Kế hoạch nhằm cụ thể hóa Quyết định số 1444/QĐ-BVHTTDL ngày 19/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt Đề án “Thúc đẩy các phong trào, hoạt động văn hóa cơ sở, lấy người dân làm trung tâm” giai đoạn 2026 - 2030.

Theo đó, tỉnh Nghệ An xác định người dân là chủ thể, trung tâm trong sáng tạo, tham gia quản lý, tổ chức và thụ hưởng các hoạt động văn hóa; gắn phát triển văn hóa cơ sở với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Đến năm 2030, đối với khu vực đồng bằng, Nghệ An phấn đấu 95% hộ gia đình được công nhận và giữ vững danh hiệu “Gia đình văn hóa”; 95% thôn, bản, khối, xóm đạt danh hiệu “Thôn, tổ dân phố văn hóa”; 100% khu dân cư xây dựng và thực hiện hiệu quả mô hình “Khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp”.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các chỉ tiêu tương ứng là 90%, 85% và 70%.

Trong lĩnh vực thể dục, thể thao, tỉnh phấn đấu tỷ lệ người luyện tập thường xuyên đạt trên 58% dân số tại khu vực đồng bằng và trên 32% tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; các xã, phường, thôn, bản, khối, xóm có câu lạc bộ thể thao cơ sở.

Kế hoạch đặt mục tiêu mở rộng cơ hội tiếp cận và thụ hưởng văn hóa cho người dân. Đối với khu vực đồng bằng, phấn đấu 100% người dân có cơ hội tiếp cận, thụ hưởng và tham gia các hoạt động văn hóa; 80% người dân có thói quen đọc sách, có kỹ năng tiếp nhận, sử dụng thông tin, tri thức; 50% người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ thư viện số. Các chỉ tiêu tương ứng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là ít nhất 80%, 30% và 15%.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Nghệ An tập trung nâng cao chất lượng Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, đổi mới việc xét tặng các danh hiệu văn hóa, gắn với xây dựng gia đình hạnh phúc, khu dân cư văn minh, bảo vệ môi trường và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng.

Cùng với đó, đẩy mạnh thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội; bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, loại bỏ hủ tục lạc hậu, xây dựng môi trường văn hóa an toàn, lành mạnh. Công tác tổ chức lễ hội được chú trọng theo hướng trang trọng, tiết kiệm, bảo đảm an toàn, hạn chế thương mại hóa và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Trong lĩnh vực thể thao, tỉnh tiếp tục triển khai Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”, phát triển các câu lạc bộ thể thao cơ sở, tổ chức ngày chạy, hội thao, giải thể thao quần chúng; đồng thời bảo tồn, phát huy các môn thể thao dân tộc, trò chơi dân gian gắn với du lịch và lễ hội.

Đối với hoạt động văn hóa cơ sở, Nghệ An chú trọng xây dựng, nhân rộng các mô hình bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng; duy trì các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, dân ca, tổ chức ngày hội, giao lưu văn hóa, văn nghệ phục vụ Nhân dân.

Đặc biệt, tỉnh tiếp tục duy trì và phát triển phong trào học, hát dân ca trong nhà trường, góp phần gìn giữ, quảng bá giá trị Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, cùng các loại hình dân ca truyền thống của các dân tộc trên địa bàn.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh phát triển văn hóa đọc, xây dựng tủ sách cộng đồng, không gian đọc tại cơ sở; thúc đẩy chuyển đổi số thư viện, hình thành mạng lưới thư viện cấp xã, phát triển dịch vụ trực tuyến, tạo điều kiện để người dân tiếp cận tri thức trong kỷ nguyên số.

Kế hoạch cũng đặt ra nhiệm vụ nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao và thư viện cơ sở; tổ chức các chương trình văn hóa, văn nghệ, liên hoan, hội thi, hội diễn quần chúng, tạo thêm không gian sinh hoạt, giao lưu và sáng tạo văn hóa trong cộng đồng.

Một trong những định hướng xuyên suốt là phát huy vai trò chủ thể của người dân, khuyến khích người dân trực tiếp tham gia quản lý, tổ chức, giám sát và thụ hưởng các hoạt động văn hóa theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Trong đó, chỉ số hạnh phúc và mức độ hài lòng của người dân về môi trường sống văn hóa được xác định là thước đo hiệu quả của phong trào./.