Mô hình thư viện cơ sở được hình thành dựa trên việc nghiên cứu, tích hợp phù hợp nguồn tài nguyên thông tin (sách, báo, tài liệu và tài nguyên thông tin khác nếu có) của một số thiết chế và tủ sách ở cơ sở trên địa bàn, gắn với sự hỗ trợ của Thư viện tỉnh trong việc đa dạng hóa các hình thức phục vụ, phát triển thư viện lưu động và thư viện số.

Với mục tiêu xây dựng một hệ thống thư viện gần gũi, thuận tiện cho người dân miền núi, biên giới, tỉnh Lào Cai đã tập trung xây dựng mô hình thư viện cơ sở không chỉ đơn thuần là nơi lưu giữ sách, tài liệu mà còn là nơi người dân có thể tìm thấy những nguồn tài liệu và thông tin bổ ích phục vụ cho cuộc sống.

Mô hình này sẽ tạo cơ hội để người dân, đặc biệt là các em học sinh, có thể tiếp cận với nguồn tri thức hiện đại, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Đồng thời tăng cường tiếp cận thông tin pháp luật và hiệu quả hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Trong Kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định số 1687/QĐ-TTg ngày 30/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Xây dựng mô hình thư viện cơ sở phục vụ nhân dân miền núi, biên giới vùng trung du và miền núi phía Bắc giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045” trên địa bàn tỉnh Lào Cai, tỉnh đã đặt ra mục tiêu nghiên cứu, tích hợp phù hợp nguồn tài nguyên thông tin từ thư viện công cộng cấp xã (thư viện xã); trung tâm học tập cộng đồng; trung tâm văn hóa/văn hóa - thể thao xã; điểm bưu điện - văn hóa xã; tủ sách pháp luật và sách, tài liệu pháp luật của Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn và một số cơ sở, loại hình khác nếu phù hợp để từng bước hình thành "mô hình thư viện cơ sở" dựa trên việc nghiên cứu, tích hợp nguồn tài nguyên thông tin gắn với sự hỗ trợ của thư viện công cộng cấp tỉnh trong việc đa dạng hóa các hình thức phục vụ, phát triển thư viện lưu động và thư viện số, góp phần tăng cường tiếp cận thông tin pháp luật và hiệu quả hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao đời sống vật chất tinh thần, phát triển văn hóa xã hội, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại các địa phương trong tỉnh.

Đến năm 2026, tỉnh phấn đấu có 15% số xã trong trong tỉnh xây dựng “mô hình thư viện cơ sở” phù hợp trên địa bàn; 15% số thư viện cơ sở phối hợp hiệu quả với thư viện công cộng cấp tỉnh để cung cấp thông tin, sản phẩm và dịch vụ thư viện bằng hình thức luân chuyển, phục vụ lưu động, qua không gian mạng và tổ chức các hoạt động khuyến đọc trên địa bàn; số lượt người sử dụng thư viện cơ sở phục vụ nhu cầu học tập, tìm kiếm thông tin, nâng cao kiến thức đạt 10% dân số toàn tỉnh…

Để đạt được mục tiêu này, tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó chú trọng xây dựng cơ chế phối hợp, liên kết, chia sẻ nhằm tăng cường nguồn tài nguyên thông tin, hỗ trợ tổ chức các hoạt động khuyến đọc tại các “mô hình thư viện cơ sở”; Từng bước hoàn thiện, phát triển “mô hình thư viện cơ sở” tiện ích theo hướng hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời và phát triển văn hóa đọc của người dân trong giai đoạn mới.

Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, chiến dịch truyền thông gắn với các sự kiện hằng năm, như: Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, Ngày Sách và Bản quyền thế giới, Ngày Khuyến học Việt Nam và các ngày lễ, ngày kỷ niệm của đất nước và địa phương; chủ động lồng ghép với các chương trình, đề án khác liên quan nhằm nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, cộng đồng và toàn xã hội về lợi ích, tầm quan trọng của việc xây dựng mô hình thư viện cơ sở gắn với phát triển văn hoá đọc bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Xây dựng các tiêu chí hướng dẫn tổ chức và quản lý hoạt động của “mô hình thư viện cơ sở”; hỗ trợ chuyên môn, nghiệp vụ, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cung cấp các sản phẩm và dịch vụ thư viện trên nền tảng công nghệ số; ưu tiên việc liên kết, chia sẻ trong phát triển tài nguyên thông tin, dịch vụ thông tin và phát huy giá trị di sản văn hóa của dân tộc, đặc biệt là các tài liệu về ngôn ngữ dân tộc giữa các thư viện cơ sở trong tỉnh, phục vụ người dân tiếp cận thông tin, hình thành thói quen đọc sách, phát triển năng lực tự học tập, góp phần nâng cao dân trí, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, nâng cao năng lực, kỹ năng cho người làm công tác thư viện cơ sở; đồng thời tăng cường phát triển đội ngũ cộng tác viên, huy động nhân lực trong các thiết chế văn hóa khác ở cấp cơ sở, nhân lực của các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp, của cộng đồng tham gia hỗ trợ triển khai “mô hình thư viện cơ sở”.

Với sự quan tâm và đầu tư bài bản, mô hình thư viện cơ sở tại tỉnh Lào Cai sẽ tạo một nền tảng vững chắc để người dân, đặc biệt là những người sống ở vùng sâu, vùng xa có thể tiếp cận với tri thức và nâng cao đời sống văn hóa, xã hội./.