Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành các Quyết định số 1230/QĐ-TTg (15/7/2021) và 2026/QĐ-TTg (02/12/2021) phê duyệt Chương trình bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025 và Chương trình số hóa di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021–2030, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, kế hoạch triển khai cụ thể. Đáng chú ý, Kế hoạch số 14/KH-SVHTTDL ngày 17/01/2023 của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Phú Thọ đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, lộ trình và mục tiêu số hóa di sản giai đoạn 2023 - 2030. Đây là cơ sở quan trọng để toàn ngành thống nhất hành động, gắn công tác bảo tồn di sản với chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) đã xây dựng Kế hoạch Kiểm kê di tích trên địa bàn tỉnh. Kết quả kiểm kê được UBND tỉnh công bố tại Quyết định số 1043/QĐUBND ngày 15/5/2023. Theo đó toàn tỉnh có 1.469 di tích. Các di tích được xếp hạng có 531 di tích gồm: 04 di tích quốc gia đặc biệt, 63 di tích quốc gia, 464 di tích cấp tỉnh. Tỉnh Phú Thọ (cũ) đã triển khai rà soát, kiểm kê 1.064 di tích, trong đó 324 di tích được Nhà nước xếp hạng. Tất cả hồ sơ xếp hạng di tích, cùng hồ sơ của 5 bảo vật quốc gia, đã được tư liệu hóa và lưu trữ trên phần mềm quản lý và số hóa di sản văn hóa do Sở VHTTDL xây dựng, nghiệm thu và đưa vào sử dụng từ tháng 10/2023.

Phần mềm này cho phép quản lý tập trung, tích hợp thông tin về lý lịch di tích, bản đồ khoanh vùng, bản vẽ đạc họa, album ảnh, cùng các văn bản pháp lý liên quan. Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp ngành văn hóa quản lý khoa học, bảo đảm tính chính xác, minh bạch và thuận lợi cho công tác tra cứu, cập nhật dữ liệu.

Về di sản phi vật thể, Phú Thọ đã tư liệu hóa hai di sản được UNESCO vinh danh là Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ, cùng 12 hồ sơ di sản phi vật thể tiêu biểu thuộc Danh mục quốc gia giai đoạn 2021 - 2025. Các tư liệu ảnh, phim, bản đồ phân bố và hồ sơ trình đều được lưu trữ dưới dạng số, phục vụ công tác nghiên cứu, giáo dục và quảng bá giá trị văn hóa địa phương.

Một điểm sáng trong quá trình chuyển đổi số là Bảo tàng Hùng Vương. Với hơn 12.000 hiện vật gốc, năm 2023 bảo tàng đã triển khai 50 mã QR gắn với hiện vật và không gian trưng bày, hỗ trợ thuyết minh bằng bốn ngôn ngữ: Việt, Anh, Nhật, Hàn. Công nghệ quét mã giúp du khách dễ dàng tìm hiểu thông tin, nghe thuyết minh và xem hình ảnh minh họa sinh động ngay trên điện thoại thông minh.

Ngoài ra, Bảo tàng còn ứng dụng phim tài liệu 3D "Thời đại Hùng Vương" và trò chơi tương tác "Truy tìm cổ vật" trên nền tảng Outing Trip App, cho phép người tham quan nhập vai nhân vật lịch sử, giải mã câu đố liên quan đến hiện vật và câu chuyện dân gian. Những ứng dụng này không chỉ tăng tính hấp dẫn mà còn giúp giới trẻ tiếp cận di sản bằng cách thức hiện đại, trực quan và mang tính giáo dục cao.

Song song với đó, tỉnh Phú Thọ đã gắn mã QR tại 72 di tích (53 di tích ở TP Việt Trì và 19 di tích tại huyện Phù Ninh), cung cấp thông tin lịch sử, kiến trúc và giá trị văn hóa bằng nhiều ngôn ngữ. Việc này góp phần nâng cao trải nghiệm du khách, mở rộng khả năng quảng bá di sản văn hóa địa phương trên nền tảng số.

Trong thời gian tới, tỉnh Phú Thọ đặt mục tiêu mở rộng số hóa tới toàn bộ di sản trên địa bàn, tích hợp dữ liệu lên các nền tảng khai thác trực tuyến, góp phần đưa di sản văn hóa trở thành nguồn lực mềm cho phát triển du lịch thông minh và kinh tế sáng tạo./.