năm, trong đó chú trọng việc phục dựng nghi lễ; loại hình trình diễn dân ca, dân vũ đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Từ tổ chức hoạt động mô hình hiệu quả, nhiều nét đẹp văn hóa đáo của đồng bào các dân tộc được phục dựng, tổ chức trình diễn phục vụ nhân dân.

Cùng với đó, các đơn vị trực thuộc ngành văn hóa, thể thao và du lịch đã tổ chức thực hiện 116 buổi biểu diễn nghệ thuật; 406 buổi chiếu phim phục vụ đối tượng chính sách, đồng bào các dân tộc xã đặc biệt khó khăn. 5 thư viện xã trong lộ trình xây dựng nông thôn mới được hỗ trợ 2.600 bản sách.

Thiết chế văn hóa các cấp được quan tâm đầu tư; chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và cuộc vận động “Xây dựng nông thôn mới - đô thị văn minh” được nâng cao, tạo thành sức mạnh tổng hợp làm thay đổi nhanh chóng bộ mặt đời sống kinh tế - xã hội của tỉnh.

Các giá trị văn hóa truyền thống trong nhân dân được giữ gìn, trao truyền, bảo tồn và phát huy. Phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao lan tỏa sâu rộng, tạo không khí phấn chấn và làm phong phú thêm đời sống văn hóa, tinh thần trong nhân dân; góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế - văn hóa, xã hội của tỉnh.