Sáng 10.11, kết luận phiên thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, trong không khí thảo luận sôi nổi, sâu sắc, phong phú và toàn diện, các đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành hai luật, đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc, cầu thị, trách nhiệm của Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan phối hợp.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh một số vấn đề trọng tâm cần tiếp tục quan tâm trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý hai dự án luật.

Bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc

Đối với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, các đại biểu đánh giá cao mục tiêu thể chế hóa chủ trương của Đảng, nhất là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tạo hành lang pháp lý, khơi thông nguồn lực, phát huy tiềm năng và lợi thế của văn hóa, đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng thời, tiếp tục làm rõ mục tiêu, phạm vi điều chỉnh và các cơ chế, chính sách đặc thù, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc; lấy con người và chủ thể sáng tạo làm trung tâm, tránh đầu tư dàn trải, hình thức; đánh giá đầy đủ tác động, nguồn lực và điều kiện bảo đảm thi hành.

Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ khái niệm công nghiệp văn hóa, bảo đảm vừa bao quát, vừa đủ rõ để nhận diện sản phẩm văn hóa, tiêu chí sản phẩm, hệ sinh thái hoạt động công nghiệp văn hóa và hoạt động hỗ trợ.

Đồng thời, phân biệt hoạt động sáng tạo, tạo ra giá trị văn hóa với hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thông thường, phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực, nhất là di sản và nghề thủ công truyền thống.

Các đại biểu cũng đề nghị rà soát danh mục, tiêu chí phân loại ngành, thẩm quyền, điều kiện bổ sung ngành mới và đối tượng hưởng chính sách, bảo đảm đúng mục tiêu, tránh mở rộng ưu đãi không phù hợp; rà soát các chủ thể sáng tạo văn hóa và cơ chế, chính sách đối với các chủ thể, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số.

Về chính sách hỗ trợ, các đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với lợi thế từng ngành, địa phương; chú trọng hỗ trợ hoạt động sáng tạo, kiến tạo không gian sáng tạo, phát triển sản phẩm và hiệu quả đầu ra, không chỉ tập trung vào đầu tư công trình, thiết chế.

Đồng thời, cần làm rõ tiêu chí, điều kiện và cơ chế quản lý công trình, thiết chế, tổ hợp, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; khai thác hiệu quả hạ tầng hiện có, tăng cường liên kết giữa di sản, nghệ thuật, làng nghề và du lịch, tránh đầu tư dàn trải, hình thức. Không đồng nhất phát triển công nghiệp văn hóa với xây dựng các công trình, khu, cụm, tổ hợp mới.

Một số ý kiến đề nghị hoàn thiện chính sách đào tạo, thu hút, đãi ngộ nhân lực chất lượng cao, nhân tài, nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà quản lý; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể sáng tạo và cộng đồng nắm giữ di sản.

Cùng với đó, rà soát cơ chế xác lập, khai thác, định giá, giao dịch và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quyền tự do sáng tạo; có cơ chế tham vấn, chia sẻ lợi ích với cộng đồng khi thương mại hóa giá trị văn hóa.

Các đại biểu cũng lưu ý việc phòng ngừa hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, khai thác trái phép tác phẩm, dữ liệu văn hóa bằng trí tuệ nhân tạo.

Phát triển thị trường, bảo đảm nguồn lực và quyền lợi của chủ thể sáng tạo

Về phát triển sản phẩm và thị trường công nghiệp văn hóa, các đại biểu đề nghị làm rõ tiêu chí xác định sản phẩm công nghiệp văn hóa có bản sắc văn hóa dân tộc, sản phẩm trọng điểm; quan tâm đồng thời hoạt động sáng tạo, sản xuất với phát triển thị trường, phân phối, tiêu thụ sản phẩm; phát huy vai trò của doanh nghiệp và khu vực tư nhân; rà soát chính sách phát triển thương hiệu, sàn giao dịch công nghiệp văn hóa.

Đối với thẻ văn hóa quốc gia, một số ý kiến đề nghị cân nhắc sự cần thiết, tính khả thi và khả năng tích hợp với các hệ thống hiện có, bảo đảm cơ hội tiếp cận, thụ hưởng văn hóa của người dân, nhất là các nhóm yếu thế.

Đối với các ý tưởng sáng tạo văn hóa, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, các đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi, điều kiện, thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế kiểm soát rủi ro; rà soát các cơ chế ưu đãi, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết hoặc trùng lặp với các luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Các đại biểu cũng đề nghị quy định rõ hơn vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hoạt động công nghiệp văn hóa; xây dựng, phát triển hạ tầng số, ứng dụng công nghệ số, phát triển thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị văn hóa, góp phần quan trọng phát triển kinh tế - xã hội, lan tỏa giá trị văn hóa, hình ảnh đất nước và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Đối với các chính sách về thuế, đất đai, tín dụng, đầu tư mạo hiểm, hỗ trợ sản xuất, hoàn thuế cho đoàn làm phim nước ngoài và cơ sở công nghiệp văn hóa không vì mục tiêu lợi nhuận, các đại biểu đề nghị rà soát, xác định rõ đối tượng, điều kiện, mức hỗ trợ, thời hạn và tiêu chí đánh giá hiệu quả; đánh giá đầy đủ tác động ngân sách, khả năng cân đối nguồn lực, tránh hỗ trợ trùng lặp, trục lợi chính sách.

Bên cạnh đó, cần phân định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương; hoàn thiện cơ chế phối hợp, phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, bảo đảm công khai, minh bạch, kiểm tra, giám sát và điều kiện tổ chức thi hành.

Các đại biểu đề nghị rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật có liên quan, kể cả các luật đang được sửa đổi, thảo luận tại kỳ họp này.

Về một số ý kiến đề nghị cân nhắc thời điểm thông qua dự án Luật do có nhiều chính sách mới cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, căn cứ chất lượng dự án Luật sau khi tiếp thu đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét và báo cáo Quốc hội cho ý kiến về đề xuất này.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định sửa đổi 7 luật lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Các đại biểu đề nghị nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, bảo đảm nguồn lực và điều kiện tổ chức thực hiện; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác các giá trị di sản văn hóa, phát huy vai trò của điện ảnh, phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia hoạt động.

Đồng thời, tiếp tục rà soát các quy định về quản lý hoạt động điện ảnh, quảng cáo, báo chí, nhất là trên môi trường số, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, chặt chẽ, khả thi, tránh chồng chéo, phát sinh thủ tục không cần thiết, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và thực tiễn phát triển.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, các ý kiến của đại biểu Quốc hội về hai dự án luật sẽ được Bộ VHTTDL tổng hợp, tiếp thu. Những vấn đề cấp bách sẽ được nghiên cứu đưa vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 luật lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể thao, du lịch; những vấn đề có tính lâu dài sẽ được tổng hợp, nghiên cứu khi sửa đổi toàn diện các luật theo chương trình dự kiến xây dựng pháp luật năm 2027.

Đồng thời, các đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất đồng bộ của hai dự án luật với hệ thống pháp luật, nhất là các luật có liên quan với các dự án cùng trình Quốc hội tại kỳ họp, xác định rõ phạm vi, điều kiện áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, tránh chồng chéo, trùng lặp, bảo đảm tính khả thi.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan liên quan, nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu tối đa các ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội; giải trình đầy đủ, thấu đáo những vấn đề còn có ý kiến khác nhau; tiếp tục rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo luật, bảo đảm chất lượng, tính thống nhất và khả thi trước khi trình Quốc hội.

Theo Báo Văn hoá