Được sự nhất trí của Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Thọ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao thành phố Hồ Chí Minh và Ban liên lạc Học sinh miền Nam Trung ương tổ chức trưng bày chuyên đề: "Ký ức không phai" kỷ niệm 50 năm kết thúc mô hình giáo dục Trường Học sinh miền Nam trên miền Bắc (1975 – 2025). Đây là một sự kiện có ý nghĩa lịch sử - văn hóa và giáo dục sâu sắc và được diễn ra trong thời điểm cả nước đang tổ chức các hoạt động chào mừng kỷ niệm 80 Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 02/9.

Trưng bày chuyên đề “Ký ức không phai” là dịp tri ân, ôn lại những kỷ niệm một thời đặc biệt của mô hình Trường Học sinh miền Nam trên miền Bắc – một sáng tạo độc đáo, giàu tính nhân văn của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn đất nước tạm chia cắt.

Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, hàng vạn cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc. Cùng với đó, con em cán bộ, gia đình chính sách và nhiều trẻ em miền Nam được đưa ra miền Bắc để nuôi dưỡng, đào tạo. Từ năm 1954 đến 1975, gần 30 ngôi trường Học sinh miền Nam ra đời, đón nhận khoảng hơn 30.000 em. Tại Phú Thọ (khi đó thuộc tỉnh Vĩnh Phú), có hơn 1.000 học sinh miền Nam được nuôi dưỡng, học tập trong vòng tay yêu thương, sẻ chia của nhân dân địa phương.

Trong những năm tháng gian khó của chiến tranh, nhân dân Phú Thọ vẫn nhường cơm sẻ áo, chở che con em miền Nam như chính ruột thịt của mình. Ngược lại, học sinh miền Nam cũng hòa mình vào cuộc sống, cùng nhân dân khắc phục hậu quả chiến tranh, hăng say học tập, đóng góp sức mình cho ngày thống nhất. Mô hình trường học này đã trở thành minh chứng sống động cho tình nghĩa Bắc – Nam, cho khát vọng đoàn tụ non sông.

Từ những mái trường ấy, một thế hệ học sinh miền Nam vừa “hồng”, vừa “chuyên” đã trưởng thành, nhiều người trở thành cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước, các tướng lĩnh quân đội, trí thức, doanh nhân, nhà khoa học… Họ đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, khẳng định tính ưu việt của nền giáo dục cách mạng Việt Nam.

Đại diện cựu học sinh miền Nam trên đất Bắc, bà Huỳnh Xuân Thảo bày tỏ tri ân sâu sắc tới Đảng, Nhà nước, thầy cô và nhân dân Phú Thọ cùng các tỉnh miền Bắc đã nuôi dưỡng, bảo vệ học sinh miền Nam (HSMN) trong những năm chiến tranh. Dù còn nghèo khó, đồng bào miền Bắc vẫn dành điều kiện tốt nhất cho HSMN, xem như người thân, để các em khôn lớn, trưởng thành.

Mô hình “Trường HSMN trên đất Bắc” là minh chứng cho tầm nhìn xa của Đảng và Bác Hồ, góp phần đào tạo lớp cán bộ cho sự nghiệp giải phóng miền Nam và xây dựng đất nước. Sau 50 năm hòa bình, HSMN luôn giữ trọn nghĩa tình, trở lại tri ân nơi từng cưu mang, trao học bổng, xây cầu, tặng nhà tình nghĩa, lan tỏa giá trị “uống nước nhớ nguồn”.

Trưng bày chuyên đề: "Ký ức không phai" nhằm mục đích giới thiệu đến công chúng các thông tin, hình ảnh, tư liệu, hiện vật về quá trình học tập, rèn luyện và trưởng thành của thế hệ Học sinh miền Nam trên đất Bắc từ năm 1954 đến năm 1975. Trong đó tái hiện, nhắc nhớ lại những hồi ức và tình cảm chan chứa yêu thương, thắm đượm tình dân tộc, nghĩa đồng bào mà nhân dân Phú Thọ đã dành cho học sinh miền Nam và lòng tri ân vô bờ bến của học sinh miền Nam đối với nhân dân Phú Thọ.

Qua đó góp phần khơi dậy tinh thần đoàn kết, lòng tự hào dân tộc; giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước hôm nay.